Poniemoń (rus. гмина Понѣмонь, lit. Panemunės valsčius, 1921–1950 Aukštosios Panemunės valsčius) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1868 i 1921–1950 na Suwalszczyźnie. Siedzibą władz gminy był Poniemoń (lit. Panemunė; stanowiący do 1870 odrębną gminę miejską; od 1931 dzielnica Kowna).

Historia Gmina Poniemoń powstała w związku z reformą gminną w Królestwie Polskim. Należała do powiatu mariampolskiego w guberni suwalskiejPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279)Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359). Położona była nad Niemnem, naprzeciw Kowna, które jednak należało do guberni kowieńskiej.

W 1868 roku gminę Poniemoń zniesiono przez połączenie z gminą Pożajście w jedną jednostkę o nazwie gmina Poniemoń-Pożajście (1895–1921 pod nazwą Poniemoń, mimo że była to ta sama jednostka)Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359). Po I wojnie światowej zintegrowana gmina ta weszła w skład odrodzonej Republiki Litewskiej, gdzie włączono ją do powiatu kowieńskiegoTarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985..

W 1921 roku znów podzielono ją na dwie odrębne gminy Poniemoń i Pożajście. W 1923 roku gmina Poniemoń składała się z 48 miejscowości, obejmujących łącznie 178 km² i zamieszkanych przez 6630 mieszkańcówLietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.. W 1931 roku osadę Poniemuń włączono w granice administracyjne Kowna. W 1932 roku była podzielona na 11 gromad na 117 km², zamieszkanych przez 7211 ludziSavivaldybių žinynas („Savivaldybės“ redakcijos leidinys). – Kaunas, Spindulys, 1932..

Podczas II wojny światowej gmina należała do Komisariatu Rzeszy Wschód (powiat kowieński). Po wojnie stała się częścią Litewskiej SRR w Związku Radzieckim (nadal powiat kowieński). Gminę zniesiono 20 czerwca 1950 wskutek reformy administracyjnej na Litwie, a jej obszar włączono do nowo utworzonego rejonu poniemuńskiego (11 gromad)Tarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985..

Uwaga: Nie mylić z gminą Poniemuń

Przypisy

Kategoria:Dawne gminy w guberni suwalskiej Kategoria:Dawne gminy na Litwie