Ilja Grigorjewicz Czernousow (, ur. 7 sierpnia 1986 w Nowosybirsku) – rosyjski i szwajcarski biegacz narciarski, brązowy medalista igrzysk olimpijskich i mistrzostw świata, trzykrotny medalista mistrzostw świata juniorów oraz dwukrotny medalista mistrzostw świata młodzieżowców.
Kariera Po raz pierwszy na arenie międzynarodowej Ilja Czernousow pojawił się 1 kwietnia 2004 roku podczas zawodów Pucharu Kontynentalnego w Murmańsku, gdzie zajął szesnaste miejsce w biegu na 15 km techniką klasyczną. W 2005 roku wziął udział w mistrzostwach świata juniorów w Rovaniemi, gdzie wraz z kolegami z reprezentacji zdobył złoto w sztafecie, a indywidualnie był dziewiętnasty w biegu na 10 km stylem dowolnym. Na rozgrywanych rok później mistrzostwach juniorów w Kranju był drugi w sztafecie 4x5km oraz w biegu łączonym na 20 km. Ponadto podczas mistrzostw świata młodzieżowców Tarvisio w 2007 roku był drugi w biegu na 15 km techniką dowolną za Dario Cologną ze Szwajcarii, a na mistrzostwach młodzieżowców w Malles Venosta w 2008 roku na dwukrotnie dłuższym dystansie ponownie uległ tylko Cologni.
Pierwsze punkty Pucharu Świata zdobył w swoim debiucie - 18 listopada 2006 roku w Gällivare zajął 26. miejsce w biegu na 15 km stylem dowolnym. Swoje pierwsze pucharowe podium wywalczył ponad trzy lata później: 23 stycznia 2010 roku w Rybińsku był drugi w biegu łączonym 30 km. W zawodach tych rozdzielił dwóch rodaków: Artioma Żmurko i Siergieja Szyriajewa. W kolejnych startach jeszcze siedem razy stawał na podium, przy czym dwukrotnie zwyciężył: 4 lutego 2011 w Rybińsku w biegu łączonym na 20 km, a 18 marca 2011 w Falun w biegu na 3,3 km stylem klasycznym. Ostatni raz w czołowej trójce znalazł się 16 marca 2013 w Oslo, kończąc bieg na 50 km stylem dowlnym na trzeciej pozycji. Najwyższą lokatę w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata osiągnął w sezonie 2012/2013, który ukończył na szóstym miejscu.
W 2011 roku brał udział w mistrzostwach świata w Oslo, gdzie wywalczył brązowy medal w biegu łączonym na 30 km. W zawodach tych wyprzedzili go jedynie Norweg Petter Northug oraz inny Rosjanin Maksim Wylegżanin. Zajął tam również siódme miejsce w sztafecie i dwunaste na dystansie 50 km stylem dowolnym. Był też między innymi piętnasty w biegu łączonym podczas mistrzostw świata w Falun w 2015.
Brał też udział w igrzyskach olimpijskich w Soczi w 2014, gdzie zajął trzecie miejsce na 50 km techniką dowolną, plasując się za rodakami: Aleksandrem Legkowem i Maksimem Wylegżaninem. Zajął też piąte miejsce w biegu łączonym.
Jego żoną od 2014 roku jest szwajcarska biathlonistka, Selina Gasparin. Mają córkę, Leilę (ur. 2015)gasparin.ch: Selina My Story . W 2018 urodziła się ich druga córka, Kiana.
Po ślubie przyjął szwajcarskie obywatelstwo; w 2022 został trenerem reprezentacji Liechtensteinu.
