X Flotylla MAS (wł. X (Decima) Flottiglia MAS) – elitarna formacja morska Sił Zbrojnych Włoskiej Republiki Socjalnej (RSI) podczas II wojny światowej, kontynuująca tradycję X Flotylli MAS Królestwa Włoch.
Historia Po ogłoszeniu rozejmu przez Włochy 8 września, a następnie proklamowaniu Włoskiej Republiki Socjalnej (RSI) 15 września 1943 r., rozpoczęło się tworzenie jej sił zbrojnych. W bazie morskiej w La Spezia książę kpt. Junio Valerio Borghese, odznaczony wieloma medalami komandos elitarnej X Flotylli MAS, jeszcze przed powstaniem RSI rozpoczął zbieranie personelu morskiego. Następnie zgłosił się do dowództwa niemieckiego, oferując swoje usługi. Niemcy po początkowym zaskoczeniu, zaakceptowali jego propozycję. W następnych tygodniach kpt. Borghese jeździł po całych Włoszech, werbując oficerów, marynarzy i zwykłych ochotników do nowo formowanej X Flotylli MAS. Nowe władze RSI zamierzały rozwiązać formację, ale wskutek zdecydowanego sprzeciwu kpt. Borghesego, który zagroził samobójstwem, zrezygnowały z tego pomysłu. X Flotylla MAS weszła wkrótce oficjalnie w skład Marina Nazionale Repubblicana jako samodzielna formacja bojowa. W ramach Dywizji Morskiej „Decima” (istniejącej faktycznie na papierze) wchodziło sześć batalionów piechoty, w tym jeden szkoleniowy, dwa bataliony saperów i trzy bataliony artylerii, które działały samodzielnie: Batalion „Barbarigo”, Batalion „Lupo”, Batalion Nuotatori-Paracadutisti, Batalion „Fulmine”, Batalion „Saggitario”, Batalion Szkoleniowy „Castagnacci”, Górski Szturmowy Batalion Saperów „Valanga”, Batalion Saperów „Freccia”, Batalion Saperów „Colleoni”, Batalion Artylerii „Da Giussano”, Górski Batalion Artylerii „San Giorgio”. Lądowe oddziały X Flotylli MAS wzięły udział w walkach w lutym 1944 roku pod Anzio i Nettuno przeciwko desantowi wojsk alianckich, w obronie Linii Gotów, w walkach na przełomie 1944/1945 roku na granicy włosko-jugosłowiańskim z partyzanckim IX Korpusem armii Josipa Broz Tity, utrzymując tamtejsze pozycje do końca wojny. Poza tym przez cały okres istnienia RSI prowadzono coraz bardziej intensywną walkę z partyzantami, podczas której dokonano wielu represji na ludności cywilnej. Natomiast morska aktywność X Flotylli MAS była nieznaczna (z powodu przejścia większości okrętów na stronę aliantów i przejęcia wielu innych przez Niemców, a także utraty dużej części wyposażenia).
W X Flotylli MAS panowała bardzo silna ideologia antyaliancka i antysemicka. Organem prasowym był tygodnik „L'orizzonte”, gdzie najczęściej pojawiały się artykuły mówiące o nienawiści do aliantów i żydowskiej „konspiracji”. Duża samodzielność formacji przeszkadzała władzom RSI. 14 stycznia 1944 roku na polecenie Benito Mussoliniego został nawet aresztowany kpt. J. V. Borghese, aby zmusić go do pełnego podporządkowania X Flotylli MAS dowództwu Sił Zbrojnych RSI. Aresztowano też pewną ilość wyższych oficerów formacji. Za wstawiennictwem Niemców wszystkich zwolniono, a nawet wymuszono większe dostawy broni i wyposażenia. X Flotylla MAS została rozwiązana rozkazem kpt. J. V. Borghesego z 28 kwietnia 1945 roku, którego wkrótce schwytali partyzanci. Został jednak uratowany przez amerykańskiego oficera OSS Jamesa Angletona, który przebrał go w mundur US Army i przewiózł do Rzymu. Po przesłuchaniach Amerykanie wydali go nowym władzom włoskim, które skazały go na karę 12 lat więzienia. Jednakże już w 1949 roku został wypuszczony na wolność.
Linki zewnętrzne Portal dotyczący X Flotylli MAS (jęz. włoski)
Kategoria:Flotylle okrętów Kategoria:Siły Zbrojne RSI Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1943 Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1945