Estera Golde-Strożecka, ps. Doktorka, Etka, Irena, Miłaszewska, Pedagog (ur. w Płocku, zm. 2 września 1938 w Paryżu) – polska i francuska działaczka socjalistyczna i komunistyczna, lekarka, uczestniczka wojny domowej w Hiszpanii.
Życiorys Urodziła się w zamożnej rodzinie kupieckiej jako Estera Golda, córka Beniamina (zm. 1905) i Liby Ruchli z domu Goldsztejn. Miała siostrę – Cecylię i brata Juliusza. Mieszkała w Płocku przy ul. Więziennej nr 254c. Zdała maturę w 1888 i wyjechała do Genewy, a następnie do Paryża. Na początku lat dziewięćdziesiątych przyjeżdżała do kraju, gdzie w kółkach socjalistycznych prawdopodobnie poznała swojego przyszłego męża Jana Strożeckiego. Od 1893 należała do utworzonej w Paryżu polskiej organizacji socjalistów, w której działali także Cezaryna Wojnarowska, Kazimierz Kelles-Krauz i Stanisław Grabski. W tym samym roku za agitację socjalistyczną w Królestwie Kongresowym została aresztowana i uwięziona w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. Po zwolnieniu z aresztu za kaucją 5.000 rubli wróciła do Paryża, gdzie z Kelles-Krauzem założyła paryską sekcję Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich.
Członkini Polskiej Partii Socjalistycznej od 1893, w latach 1897–1898 w kierownictwie jej warszawskiego koła. W 1897 udała się do Moskwy, by spotkać się z więzionym tam Strożeckim. Już w następnym roku sama została zesłana na wschód Rosji, do Orłowa, skąd zbiegła w 1900. Po powrocie, nie mogąc pozostać na terytorium Królestwa Kongresowego, zaangażowała się w działalność PPS w zaborze pruskim. W celu uzyskania obywatelstwa pruskiego zawarła związek małżeński z działaczem tej partii Emilem Casparim.
W latach 1905–1906 była członkiem Centralnego Komitetu Robotniczego PPS, przedstawicielką odłamu tzw. „młodych”; po rozłamie w partii pozostała więc w PPS-Lewicy. W 1906 wyjechała do Genewy, gdzie wzięła ślub z Janem Strożeckim. Razem zamieszkali w Paryżu, prowadziła tam gabinet lekarski. Z mężem działała w paryskim klubie PPS-Lewicy. Była przeciwniczką usuwania z programu tej partii postulatu niepodległości Polski. W sierpniu 1918 jej mąż zginął tragicznie, ratując tonącego w rzece.
Powróciła do Warszawy w 1919 i wstąpiła do Komunistycznej Partii Robotniczej Polski, tam rozpoczęła działalność w Wydziale Kultury i Oświaty. Od 1921 działała w Stowarzyszeniu Wolnomyślicieli Polskich, gdzie od 1926 do zawieszenia działalności SWP była wiceprzewodniczącą zarządu. Wraz z Januszem Korczakiem organizowała domy dziecka. Dwukrotnie wybrano ją do zarządu warszawskiej Kasy Chorych. W latach 1924–1928 była członkiem Wydziału Kobiecego KPP. W 1927 była delegatem na IV Zjazd partii. Z obawy przed aresztowaniem w 1928 wyemigrowała do Francji. Była członkiem Francuskiej Partii Komunistycznej, działała także w Międzynarodowej Organizacji Pomocy Rewolucjonistom. Od 1934 przebywała w Związku Radzieckim, gdzie pracowała w Komitecie Centralnym MOPR. W 1936 wróciła do Francji i objęła stanowisko redaktora „Dziennika Ludowego” wychodzącego w latach 1936–1938. Uczestniczyła w poufnej paryskiej konferencji KPP w 1937. Zmarła na dławicę piersiową w 1938.
Miała córkę i syna. Córka, Irène Strozecka-Cornu (1907–2001) była działaczką Francuskiej Partii Komunistycznej, drugą żoną francuskiego syndykalisty, działacza związkowego i urbanisty Marcela Cornu (1909–2001). Od listopada 1936 wraz z córką Estera Strożecka uczestniczyła w hiszpańskiej wojnie domowej. Obie, posiadając wykształcenie medyczne, niosły pomoc dla rannych żołnierzy Brygad Międzynarodowych. Irène w ciągu trzech tygodni utworzyła w Murcji Szpital Pasionaria na 200 łóżek. Estera Strożecka zarządzała tą placówką oraz innymi szpitalami.
Syn, Jean Thaddée Strozecki (1911–1969), był działaczem komunistycznym w Grenoble.
Estera Golde-Strożecka spoczywa na Cmentarzu Pére-Lachaise wraz z mężem i synem.
Upamiętnienie Od 24 listopada 1961 do 15 lutego 1994 była patronką ulicy w Warszawie na terenie dzielnicy Wola. Obecnie patronem tej ulicy jest ks. Jan SitnikUchwała nr 28 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 24 listopada 1961 r. w sprawie nadania nazw ulicom, „Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 20 grudnia 1961 r., nr 22, poz. 96, s. 2; Uchwała Nr II/12/94/A Rady Dzielnicy-Gminy Warszawa Wola z dnia 15 lutego 1994 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy..
Przypisy
Bibliografia Encyklopedia Warszawy, praca zbiorowa, PWN Warszawa 1975.
Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej-Lewica (1906–1918) Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Płocku Kategoria:Urodzeni w 1872 Kategoria:Zmarli w 1938 Kategoria:Członkowie Międzynarodowej Organizacji Pomocy Rewolucjonistom Kategoria:Polacy w Brygadach Międzynarodowych