Seweryn Bieliński (albo Biliński, także Nihad Paşa) herbu Sas (ur. 10 maja 1814 w Grodzisku Górnym – zm. 14 marca 1895 w Stambule) – inżynier, poseł na Sejm w Kromieryżu, uczestnik powstania węgierskiego 1848-1849, emigrant polityczny, działacz TDP i Koła we Francji, generał armii tureckiej.

Życiorys Ziemianin, właściciel dóbr Skwarzawa w pow. złoczowskimParlament Österreich Republik, Franz Adlgasser, Kurzbiografie Bieliński (Biliński), Seweryn von; nach 1854 Nihad Bey, 1877 Nihad Paşa – Parlamentarier 1848-1918 online [16.11.2019]. Z wykształcenia inżynier.

Aktywny politycznie w okresie Wiosny Ludów. Poseł do Sejmu Konstytucyjnego w Wiedniu i Kromieryżu (10 lipca 1848 – 7 marca 1849), wybrany 19 czerwca 1848 w galicyjskim okręgu wyborczym GlinianyJózef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848–1918, Warszawa 1996, s. 348.. W parlamencie należał do „Stowarzyszenia” skupiającego demokratycznych posłów polskichProtokoły Koła Polskiego w wiedeńskiej Radzie Państwa (lata 1867–1868), oprac. Zbigniew Fras i Stanisław Pijaj, Kraków 2001, s. 28. Po rozwiązaniu parlamentu udał się na Węgry, gdzie od maja 1849 był współorganizatorem Legionów Polskich na WęgrzechAdam Lewak, Bieliński Seweryn (1815-1895), Polski Słownik Biograficzny, t. 2, Kraków 1936, s. 56. Adiutant dowódcy Legionu gen. Józefa Wysockiego. Po upadku powstania węgierskiego wraz z Legionem przeszedł do Turcji. Był reprezentantem Legionu i gen. Wysockiego wobec władz tureckich oraz dyplomatów francuskich i angielskich. M.in. za jego sprawą i Michała Czajkowskiego – Sadyka Paszy Turcja wsparta przez Anglię i Francję odmówiła wydania uczestników Wiosny Ludów na Węgrzech w ręce Rosji.

Następnie przebywał na emigracji we Francji. Początkowo związany z Towarzystwem Demokratycznym Polskim, potem zbliżył się Koła pod przywództwem Seweryna Elżanowskiego i Ludwika Mierosławskiego zrzeszającego demokratów nie podzielających poglądów Centralizacji TDP na politykę zagraniczną i nastawionych na współpracę z konserwatystami skupionymi wokół Adama Czartoryskiego. W imieniu tej części emigracji w styczniu 1854 wraz z gen. Wysockim prowadził bezskuteczne rokowania w Turcji o utworzenie legionu polskiego. Po ich fiasku pozostał w Turcji, przeszedł na islam i przyjął imię Nihad-bej. Po zdaniu egzaminu na majora armii tureckiej służył w armii Mustafy Zarif-paszy pod Kars w Anatolii, gdzie m.in. opracowywał plany wybrzeża i budował forty w Redut Kale.

Po wojnie krymskiej pozostał w armii tureckiej, gdzie początkowo służył jako inżynier, przeprowadzając pomiary i kierując budową dróg w Brussie. Jako pułkownik i jednocześnie komisarz rządowy w Smyrnie kierował budową dróg oraz kolei. W 1877 jako dyrektor kolei smyrneńskiej, pod imieniem Nihad-pasza; został mianowany generałem i szefem sztabu armii Abdul Kerima paszy. Po traktacie berlińskim mianowany komisarzem tureckim w Sofii (1878).

Pozostając w służbie tureckiej i uważając Turcję za swą drugą ojczyznę opiekował się polskimi emigrantami, m.in. ochotniczym oddziałem polskim pułk. Józefa Jagmina w 1877.

Pochowany w Stambule.

Prace Seweryna Bielińskiego Polacy w Turcji po upadku rewolucji węgierskiej w r. 1849, Poznań 1852 [wraz z Sewerynem Elżanowskim] Sprawozdanie z funduszów złożonych przez wychodźców polskich na wystawienie pomnika grobowego ś. p. Tadeuszowi Suchorzewskiemu, jenerałowi dywizji wojsk polskich, Paris 1853 Des dangers de la paix. Lettre au gen. Wysocki, Constantinople 1855, [wraz z Hieronimem Ruszczewskim] Dziennik misji gen. Wysockiego do Turcji 1853-1855, oprac. Marceli Handelsman, Warszawa 1933 [wraz z Hieronimem Ruszczewskim] Dziennik czynności i wypadków podczas misji generała Wysockiego do Turcji od 11 XII 1853 do 8 II 1855, oprac. Józef Fijałek, Wrocław 1962

Rodzina i życie prywatne Pochodził z rodziny ziemiańskiej, syn Franciszka Bilińskiego właściciela dóbr Grodzisko Górne (w cyrkule rzeszowskim i pow. łańcuckim)Krzysztof Ślusarek, W przededniu autonomii. Własność ziemska i ziemiaństwo zachodniej Galicji w połowie XIX wieku, Warszawa 2013, s. 244 i Natalii z OkólskichAdam Boniecki, Herbarz Polski, oprac. M.J. Minakowski, Rodzina: Biliński, Herb: Sas, Gniazdo:z Bilina w powiecie samborskim, 1.995.200 – 205 online [19.11.2019]. Jego bratem był Wiktor, powstaniec listopadowy i ziemianin, właściciel Spasa, który w imieniu także innych spadkobierców Franciszka rodzinnym Grodziskiem zarządzał w latach 1851-1855Synem Wiktora był prawnik i ekonomista, przywódca konserwatystów krakowskich Leon Biliński (1846-1923). Ożenił się w 1854 z Anną z domu Sandison (córką angielskiego konsula w Brussie). Mieli dzieci: dwóch synów i dwie córki. Jego syn Ahmed Rüstem Bey (Alfred Bieliński 1862-1935), był tureckim dyplomatą, m.in. ambasadorem w Waszyngtonie i jednym z najbliższych współpracowników Mustafa Kemala Atatürka.

Przypisy

Bibliografia Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989,

Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Posłowie do Sejmu Ustawodawczego w Wiedniu w 1848 roku Kategoria:Żołnierze Legionu Polskiego na Węgrzech Kategoria:Działacze Wielkiej Emigracji Kategoria:Polacy w Imperium Osmańskim 1795–1918 Kategoria:Polacy we Francji 1795–1918 Kategoria:Polacy – generałowie armii tureckiej Kategoria:Polska szlachta Kategoria:Urodzeni w 1814 Kategoria:Zmarli w 1895 Kategoria:Ludzie związani z Sofią