Osiągnięcia Igrzyska olimpijskie Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Zwycięzca5.9 lutego2014 Soczi2 × 15 km bieg łączony1:08:15,4 +13,6 Dario Cologna3.15px23 lutego2014 Soczi50 km stylem dowolnym1:45:55,2 +0,8 Aleksandr Legkow
Mistrzostwa świata Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Zwycięzca31.24 lutego2007 Sapporo2 × 15 km łączony1:11:35,8 +3:17,9 Axel Teichmann 3.27 lutego2011 Oslo2x15 km łączony1:14:10,4 +1,2 Petter Northug7.4 marca2011 OsloSztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Maksim Wylegżanin, Stanisław Wołżencew, Aleksandr Legkow, Ilja Czernousow1:40:10,2 +2:36,1 Norwegia12.6 marca2011 Oslo50 km stylem dowolnym2:08:09,0 +31,5 Petter Northug25.23 lutego2013 Val di Fiemme2 × 15 km bieg łączony1:13:09,3 +33,2 Dario Cologna40.27 lutego2013 Val di Fiemme15 km stylem dowolnym35:58,2 +3:08,7 Petter Northug15.21 lutego2015 Falun30 km bieg łączony1:16:26,9 +1:37,4 Maksim Wylegżanin
Mistrzostwa świata młodzieżowców Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurs Wynik Strata Zwycięzca5.13 marca 2007 TarvisioSprint stylem klasycznym?— Robin Bryntesson2.15px15 marca 2007 Tarvisio15 km stylem dowolnym34:57,0 +47,2 Dario Cologna4.17 marca 2007 Tarvisio30 km łączony1:21:50,4 +1,9 Dario Cologna12.26 lutego2008 Malles Venosta15 km stylem klasycznym42:10,2 +2:39,7 Martin Jakš2.15px28 lutego2008 Malles Venosta30 km stylem dowolnym1:07:22,6 +0,8 Dario Cologna
Mistrzostwa świata juniorów Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurs Wynik Strata Zwycięzca19.25 marca2005 Rovaniemi10 km stylem dowolnym23:06,1 +1:34,6 Petter Northug 1.26 marca2005 RovaniemiSztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Michaił Diewiatjarow Jr., Ilja Czernousow, Nikołaj Chochriakow, Jegor Sorin1:36:38,2 —19.31 stycznia2006 KranjSprint stylem dowolnym?— Petter Northug5.1 lutego2006 Kranj10 km stylem klasycznym26:33,2 +1:37,4 Petter Northug 2.3 lutego2006 Kranj20 km łączony51:34,3 +5,3 Petter Northug 2.5 lutego2006 KranjSztafeta 4 × 5 kmSkład drużyny: Nikołaj Moriłow, Jurij Winogradow, Andriej Parfionow, Ilja Czernousow47:15,7 +14,8
Puchar Świata Miejsca w klasyfikacji generalnej Sezon Miejsce2006/200766.2007/200888.2008/2009124.2009/201029.2010/201112.2011/20129.2012/20136.2013/201415.2014/201539.2015/201676.
Miejsca na podium w zawodach Nr Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Pozycja Strata Zwycięzca1.23 stycznia2010 Rybińsk30 km bieg łączony1:15:23,32+0,8 Artiom Żmurko2.6 marca2010 Lahti30 km bieg łączony1:11:44,23+46,2 Maurice Manificat3.4 lutego2011 Rybińsk2x10 km łączony48:54,21––4.4 lutego2012 Rybińsk15 km stylem dowolnym (start masowy)36:47,52+0,9 Devon Kershaw5.5 lutego2012 Rybińsk2x15 km łączony1:20:37,62+8,0 Maksim Wylegżanin6.2 lutego2013 Soczi30 km łączony1:21:00,02.+1,6 Dario Cologna7.16 marca2013 Oslo50 km stylem dowolnym 2:07:32,93+1,9 Aleksandr Legkow
Miejsca na podium etapów w zawodach PŚ Nr Dzień Rok Miejscowość Zawody Konkurencja Czas biegu Strata Miejsce Zwycięzca1.18 marca2011 FalunFinał Pucharu Świata3,3 km stylem klasycznym10:51,8—1.—
Miejsca w poszczególnych zawodach