Max Bruch (ur. 6 stycznia 1838 w Kolonii, zm. 2 października 1920 we Friedenau) – niemiecki kompozytor i dyrygent.

Życiorys Bardzo szybko zaczął się uczyć kompozycji i już w 1852 wykonano jego pierwszą symfonię. W latach 1858–1861 działał w Kolonii jako nauczyciel muzyki, tam też odbyła się w 1858 prapremiera pierwszej jego opery pt. Scherz, List und Rache.

W 1862 Bruch przeniósł się do Mannheimu. Rok później została wystawiona w tym mieście jego opera romantyczna Loreley, do libretta poety , przeznaczonego przedtem dla Feliksa Mendelssohna-Bartholdy’ego. Bruch w swojej muzyce zbliżył się do Wagnera, a z drugiej strony kontynuował typowy styl niemieckiej opery romantycznej, pełnej demonizmu i niesamowitości.

Nie opery jednak przysporzyły sławy Bruchowi. Pierwszym ogromnym sukcesem kompozytora był I Koncert skrzypcowy g-moll. Utwór ten spotkał się z przychylnymi opiniami już po prawykonaniu w Koblencji przez O. Königslöwa. Koncertem zainteresował się skrzypek Joseph Joachim, który zaprzyjaźnił się z Bruchem, skorygował partyturę i przez swoje wirtuozowskie wykonania przyczynił się do popularyzacji dzieła.

Twórczość Max Bruch wykorzystywał w swoich utworach folklor różnych narodów i możliwości brzmieniowe instrumentów. Był jednak zachowawczy w kwestiach harmonii i sprzeciwiał się kierunkom modernistycznym, co spowodowało, że niekiedy uznawano go za eklektyka. Niewątpliwie dużą wartość posiadają jego koncerty skrzypcowe (zwłaszcza Koncert g-moll), do dziś chętnie wykonywane na koncertach. Podczas okresu narodowego socjalizmu był w Niemczech kompozytorem zakazanym z powodu domniemanego pochodzenia żydowskiego i fascynacji kompozytora folklorem żydowskim, czemu dawał wyraz w swoich utworach muzycznych (np. Konzertstück-fantazja d-moll na tematy hebrajskie Kol Nidrei, jeden z bardziej znanych utworów Brucha).

Odznaczenia Order Maksymiliana za Naukę i Sztukę (Bawaria, 1892) Order Pour le Mérite (Prusy, 1908)

Dzieła Utwory orkiestrowe 1. symfonia Es-dur op. 28 (1868) 2. symfonia f-moll op. 36 (1870) 3. symfonia E-dur op. 51 (1882, 2 wersja 1886) Suita według rosyjskich melodii ludowych (Suite nach russischen Volksmelodien) op. 79b (1903) Suita według szwedzkich melodii ludowych (Nordland-Suite,1906) Suita Nr 3 na organy z orkiestrą (1909, 2 wersja 1912) Koncerty 1. koncert as-moll na 2 fortepiany i orkiestrę op. 88a (1915) 1. koncert skrzypcowy 1 g-moll op. 26 (1865–67) 2. koncert skrzypcowy d-moll op. 44 (1877) 3. koncert skrzypcowy d-moll op. 58 (1891) Fantazja szkocka Es-dur op. 46 na skrzypce i orkiestrę (1879/80) Serenada a-moll op. 75 na skrzypce i orkiestrę (1899/1900) Koncert e-moll na klarnet, altówkę i orkiestrę op. 88 (1911) Kol nidrei, Konzertstück d-moll na tematy hebrajskie, na wiolonczelę i orkiestrę op. 47 (1880/81) Muzyka wokalna i wokalno-instrumentalna Scherz, List und Lache, 1-aktowa opera komiczna op. 1 (1858) Die Loreley, wielka opera romantyczna w 4 aktach op. 16 (1863) Frithjof-Szenen, kantata op. 23 (1860) Odyseusz, oratorium op. 41 (1871/72) Hermione, opera w 4 aktach według Opowieści zimowej Szekspira op. 40 (1872) Arminius, oratorium op. 43 (1875) Pieśń dzwonu (Das Lied von der Glocke), oratorium według Friedricha Schillera op. 45 (1872) Oratorium biblijne Mojżesz, op. 67 (1893/94) Utwory na chór z towarzyszeniem instrumentów Utwory na chór a cappella Pieśni Muzyka kameralna 1. Kwartet smyczkowy c-moll op. 9 (1858/59) 2. Kwartet smyczkowy E-dur op. 10 (1860) 1. Kwintet smyczkowy a-moll (1918) 2. Kwintet smyczkowy Es-dur (1918) Oktet smyczkowy B-dur (1920) Trio fortepianowe c-moll op. 5 (1857) Kwintet fortepianowy g-moll (1886) Septet Es-dur na instrumenty dęte i smyczkowe (1849) Osiem utworów na klarnet, altówkę i fortepian op. 83 (1908/09)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

O kompozytorze i I Koncercie skrzypcowym g-moll op. 26 O koncercie podwójnym e-moll na skrzypce lub klarnet, altówkę i orkiestrę op. 88 Nuty Maxa Brucha w bibliotece Polona

Kategoria:Niemieccy kompozytorzy Kategoria:Urodzeni w 1838 Kategoria:Zmarli w 1920 Kategoria:Odznaczeni cywilnym Orderem Pour le Mérite Kategoria:Odznaczeni Orderem Maksymiliana Kategoria:Ludzie urodzeni w Kolonii