Agnieszka Maria Nogal (ur. 28 września 1970 w Warszawie) – polska filozofka, politolożka, doktor habilitowana nauk humanistycznych.
Życiorys W latach 1989–1994 studiowała w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Jej praca magisterska była poświęcona feminizmowi. W 1998 obroniła doktorat napisany pod kierunkiem Stanisława Czerniaka w Instytucie Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk na temat relacji pomiędzy aksjologią a polityką w pismach Henryka Elzenberga. W latach 2001–2003, 2006–2007 uzupełniła wykształcenie o studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Habilitację uzyskała na podstawie rozprawy Ponad prawem narodowym. Konstytucyjne idee Europy. W latach 1994–2013 związana z kierowanym przez prof. Stanisława Filipowicza Zakładem Filozofii Polityki w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk. Od 1999 roku pracuje w Zakładzie Filozofii Polityki Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Jest laureatką stypendium zagranicznego Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w Europejskim Instytucie Uniwersyteckim we Florencji (2002–2003). Współzałożycielka i członek redakcji pisma Civitas. Studia z filozofii polityki.
W pracy naukowej zajmuje się filozofią polityki. Jednym z najważniejszych osiągnięć naukowych jest opracowanie normatywnego modelu godności ludzkiej, sytuującego się na styku filozofii polityki i teorii prawa. Model ten jest wynikiem wieloletnich badań nad podstawami oraz współczesnymi zagrożeniami praw człowieka, szczególnie w kontekście biopolityki – wykorzystania jednowymiarowej racjonalności naukowej do legitymizowania decyzji politycznych, które podważają prawa podstawowe. W odpowiedzi na te tendencje prof. Nogal rozwinęła koncepcję godności opartą na arystotelesowskiej racjonalności praktycznej oraz podejściu zdolności (capability approach) Marthy Nussbaum. W tym ujęciu godność rozumiana jest jako zdolność do realizacji prawnie chronionych dóbr ludzkich, takich jak życie rodzinne, edukacja czy opieka, a nie jedynie jako autonomia jednostki.
Koncepcja ta została przedstawiona w monografii Narodziny biopolityki i kryzys praw człowieka. Obrona praktycznej racjonalności jako podstawy prawa (2023) (Narodziny biopolityki i kryzys praw człowieka. Obrona praktycznej racjonalności jako podstawy prawa, Agnieszka Nogal - AWS - Akademia Wymiaru Sprawiedliwości) oraz rozwinięta w ramach międzynarodowego projektu On a Democratic State of Law in the Face of the Challenges Related to COVID-19 (2022–2024), realizowanego we współpracy z instytucjami gruzińskimi.
Ma męża Jana, syna Filipa (ur. 2004) oraz córkę Antoninę (ur. 2008).
Wybrane publikacje Prawa człowieka w zglobalizowanym świecie, M. Gawin, B. Markiewicz, A. Nogal, R. Wonicki, Wydawnictwa UW, Warszawa 2016 Human Rights in a Globalized world, M. Gawin, B. Markiewicz, A. Nogal, R. Wonicki, OBF, 2016 Ponad prawem narodowym. Konstytucyjne idee Europy, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2009
Stypendia oraz wyróżnienia Grant dla powracających Fundacji na Rzecz nauki Polskiej, marzec 2004 – styczeń 2006 Stypendium zagraniczne Fundacji Na Rzecz Nauki Polskiej w European University Institute we Florencji, październik 2002 – wrzesień 2003 Tytuł doktora honoris causa Shota Meskhia Zugdidi State University w Gruzji (2024) Przypisy
Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Polscy filozofowie XX wieku Kategoria:Polscy filozofowie XXI wieku Kategoria:Polscy filozofowie prawa Kategoria:Polscy politolodzy Kategoria:Urodzeni w 1970 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego