Żyrafa masajska, żyrafa kenijska (Giraffa tippelskirchi) – gatunek parzystokopytnego ssaka roślinożernego z podrodziny Giraffinae w obrębie rodziny żyrafowatych (Giraffidae) oraz najwyższy gatunek z obecnie żyjących ssaków lądowych. Zamieszkuje afrykańskie sawanny południowej Kenii oraz niemal całej Tanzanii. W Kenii zamieszkuje parki: Masai Mara, Amboseli oraz Tsavo West.
Badania z 2021 roku wykazały liczebność blisko 45 tys. osobników, co stanowi wzrost o 44% w stosunku do badań z 2015 roku.
Systematyka Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w niemiecki zoolog Paul Matschie umieszczając nowo opisany takson w rodzaju Giraffa i nadając mu epitet gatunkowy tippelskirchi. Miejsce typowe to jezioro Eyasi, północno-zachodnia Tanzania. Okaz typowy (lektotyp) to skóra młodocianej samicy ze zbiorów muzeum Historii Naturalnej w Berlinie; okaz typowy zebrał niemiecki oficer Ernst Ludwig von Tippelskirch. Podgatunek thornicrofti zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1911 roku brytyjski przyrodnik, geolog i paleontolog Richard Lydekker. Miejsce typowe to dystrykt Petauke, Zambia. Holotyp to zamontowana skóra samca (sygnatura BMNH:Mamm:1910.10.17.1) ze zbiorów Muzeum Historii Naturalnej w Londynie.
We wcześniejszych ujęciach systematycznych G. tippelskirchi traktowany był jako podgatunek G. camelopardalis, jednak całościowa analiza genomu żyrafy z 2021 roku wykazała że jest to odrębny gatunek.
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają 2 podgatunki.
Etymologia Giraffa: ‘żyrafa’, od zarafa ‘ten, który chodzi szybko’. tippelskirchi: gen. broni Ernst Ludwig von Tippelskirch (1774–1840), niemiecki oficer, odkrywca. thornicrofti: Harry Scott Thornicroft (ur. 1868), komisarz okręgowy w Rodezji Północnej (obecnie Zambia) przez 17 lat, wysłany tam przez Africa Lakes Corporation w 1898 roku.
Rozmieszczenie geograficzne Żyrafa masajska występuje w południowo i wschodniej Afryce zamieszkując w zależności od podgatunku: G. tippelskirchi tippelskirchi — żyrafa masajska – południowa Kenia i Tanzania G. tippelskirchi thornicrofti — żyrafa rodezyjska – Zambia (dolina rzeki Luangwa)
Charakterystyka lewo|mały|Żyrafa masajska w Parku Narodowym Serengeti, Tanzania Wyróżniają się od innych gatunków żyraf nieregularnymi plamkami na całym ciele. Mają krótki pęk włosów na końcu ogona. Żyrafy te posiadają dwa krótkie rogi na czubku głowy, jednakże wyrostki kostne czaszki na głowach samców sprawiają wrażenie jakby było ich pięć. Te krótkie rogi są kośćmi pokrytymi cienką warstwą skóry. Plamki na ciele dominującego samca w stadzie wydają się być ciemniejsze niż pozostałych osobników.
Spędzają od 16 do 20 godzin dziennie na pożywianiu się. Skubią liście, gałązki, korę, kwiaty i owoce ponad 60 gatunków roślin, przede wszystkim akacji. Potrafią obejść się bez wody przez kilka miesięcy, jeżeli mają tylko dostęp do świeżego pożywienia.
Nie ma wyraźnego okresu rozrodczego dla tego gatunku żyraf, a samice mogą zajść w ciążę, która trwa ok. 14 miesięcy, już w wieku 4 lat. Poród odbywa się w pozycji stojącej i trwa zwykle od 2 do 6 godzin. Ponad połowa młodych ginie w pierwszych miesiącach życia, padając ofiarą drapieżników. Matki starają się chronić młode, atakując napastników, głównie lwy czy hieny, ostrymi racicami. Takie kopnięcie jest na tyle silne, iż może doprowadzić do zmiażdżenia czaszki lwa lub roztrzaskania kręgosłupa.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Zdjęcia żyrafy kenijskiej CalPhotos – projekt BSCIT University of California, Berkeley
Kategoria:Żyrafowate Kategoria:Ssaki Afryki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1898 roku