Koziegłowy (do 1870 i od 1950 miasto Koziegłowy) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1915–1950, głównie w woj. kieleckim i śląskim. Siedzibą władz gminy była wieś Koziegłowy.

Za Królestwa Polskiego istniała gmina Koziegłowy w powiecie będzińskim w guberni piotrkowskiej z siedzibą w mieście Koziegłowy, stanowiącym odrębną gminę miejskąPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, s. 279)Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, s. 359). W związku z pozbawieniem praw miejskich Koziegłów byłe miasto nie zostało włączone do gminy Koziegłowy, lecz do sąsiedniej gminy Rudnik WielkiPostanowienie z 20 marca (1 kwietnia) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 123).

2 sierpnia 1915, podczas I wojny światowej, niemieckie władze okupacyjne z gminy Rudnik Wielki wydzieliły miejscowość Koziegłowy wraz z koloniami Wyłągi, Koziegłowy, Reczek, Rozochacz i Świnie, tworząc z nich samodzielną gminę Koziegłowy. Natomiast aby uniknąć dwóch jednostek o tej samej nazwie, dotychczasową (wielowioskową) gminę Koziegłowy przemianowano na gminę KoziegłówkiKreis-Blatt des Kreises Bendzin, 1915, No. 23 / Gazeta Urzędowa Powiatu Będzińskiego, Nr 23 z 27 lipca 1915 (Ogłoszenie, str. 3).

Za II RP gmina Koziegłowy początkowo należała do powiatu będzińskiego w woj. kieleckimSkorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom III – Województwo Kieleckie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1925Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933. 1 stycznia 1927 roku gmina weszła w skład nowo utworzonego powiatu zawierciańskiego w tymże województwie. 31 października 1933 gminę Koziegłowy podzielono na dwie gromady: Koziegłowy i RosochaczKielecki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 27, poz. 182.

Po wojnie gmina przez bardzo krótki czas zachowała przynależność administracyjną, lecz już 18 sierpnia 1945 roku została wraz z całym powiatem zawierciańskim przyłączona do woj. śląskiego.

1 stycznia 1947 z zachodniej części gromady Rosochacz w gminie Koziegłowy utworzono nową gromadę Wylągi, składającej się z samej kolonii WylągiŚląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki, 1947, nr 4, poz. 35. Według stanu z 1 kwietnia 1949 gmina podzielona była na trzy gromady: Koziegłowy, Rosochacz i WylągiŚląski Dziennik Wojewódzki, 1949, nr 11, poz. 178.

Jako gmina wiejska jednostka przestała funkcjonować 1 stycznia 1950 roku w związku z przekształceniem jednostki w gminę miejską.

Sąsiednia gmina Koziegłówki przetrwała do reformy gminnej w 1954 roku, po czym została reaktywowana w 1973 roku obok nowej gminy Koziegłowy (bez miasta Koziegłowy). 15 stycznia 1976 roku gmina Koziegłówki została zniesiona przez połączenie ze znoszoną gminą Pińczyce oraz dotychczasową gminą Koziegłowy w nową gminę Koziegłowy. Jednostkę tę połączono z miastem Koziegłowy w 1992 roku.

Przypisy

Kategoria:Dawne gminy w województwie kieleckim Kategoria:Dawne gminy w województwie katowickim Kategoria:Historia Koziegłów (miasta)