Korpus Powietrzno-Zmechanizowany (KPZ) – związek operacyjny Wojska Polskiego.
Korpus Powietrzno-Zmechanizowany sformowano w styczniu 1999 na bazie Krakowskiego Okręgu Wojskowego, który zlikwidowano oraz wydzielonych jednostek Śląskiego Okręgu Wojskowego. Stanowił on oryginalne, jak na polskie warunki, połączenie jednostek wojsk pancernych i zmechanizowanych z jednostkami aeromobilnymi i wsparcia w postaci brygad: pancernych, zmechanizowanych, kawalerii powietrznej, desantowo-szturmowej i artylerii. Utworzenie korpusu było zapowiedzią szerokiej modernizacji wojsk lądowych i przystosowania ich do działań w warunkach współczesnej wojny powietrzno-lądowej. Korpus przeznaczony był do prowadzenia operacji na obszarze NATO samodzielnie i we współdziałaniu z wojskami sojuszniczymi. Ambitne plany okazały się jednak zbyt kosztowne i po dwóch latach zrezygnowano z jego utrzymywania wracając do starych, ale sprawdzonych rozwiązań organizacyjnych.
Korpus Powietrzno-Zmechanizowany rozformowano w 2001. Na bazie dowództwa korpusu powstało dowództwo 2 Korpusu Zmechanizowanego, któremu podporządkowano dwie dywizje i jednostki wsparcia.
Struktura organizacyjna (2000) Dowództwo Korpusu Powietrzno-Zmechanizowanego (Kraków) 3 Brygada Zmechanizowana (Lublin) 5 Brygada Pancerna „Skorpion” (Opole) 14 Brygada Pancerna (Przemyśl) 21 Brygada Strzelców Podhalańskich (Rzeszów) 6 Brygada Desantowo-Szturmowa (Kraków) 25 Brygada Kawalerii Powietrznej (Tomaszów Maz.) 5 Brygada Artylerii (Głogów) 18 Pułk Przeciwlotniczy (Jelenia Góra) jednostki zabezpieczenia Korpus liczył 21,5 tys. żołnierzy
Obsada personalna Dowództwa Dowódcy: gen. dyw. Zygmunt Sadowski (XII 1998 – 2001) gen. dyw. Mieczysław Stachowiak (2001)
Zastępcy dowódcy: gen. bryg. Bolesław Baranowski (od XII 1998)
Szefowie sztabu: gen. bryg. Piotr Makarewicz (od XII 1998 – IV 2000)
Zastępcy szefa sztabu gen. bryg. Brunon Herrmann (od XII 1998)
Szefowie szkolenia gen. bryg. Fryderyk Czekaj (od XII 1998)
Bibliografia Jerzy Kajetanowicz, Wojska lądowe III Rzeczypospolitej. Wojska Lądowe 2003, nr 24 Jerzy Sadecki, Pierwszy korpus, rp.pl 1999
Kategoria:Korpusy polskie Kategoria:Wojsko Polskie III Rzeczypospolitej w Krakowie Kategoria:Wojska zmechanizowane III Rzeczypospolitej Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1999 Kategoria:Polskie jednostki zmechanizowane rozwiązane w 2001