Maurycy Urstein (ur. 21 września 1872 w Warszawie, zm. 4 kwietnia 1940 tamże) – polski lekarz psychiatra i neurolog.
Życiorys Urodził się w Warszawie w rodzinie polskich Żydów, jako syn Stanisława Ursteina (1832–1914) i Balbiny z domu Przedborskiej (1851–1934)Grób Stanisława Ursteina i Grób Balbiny Urstein w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie.. Miał dziewięcioro rodzeństwa. Jego starszym bratem był warszawski pianista Ludwik Urstein (1870–1939), młodszym – piosenkarz i aktor Józef „Pikuś” Urstein (1884–1923). Wujem Maurycego był Ludwik Przedborski (1857–1911).
Uczęszczał najpierw do prywatnej szkoły Izaaka Methala na NalewkachIzraelita nr 37 (23.9.1881) s. 306 ., następnie uczył się w gimnazjach w Warszawie i Gdańsku, po czym studiował medycynę na Uniwersytecie Fryderyka Wilhelma w Berlinie. Tytuł doktora medycyny otrzymał 10 sierpnia 1900. Dyplom nostryfikował na Uniwersytecie Kazańskim. Był uczniem Friedricha Jolly’ego w Berlinie i Emila Kraepelina, najpierw w Heidelbergu, potem w Monachium. Przez kilka lat był asystentem w poliklinice Samuela Goldflama. Podczas wojny rosyjsko-japońskiej powołany do armii carskiej jako lekarz wojskowy, w 1905 przebywał w Turkiestanie, gdzie kierował tamtejszym szpitalem cholerycznym. Przez półtora roku służby wojskowej zwiedził także Bucharę i Kraj Zabajkalski. Podczas I wojny światowej był dyrektorem rosyjskiego szpitala Czerwonego Krzyża, głównym pełnomocnikiem Czerwonego Krzyża frontu zachodniego i prezesem rady lekarskiej w MińskuKurier Warszawski nr 115 (27.4.1918) s. 2..
W kwietniu 1922 z ramienia Urzędu Emigracyjnego odwiedził Stany Zjednoczone. Miał możliwość zapoznania się z warunkami podróży emigrantów, w hotelach i portach, a także ich kontroli na Ellis Island. W październiku 1923 odwiedził Stany Zjednoczone ponownie. W maju 1924 miał gościnny wykład na spotkaniu Chicago Neurological SocietyWykład uczonego polskiego w St. Zjednoczonych. Kurjer Warszawski nr 192 (10.7.1924) s. 5..
W latach 1926–1927, również w służbie Urzędu Emigracyjnego, zwiedzał kraje skandynawskie. W latach 1928–1930 przebywał w różnych krajach Ameryki Łacińskiej, badając m.in. warunki sanitarno-higieniczne w koloniach polskich w Argentynie. Miał też gościnne wykłady na Uniwersytecie w Buenos Aires i w Brazylii.
Należał do Międzynarodowej Ligi Przeciwpadaczkowej, był członkiem Izby Lekarskiej Warszawsko-Białostockiej, członkiem honorowym Towarzystwa Neurologiczno-Psychiatrycznego w Buenos Aires.
W Warszawie mieszkał w latach 20. przy ulicy Polnej 72Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Generalna Dyrekcja Służby Zdrowia (oprac.) Urzędowy spis lekarzy uprawnionych do wykonywania praktyki lekarskiej oraz aptek w Rzeczypospolitej Polskiej. R. Olesiński, W. Merkel i S-ka 1924/25 s. 339., potem pod adresem Nowogrodzka 43. Prowadził praktykę prywatną. Jego pacjentami byli m.in. Karol Szymanowski i Paweł Kochański. Wyznawał religię mojżeszową.
Zmarł w kwietniu 1940.
Dorobek naukowy Opublikował ponad 100 prac, w językach polskim, niemieckim, rosyjskim, angielskim, hiszpańskim i portugalskim. Współpracował z redakcjami „Nowin Lekarskich”, „Centralblatt für Nervenheilkunde und Psychiatrie”, „Centralblatt für die medizinischen Wissenschaften” i „Therapie der Gegenwart”. Autor szeregu artykułów i monografii na temat schizofrenii (na której określenie preferował termin katatonii). Jego prace były głośne w latach 30., a szczególny typ psychoz nazywano „psychozami Ursteina” (niem. Ursteinpsychosen, ang. Urstein psychoses).
W 1923 zajął stanowisko w sprawie Eligiusza Niewiadomskiego, dowodząc, że zabójca Narutowicza cierpi na chorobę psychiczną. Swoją tezę przedstawił w wydanej w tym samym roku broszurze. Pisał w niej m.in.: „Całe życie jego jest wyrazem owej ciężkiej choroby, która z żywiołową koniecznością musiała doprowadzić do owego tragicznego rezultatu. W każdym razie nie był on zdolny właściwie pokierować swoim życiem i zdobyć sobie należne stanowisko społeczne. Przy tym pozwolił się stopniowo opanować ideom, które, być może, pierwotnie wynikały jeszcze zniechęci osobistych, lecz które w następstwie rozwinęły się w tak oczywiście niedorzeczny sposób, że ich związek ze stanowiska psychologicznego wcale ująć się nie daje. Do tego się dołącza wielka nietrafność, raczej zupełny brak sądu, słaba wola, megalomania w ocenianiu własnej osoby, typowe idee reformatorskie, nieobliczalne postępki, dziwactwa w obejściu i inne cechy charakterystyczne dla katatonii”.
W 1924 ukazała się w Stanach Zjednoczonych jego praca poświęcona procesowi Leopolda i LoebaUrstein M: Leopold and Loeb: a psychiatric-psychological study. Lecouver Press Co., 1924.. Była to pierwsza z wielu prac podejmujących zagadnienie psychiki tych młodocianych morderców. Psychiatrii sądowej poświęcił wydane w 1933 studium Przestępczość a psychoza.
Lista prac Monografie 160 ss. 372 ss. 650 ss. 440 ss. 456 ss. 102 ss. 132 ss.
287 ss. Criminalidade e psychose, um estudo psychologicoforense sobre a catatonia, com cinco laudos periciaes. Bibliotéca juridica-brasileira 29. A. Coelho Branco Fo., Rio de Janeiro 1938 286 ss.
Tłumaczenia (tłum.) 194 ss. Także drukowane w częściach w „Neue Litterarische Blätter” (tłum.)
Przypisy
Linki zewnętrzne Publikacje Maurycego Ursteina w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Polacy w wojnie rosyjsko-japońskiej Kategoria:Polscy neurolodzy Kategoria:Polscy psychiatrzy Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Urzędnicy Urzędu Emigracyjnego Kategoria:Urodzeni w 1872 Kategoria:Zmarli w 1940