Bobowate właściwe, motylkowate właściwe lub motylkowate (Faboideae) – podrodzina (lub rodzina – w zależności od ujęcia systematycznego) roślin należąca do rodziny bobowatych (Fabaceae). W dawniejszych systemach klasyfikacyjnych jedna z trzech podrodzin w obrębie bobowatych (obok brezylkowych i mimozowych). W miarę poznawania filogenezy bobowatych okazało się, że bobowate właściwe stanowią jedną z wielu linii rozwojowych w obrębie rodziny, potwierdzono jednak monofiletyczny charakter grupy. Zalicza się tu większość rodzajów bobowatych, bo 476 z blisko 14 tysiącami gatunków. Do tej podrodziny należą wszystkie rośliny bobowate (motylkowate) występujące dziko w Polsce.
Charakterystyka Kwiaty przedstawicieli tej rodziny mają charakterystyczną budowę. Dwa płatki korony otaczają słupek i pręciki, nierzadko zrośnięte tworząc tzw. „łódeczkę”. Dwa płatki boczne tworzą „skrzydełka”, a górny płatek „żagielek”. Ze względu na swoistą budowę kwiatów, dla tej podrodziny zastrzega się czasem stosowanie nazwy „motylkowate”.
Systematyka Pozycja systematyczna podrodziny
Podział podrodziny W obrębie podrodziny wyróżnia się tradycyjnie liczne plemiona, w znacznej części mające charakter sztuczny, toteż w analizach filogenetycznych opisuje się często grupy (np. BAPH = baphioids, DAL = dalbergioids s.l., GEN = genistoids, IRLC = Inverted Repeat Loss Clade, MILL = Indigofereae + millettioids, MIRB = mirbelioids, ROB = robinioids, SWAR = swartzioids) lub klady. Wśród blisko pół tysiąca rodzajów wiele dzieli się na setki gatunków. Najbardziej zróżnicowane rodzaje to: traganek Astragalus (2400–3270 gatunków), indygowiec Indigofera (700), klekotnica Crotalaria (700), Mirbelia s.l. (450), Tephrosia (350), desmodium Desmodium (300), Aspalanthus (300), ostrołódka Oxytropis (300), Adesmia (240), koniczyna Trifolium (240), Rhynchosia (230), łubin Lupinus (200), siekiernica Hedysarum (160), groszek Lathyrus (160), wyka Vicia (160).
Poniżej przedstawiony jest podział na plemiona i rodzaje według GRIN
plemię Abreae Abrus Adans. – modligroszek
plemię Amorpheae
plemię Bossiaeeae Aenictophyton A. T. Lee Bossiae Vent. Goodia Salisb. Muelleranthus Hutch. Platylobium Sm. Ptychosema Benth. ex Lindl.
plemię Brongniartieae
plemię Cicereae Cicer L. – ciecierzyca
plemię Crotalarieae
plemię Dalbergieae
plemię Desmodieae
plemię Dipterygeae Dipteryx Schreb. – tonkowiec Pterodon Vogel Taralea Aubl.
plemię Euchresteae Euchresta Benn.
plemię Fabeae Lathyrus L. – groszek Lens Mill. – soczewica Pisum L. – groch Vavilovia Fed. Vicia L. – wyka
plemię Galegeae
plemię Genisteae
plemię Hedysareae
plemię Hypocalypteae Hypocalyptus Thunb.
plemię Indigofereae Cyamopsis DC. Indigastrum Jaub. & Spach Indigofera L. – indygowiec Microcharis Benth. Phylloxylon Baill. Rhynchotropis Harms Vaughania S. Moore
plemię Loteae
plemię Millettieae
plemię Mirbelieae
plemię Phaseoleae
plemię Podalyrieae
plemię Psoraleeae
plemię Robinieae
plemię Sesbanieae Sesbania Scop. – turi
plemię Sophoreae
plemię Swartzieae
plemię Thermopsideae Ammopiptanthus S. H. Cheng Anagyris L. Baptisia Vent. – baptysja Pickeringia Nutt. ex Torr. & A. Gray Piptanthus Sweet Thermopsis R. Br. – łubinnik Vuralia Uysal & Ertuğrul
plemię Trifolieae Medicago L. – lucerna Melilotus Mill. – nostrzyk Ononis L. – wilżyna Parochetus Buch.-Ham. ex D. Don Trifolium L. – koniczyna Trigonella L. – kozieradka Przypisy
*