Jacek Dąbała (ur. 22 sierpnia 1959 w WarszawieEncyklopedia 100-lecia KUL. Tom 1, wyd. KUL, Lublin 2018, s. 144.) – polski specjalista w zakresie mediów, komunikowania, literatury i filmu. Profesor zwyczajny na Uniwersytecie Jagiellońskim w Instytucie Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej.

Życiorys W 1978 ukończył Liceum Ogólnokształcące nr I im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego w Otwocku, w 1983 studia polonistyczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W latach 1987–2002 pracował jako dziennikarz, początkowo w Radiu Lublin, a od 1989 w Telewizji Polskiej. W 1993 obronił na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej pracę doktorską Wit Tarnawski jako krytyk literacki napisaną pod kierunkiem Lecha Ludorowskiego. W latach 2002–2007 pracował w Instytucie Filologii Polskiej UMCS. Tam w 2005 uzyskał stopień doktora habilitowanego na podstawie pracy Tajemnica i suspens. Wokół głównych problemów creative writing. Od 2007 pracował na Wydziale Nauk Społecznych KUL, następnie został pracownikiem Instytutu Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu JagiellońskiegoProf. dr hab. Jacek Dąbała. W 2012 otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych.

W pracy naukowej zajmował się jakością myślenia i głupotą w komunikowaniu medialno-politycznym, przewidywaniem makro bezpieczeństwa medialno-politycznego, audytem jakości mediów, aksjologią mediów, optymalizacją procesów komunikowania, warsztatem dziennikarskim, autoprezentacją medialną, budowaniem wizerunku.

Jest komentatorem problematyki medialnej w radiu, telewizji i Internecie. Jego eseje ukazują się m.in. w Onecie i „Rzeczpospolitej”. Jako audytor jakości mediów założył w 2020 platformę w języku polskim i angielskim, oceniającą treści i warsztat dziennikarski w skali globalnej – Dabalamedia.com.

Jest członkiem Polskiej Akademii FilmowejPolska Akademia Filmowa. Członkowie, Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej, Stowarzyszenia Pisarzy PolskichStowarzyszenie Pisarzy Polskich i Polskiego Towarzystwa Komunikacji Medycznej.

W 2020 został odznaczony Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis, w 2022 Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2012 otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Św. Stanisława (odznaczenie prywatne)Kawalerowie i damy Orderu Św. Stanisława uhonorowani przez Wielką Narodową Kapitułę Orderu Św. Stanisława w Polsce. 2012 r..

Twórczość Proza Debiutował jako pisarz powieścią satyryczno-groteskową Telemaniak. Kolejne książki political-fiction: Zawodowcy, Powrót Szakala i Doradca, wydane zostały jako fikcyjne przekłady pod pseudonimem Jack Oakley. Pod własnym nazwiskiem opublikował i wznawiał siedem powieści w różnych konwencjach gatunkowych: Telemaniak, Prawo śmierci, Pieszczochy losu, Diabelska przypadłość, Złodziej twarzy, Ryzykowny pomysł i Największa przyjemność świata; także tragifarsę polityczną Mechanizm.

Za powieść Pieszczochy losu otrzymał w 1997 Nagrodę Literacką im. B. Prusa. Uzasadnienie jury brzmiało: "za odwagę w podejmowaniu skomplikowanych problemów współczesności w konwencji ironiczno-groteskowej i znakomite opanowanie warsztatu pisarskiego". Praca naukowa Napisał monografię Wit Tarnawski jako krytyk literacki (1993), opracował pierwszy w Polsce wybór tekstów krytycznych Tarnawskiego - Uchwycić cel, przygotował także Antologię polskiej krytyki literackiej na emigracji 1945-1985.

Z zakresu mediów, dziennikarstwa i komunikowania opublikował m.in. po polsku: Tajemnica i suspens. Wokół głównych problemów creative writing” (2004) (Drugie wydanie tej książki, zmienione i uzupełnione, ukazało się pod tytułem: Tajemnica i suspens w sztuce pisania. W kręgu retoryki dziennikarskiej i dramaturgii medialnej" (2010) Horyzonty komunikacji medialnej (2006) Warsztatowo-aksjologiczne mechanizmy tworzenia telewizji (2011) Media i dziennikarstwo. Aksjologia - warsztat - tożsamość (2014) Medialne fenomeny i paradoksy (2020) Media ćwiczą rozum. Vademecum rozsądku dla obywateli, polityków i dziennikarzy (2022) Media, czyli głupiego widać- 104 diagnozy (2023)

oraz po angielsku: Mystery and Suspense in Creative Writing, LIT Verlag, Zurich – Berlin (2012) Creative Paths to Television Journalism, Peter Lang, Frankfurt am Main - New York - Oxford... (2015) Thinking. The Heart of the Media, Peter Lang, Frankfurt am Main - New York-Oxford... (2021)

Artykuły i recenzje drukował m.in. w "Zeszytach Prasoznawczych", "Studiach Medioznawczych", „Pamiętniku Literackim”, „Ruchu Literackim”, „Więzi”, „Kresach”, „Tygodniku Powszechnym”, „Rzeczpospolitej”, „Przeglądzie Powszechnym”, „Ethosie” i „Zeszytach Naukowych KUL”. Inne Jest współautorem scenariusza do filmu Młode wilki. Pisze też scenariusze do komiksów, np. Najemnik Medox. Wcześniej do adaptacji komiksowej W pustyni i w puszczy.

Przypisy

Bibliografia Biogram na stronie UJ

Dabala Media

Kategoria:Absolwenci Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Nauk Społecznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy scenarzyści Kategoria:Polscy medioznawcy Kategoria:Urodzeni w 1959 Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (odznaczenie prywatne)