thumb|140px|James Fenimore Cooper Pięcioksiąg przygód Sokolego Oka lub Opowieści Skórzanej Pończochy (ang. Leatherstocking Tales) – cykl pięciu powieści przygodowo-historycznych stworzonych w latach 1827–1841 przez amerykańskiego pisarza Jamesa Fenimore’a Coopera. Ich akcja rozgrywa się w drugiej połowie XVIII wieku w Ameryce Północnej, wśród pionierów i Indian. Ich głównym bohaterem jest traper i myśliwy zwany Sokolim Okiem, biały człowiek wychowany przez Indian. Utwory te to romantyczny i idealistyczny obraz osiemnastowiecznych kresów Ameryki Północnej i zamieszkujących je Indian i osadników. Cechują je barwne opisy przyrody, wartka i pełna napięcia akcja, mocno zarysowane sylwetki głównych bohaterów.
Pięcioksiąg w kolejności według chronologii akcji tworzą: Pogromca zwierząt, Ostatni Mohikanin, Tropiciel śladów, Pionierowie i Preria. Wysoko oceniane przez współczesnych i wciąż popularne, stanowią one żywy do dziś wzór przygodowej powieści indiańskiej. Powieści te od blisko dwustu lat są publikowane na całym świecie. Kilka z nich zostało sfilmowanych. Najpopularniejszym tomem cyklu jest wielokrotnie filmowana powieść Ostatni Mohikanin.
thumb|center|700px|Pięcioksiąg przygód Sokolego Oka na serii znaczków poczty ZSRR z 1989
W Polsce Pierwsza powieść z cyklu ukazała się w Polsce w 1830 roku. Był to drugi w serii Ostatni Mohikanin, który w polskim przekładzie otrzymał tytuł Ostatni Mohikan. Powieść historyczna z roku 1757. Od tamtej pory, z różnym natężeniem publikowane są poszczególne tomy serii. Po raz pierwszy jako całość (w pięciu tomach z jednolitą szatą graficzną) cykl zaprezentowało wydawnictwo Iskry w latach 1958–1961.
Poszczególne tomy serii (polskie tytuły i podtytuły według edycji krajowych)
Tytuł Podtytuł Okres akcji Data pierwszego wydania na świecie (i w Polsce) Pogromca zwierząt (The Deerslayer) Pierwsza ścieżka wojenna (The First Warpath)1740-1755 1841 (1924)Ostatni Mohikanin (The Last of the Mohicans)Opowieść o 1757 (A Narrative of 1757)17571826 (1830)Tropiciel śladów (The Pathfinder) – (The Inland Sea)l. 50. XVIII w.1840 (1928)Pionierowie (The Pioneers) – (The Sources of the Susquehanna; A Descriptive Tale)17931823 (1929)Preria (The Prairie)Opowieść (A Tale)18041827 (1834) Trudno dzisiaj dociec czym kierowali się pierwsi tłumacze pięcioksięgu, nadając głównemu bohaterowi przydomek „Sokole Oko”. W powieściach Jamesa F. Coopera fikcyjny traper, wychowany wśród Indian Nathaniel „Natty” Bumppo, występuje pod kilkoma przydomkami, między innymi Hawkeye, czyli „Jastrzębie Oko”. Podobnie niezgodnie z oryginałem przetłumaczono tytuł całego pięcioksięgu: Leatherstocking Tales („Opowieści Skórzanej Pończochy”) oraz tytuł pierwszego tomu: Deerslayer – „Łowca (lub zabójca) jeleni”.
Bibliografia
Kategoria:Amerykańskie powieści dla dzieci i młodzieży Kategoria:Amerykańskie powieści historyczne Kategoria:Amerykańskie cykle literackie Kategoria:Amerykańskie powieści przygodowe