Kalety (biał. Кале́ты) – wieś na Białorusi, niedaleko Grodna przy granicy z Polską i Republiką Litewską, nad głęboką doliną rzeki Szlamica, która wypływa z podzielonego granicą z Polską jeziora Szlamy do granicznej z Republiką Litewską rzeki Marycha. Leży na Suwalszczyźnie.
Historia Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiegoВялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 86..
W okresie dwudziestolecia międzywojennego w Kaletach stacjonowało dowództwo 3 Kompanii Batalionu KOP „Sejny”Adam Czesław Dobroński, Stowarzyszenie Pomocy „Rubież” już od 15 lat dociera z darami do rodaków na Wschodzie poranny.pl, 31 stycznia 2010 [dostęp 2011-08-11]. W okresie kampanii wrześniowej, po agresji ZSRR na Polskę, w dniach 21–23 września roku żołnierze Batalionu KOP „Sejny” toczyli ciężkie walki z czołówką Grupy Zmechanizowanej 27 Brygady Pancernej Armii Czerwonej nacierającej na Suwalszczyznę w sile 18 czołgów, 1 samochodu opancerzonego i 1 plutonu ciężkich karabinów maszynowychJarosław Domosławski, Działania wojenne 24 Batalionu KOP „SEJNY” w kampanii wrześniowej 1939 roku na ziemi sejneńsko-suwalsko-augustowskiej dawna-suwalszczyzna.com.pl, 20 maja 2010 [dostęp 2011-08-12]. W wyniku ciężkich walk, toczących się w okolicach Kalet, Wólki Rządowej i Sopoćkin, wojska sowieckie straciły pięć czołgów i poniosły znaczne straty. mały|lewo|Zbiorowa mogiła żołnierzy Wojska Polskiego w Kaletach W następnych dniach wojska sowieckie nagle wpadły do Kalet, zaskoczyły odpoczywających żołnierzy polskich cofających się spod Grodna w stronę granicy Litwy i zamordowały ok. 40 żołnierzy, którzy chcieli się poddać. W Kaletach znajduje się wspólna mogiła 40 żołnierzy i oficerów Batalionu KOP „Sejny” poległych w kampanii wrześniowej. Walki w rejonie Kalet i Sopoćkiń pozwoliły części jednostek Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew” (ok. 3000 żołnierzy) przejść granicę z Litwą i uniknąć niewoli sowieckiej.
W 1989 roku w Kaletach przeprowadzono ekshumację 35 jeńców polskich zamordowanych w 1939 roku przez Armię Czerwoną; wszystkich zabito strzałem w tył głowyOdrodzenie nad kanałem kresy.pl, 4 stycznia 2011 [dostęp 2011-08-14]. Egzekucja miała miejsce w dniu 22 września 1939 roku; zamordowani jeńcy zostali pochowani przez miejscową ludność w lesie niedaleko wsi. W dniu 1 października 1989 roku szczątki żołnierzy, wydobyte z pięciu mogił, zostały uroczyście pochowane na miejscowym cmentarzu. W mszy polowej i manifestacji z udziałem tysięcy osób z Białorusi, Polski i LitwyLeonarda Rewkowska, Polacy dla Polski polacy.by, 8 września 2009 [dostęp 2011-08-15] wzięli m.in. zastępca przewodniczącego Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, gen. Czesław Czubryt-Borkowski, i Mieczysław Obiedziński, Konsul Generalny PRL w Mińsku. Władze radzieckie nie wyraziły zgody, by na tablicy przy pomniku było napisane, kto był sprawcą zbrodni.
W 2006 roku jedno ze źródeł białoruskich podało, że 22 września 1939 roku Armia Czerwona rozstrzelała w Kaletach ponad 3000 polskich oficerów i że 15 września 1989 roku w miejscu egzekucji ustawiono znak pamiątkowyА. Вашкевіч, Дз. Нарэль, Паміж Ласоснай і Чорнай Ганчай. Гісторыя каталіцкіх парафій у паўднёва-ўсходняй частцы Аўгустоўскай пушчы, Mińsk 2006 (), str. 92.
Miejscowość ta wraz z jej okolicami jest również wymieniana jako jedno z potencjalnych miejsc chowania ofiar obławy augustowskiej.
Zobacz też Katyń, Charków, Miednoje, Bykownia
Przypisy
Kategoria:Sopoćkinie Kategoria:Wsie ekonomii grodzieńskiej Kategoria:Wsie w rejonie grodzieńskim Kategoria:Zbrodnie oddziałów Armii Czerwonej Kategoria:Agresja ZSRR na Polskę