thumb|Grób Marcelego Godlewskiego na warszawskim cmentarzu Powązkowskim Marceli Godlewski (ur. 15 stycznia 1865 w Turczynie, zm. 25 grudnia 1945 w Aninie) – polski ksiądz rzymskokatolicki, prałat, działacz społeczny, polityk endecki, członek Komitetu Narodowego Polskiego (1914–1917)Roman Dmowski, Polityka polska i odbudowanie państwa, przedmową do obecnego wydania i komentarzem opatrzył Tomasz Wituch, t. II, Warszawa 1988, s. 202 oraz Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.
Życiorys Syn Ignacego i Katarzyny z Kuczyńskich. Ukończył gimnazjum w Suwałkach, a następnie seminarium duchowne w Sejnach. W 1888 otrzymał święcenia kapłańskie, a następnie ukończył studia teologiczne w Rzymie. W 1903 otrzymał order Pro Ecclesia et PontificeOdznaczony tym orderem został wówczas także ks. Hipolit Skimborowicz. Zob. .
Pracował w seminarium duchownym, po czym w 1905 przerwał posługę tam i zaangażował się w działalność dobroczynną. W tym samym roku założył Stowarzyszenie Robotników Chrześcijańskich, którego celem było przeciwdziałanie nędzy, a także wspieranie rozwoju ludności robotniczej w kwestiach religijnych, gospodarczych i oświatowych. W 1909 otworzył Dom Ludowy, w ramach którego działało wiele samopomocowych instytucji: kasa oszczędnościowo-pożyczkowa, tania jadłodajnia, świetlica, sala kinowa. Rozporządzeniem władz administracyjnych został zdegradowany ze stanowiska proboszcza parafii św. Marcina przy ul. Piwnej w Warszawie. W 1913 obchodził jubileusz 25-lecia kapłaństwa. Był członkiem Ligi NarodowejStanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887–1907), Londyn 1964, s. 574..
W sierpniu 1914 wszedł w skład Komitetu Obywatelskiego stołecznego miasta Warszawy. W odpowiedzi na deklarację wodza naczelnego wojsk rosyjskich wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza Romanowa z 14 sierpnia 1914, podpisał telegram dziękczynny, głoszący m.in., że krew synów Polski, przelana łącznie z krwią synów Rosyi w walce ze wspólnym wrogiem, stanie się największą rękojmią nowego życia w pokoju i przyjaźni dwóch narodów słowiańskichKazimierz Władysław Kumaniecki, Zbiór najważniejszych dokumentów do powstania państwa polskiego, Warszawa, Kraków 1920, s. 30..
Od 1915 był proboszczem w parafii Wszystkich Świętych w Warszawie. Po zamordowaniu w grudniu 1922 Gabriela Narutowicza przez Eligiusza Niewiadomskiego odbierał w kościele Wszystkich Świętych od młodzieży endeckiej przysięgę wierności ideałom Niewiadomskiego.
W latach 1940–1942 parafia znajdowała się w granicach getta, a ksiądz prałat Godlewski zaangażował się w niesienie pomocy Żydom. Pomógł w ucieczce z getta m.in. Wandzie i Krzysztofowi Zamenhofom. W lipcu 2009 Instytut Jad Waszem przyznał mu medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.
Został pochowany w mogile zbiorowej księży emerytów Warszawskiej Kapituły Metropolitalnej na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 107–VI–23/30).
Działalność i przynależność społeczna Stowarzyszenia Robotników Chrześcijańskich Towarzystwo Pożyczkowo-Oszczędnościowe Robotników Warszawskich Stowarzyszenie Sług Katolickich Towarzystwo Spożywcze „Wspólna Praca” Bractwo Matek Chrześcijańskich Towarzystwo Oficjalistów Handlowych Liga Narodowa Polska Macierz Szkolna
Działalność wydawnicza Tygodnik „Kronika Rodzinna” (1905–1911 redaktor, od 1911 wydawca) Dodatek do „Kroniki” – tygodnik społeczny „Nasz Sztandar” (od 1913 wydawca) Tygodnik „Pracownik Polski” (1907–1910 redaktor) Miesięcznik „Któż jak Bóg” (w 1909 wznowił wydawanie, 1909–1915 wydawca i redaktor odpowiedzialny) Miesięcznik „Ruch Chrześcijańsko-Społeczny” Gazeta codzienna „Kuryer dla wszystkich” (wychodziła pod kierownictwem księdza od 23 sierpnia 1914) „Wiadomości Parafjalne • Katolicki Tygodnik Parafji Wszystkich Świętych”
Publikacje (wybór) Dobry katolik między protestantami, 1897 Obrazy symboliczne człowieka grzesznego, usprawiedliwionego i uświęconego, 1897 Archeologia Biblijna (pierwszy polski podręcznik do historii starożytnej Palestynny) t.1 1899, t.2 1903 Praktyczny rachunek sumienia : (o sakramencie pokuty), 1900 Jezus, Marya, Józef : książka do nabożeństwa, 1901 Ojciec święty Pius X : krótki życiorys, ozdobiony portretem i kilkoma rysunkami, 1903 W obronie Kościoła : polemika prowadzona z pastorami luterskimi, 1904
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Dr hab. Rafał Łętocha, Wiara, praca, godność • Ksiądz Marceli Godlewski i Stowarzyszenie Robotników Chrześcijańskich Agnieszka Rybak, Patrzył na getto – od wewnątrz, „Rzeczpospolita”, 23 stycznia 2010
Marceli Godlewski – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie Ligi Narodowej Kategoria:Członkowie Polskiej Macierzy Szkolnej Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Robotników Chrześcijańskich Kategoria:Duchowni archidiecezji warszawskiej Kategoria:Członkowie Komitetu Narodowego Polskiego (1914–1917) Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice Kategoria:Politycy polskiego ruchu narodowego Kategoria:Polscy duchowni katoliccy – działacze społeczni Kategoria:Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Sygnatariusze telegramu dziękczynnego do wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza Romanowa (1914) Kategoria:Urodzeni w 1865 Kategoria:Zmarli w 1945