thumb|Mapa archidiecezji Filadeladelfi Archidiecezja Filadelfii (łac. Archidioecesis Philadelphiensis, ang. Archdiocese of Philadelphia) – rzymskokatolicka archidiecezja metropolitalna ze stolicą w Filadelfia, w stanie Pensylwania, Stany Zjednoczone.

Katedrą metropolitalną jest Bazylika Świętych Piotra i Pawła w Filadelfii.

Archidiecezja znajduje się w regionie III (NJ, PA) i obejmuje terytorialnie Filadelfię i hrabstwa Filadelfia, Bucks, Chester, Delaware i Montgomery w stanie Pensylwania.

Historia 8 kwietnia 1808 papież Pius VII wydzielił diecezję Filadelfii z terytorium archidiecezji Baltimore. Pierwotnie obejmowała wszystkich diecezji w stanie Pensylwania, Delaware i 7 hrabstw w stanie New Jersey.

Diecezja utraciła część terytorium wraz z utworzeniem diecezji Pittsburgh w dniu 29 lipca 1853 i diecezji Harrisburg, Scranton i Wilmington 3 marca 1868.

12 lutego 1875 roku diecezja została podniesiona do godności archidiecezji. 21 stycznia 1961 roku, z terytorium archidiecezji wydzielono diecezję Allentown.

Sufraganie Arcybiskup Filadelfii jest również metropolitą Filadelfii. Diecezja Allentown, Diecezja Altoona-Johnstown, Diecezja Erie, Diecezja Greensburg, Diecezja Harrisburg, Diecezja Pittsburgh, Diecezja Scranton.

Ordynariusze Michael Egan OFM (1808–1814) Henry Conwell (1819–1842) Francis Patrick Kenrick (1842–1851) św. Jan Nepomucen Neumann CSsR (1852–1860) James Frederick Wood (1860–1883) Patrick John Ryan (1884–1911) Edmond Francis Prendergast (1911–1918) Kardynał Denis Dougherty (1918–1951) Kardynał John Francis O’Hara, CSC (1951–1960) Kardynał John Krol (1961–1988) Kardynał Anthony Bevilacqua (1988–2003) Kardynał Justin Francis Rigali (2003–2011) Charles Chaput OFMCap. (2011–2020) Nelson Perez (od 2020)

Biskupi pomocniczy Edmond Francis Prendergast (1843–1918) – 1896–1911, następnie arcybiskup Filadelfii (1911–1918) John Joseph McCort (1860–1936) – 1912-1920, następnie ordynariusz Altoony (1920–1936) Michael Joseph Crane (1863–1928) – 1921-1928, zmarł Gerald Patrick Aloysius O’Hara (1895–1963) – 1929–1935, następnie ordynariusz Savannah (1935–1959), a także przedstawiciel apostolski w Rumunii (1946–1950), nuncjusz w Irlandii (1951–1954) i delegat apostolski w Wielkiej Brytanii (1954–1963) Hugh Louis Lamb (1890–1959) – 1935–1951, następnie ordynariusz Greensburga (1951–1959) Joseph Carroll McCormick (1907–1996) – 1947–1960, następnie ordynariusz Altoony-Johnstown (1960-1966) i Scranton (1966–1983) Joseph Mark McShea (1907–1991) – 1952-1961, następnie ordynariusz Allentown (1961–1983) Cletus Joseph Benjamin (1909–1961) – 1960-1961, zmarł Francis James Furey (1905–1979) – 1960-1963, następnie ordynariusz San Diego (1966–1969) i arcybiskup San Antonio (1969–1979) Gerald Vincent McDevitt (1917–1980) – 1962–1980, zmarł John Joseph Graham (1913–2000) – 1963–1988, emerytowany Thomas Jerome Welsh (1921–2009) – 1970–1974, następnie ordynariusz Arlington (1974–1983) i Allentown (1983–1997) Martin Lohmuller (1919–2017) – 1970–1994, emerytowany Edward Thomas Hughes (1920–2012) – 1976–1986, następnie ordynariusz Metuchen (1986–1997) Louis DeSimone (1922–2018) – 1981–1997, emerytowany Francis Schulte (1926–2016) – 1981–1985, następnie ordynariusz Wheeling-Charleston (1985–1988) i arcybiskup Nowego Orleanu (1988–2002) Edward Peter Cullen (1933–2023) – 1994–1997, następnie ordynariusz Allentown (1997–2009) Robert Maginnis (1933–2022) – 1996–2010, emerytowany Joseph Martino (1946–) – 1996–2003, następnie ordynariusz Scranton (2003–2009) Michael Burbidge (1957–) – 2002–2006, następnie ordynariusz Raleigh (2006–2016) i Arlington (2016–) Joseph Cistone (1949–) – 2004–2009, następnie ordynariusz Saginaw (2009–2018) Joseph McFadden (1947–2013) – 2004–2010, następnie ordynariusz Harrisburga (2010–2013) Daniel Thomas (1959–) – od 2006–2014, następnie ordynariusz Toledo (2014–) Timothy Senior (1960–) – 2009–2023, następnie ordynariusz Harrisburga (2023-) Michael Joseph Fitzgerald (1948–) – 2010–2023, emerytowany John Joseph McIntyre (1963–) – od 2010 Edward Deliman (1947–) – 2016–2022, emerytowany Keith Chylinski (1971–) – od 2024 Christopher R. Cooke (1973–) – od 2024 Efren Esmilla (1962–) – od 2024

Szkoły Uniwersytety Cabrini College, Missionary Sisters of the Sacred Heart of Jesus, Radnor Chestnut Hill College, Sisters of Saint Joseph, Philadelphia Gwynedd-Mercy College, Sisters of Mercy, Lower Gwynedd Holy Family University, Sisters of the Holy Family of Nazareth, Philadelphia Immaculata University, Sisters of the Immaculate Heart of Mary, East Whiteland La Salle University, Christian Brothers, Philadelphia Neumann University, Sisters of St. Francis of Philadelphia, Aston Rosemont College, Society of the Holy Child Jesus, Lower Merion Saint Joseph's University, Jesuits, Philadelphia Villanova University, Augustinians, Radnor

Sanktuaria Miraculous Medal Shrine (Central Association of the Miraculous Medal) Narodowe Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej, Doylestown National Shrine of Saint John Neumannhttp://www.stjohnneumann.org/ Saint Katharine Drexel Mission Center and Shrine, Bensalemhttps://web.archive.org/web/20120218154031/http://www.katharinedrexel.org/missioncenter.html National Shrine of Saint Rita of Casciahttp://www.saintritashrine.org/

Parafie Parafie archidiecezji opisane w Wikipedii: Parafia św. Jana Kantego w Filadelfii Parafia św. Jozafata w Filadelfii Parafia św. Wawrzyńca w Filadelfii Parafia św. Wojciecha w Filadelfii

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna strona archidiecezji Catholic Encyclopedia (1913)/Philadelphia Archdiocese of Philadelphia – Catholic hierarchy

Kategoria:Archidiecezja rzymskokatolicka Filadelfia Kategoria:Religia w Filadelfii