Wojciech Bąk (ur. 23 kwietnia 1907 w Ostrowie Wielkopolskim, zm. 30 kwietnia lub 2 maja 1961 w Poznaniu) – polski pisarz, prozaik i poeta, tworzący głównie w ramach liryki religijnej.

Życiorys Był absolwentem Gimnazjum Męskiego w Ostrowie Wielkopolskim oraz filologii polskiej i filozofii ścisłej Uniwersytetu Poznańskiego. Działał w ostrowskim Towarzystwie Tomasza Zana. Debiutował nagrodzonym przez „Wiadomości Literackie” tomikiem Brzemię niebieskie. Publikował w „Skamandrze”, „Wiadomościach Literackich”. 4 listopada 1937 roku, na wniosek Polskiej Akademii Literatury, został odznaczony Srebrnym Wawrzynem Akademickim „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej”.. Do 1939 roku był nauczycielem poznańskich szkół średnich, m.in. Liceum św. Marii Magdaleny..

Okres okupacji spędził w Warszawie. Posługiwał się pseudonimem Konrad Wallen. W 1944 roku został wywieziony na roboty przymusowe do Niemiec. W czasie alianckiego nalotu został ranny w głowę. Wiersze napisane w trakcie wojny opublikował w 1946 w tomikach Piąta ewangelia i Syn ziemi.

Po powrocie do Poznania redagował, wraz z Jarosławem Iwaszkiewiczem, „Życie Literackie” (1945–1946). W latach 1945–1947 lat był prezesem zarządu Poznańskiego Oddziału Związku Zawodowego Literatów Polskich, w 1945 roku otrzymał nagrodę literacką miasta Poznania, a w 1949 nagrodę Episkopatu Polski. Po szczecińskim zjeździe Związku Literatów Polskich w 1949 roku, na którym przyjęto socrealizm jako obowiązujący kierunek literacki, publikacja religijnej poezji Bąka stała się niemożliwa. Od 1946 roku był też atakowany na łamach „Woli Ludu”.

W czerwcu 1950 roku na warszawskim zjeździe Związku Literatów Polskich zapowiedział zamiar wygłoszenia przemówienia o niszczeniu przez Żydów literatury i kultury polskiej, a następnie popełnienia samobójstwa. Wyprowadzony z sali, być może przez pracowników UB, został zamknięty w szpitalu psychiatrycznym. Pobyt w tym zakładzie, podczas którego był bity, poważnie osłabił jego zdrowie. Wypuszczony pół roku później, stał się niewygodny dla poznańskiego środowiska kulturalnego; uznano go za antysemitę, podejrzany był także jego homoseksualizm. 18 maja 1952 roku został zatrzymany i ponownie zamknięty w szpitalu psychiatrycznym w Dziekance. Niektórzy członkowie poznańskiego ZLP rozpoczęli starania o jego ubezwłasnowolnienie, jednak w kwietniu 1953 Bąk, na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej, został wypuszczony ze szpitala. W maju 1953 roku został usunięty ze związku (przywrócono mu członkostwo po październiku 1956, jednak wówczas sam z niego zrezygnował).

W 1956 wydawnictwo Pallotinum opublikowało jego tom poezji Modlitewnik, następne tomiki wydawał m.in. PAX. Jednak prześladowania i inwigilacja Bąka trwały nadal (w 1960 roku był więziony), a sam poeta odizolował się od otoczenia.

Tworzący jako pisarz katolicki, po kilkuletnim przygotowaniu pod koniec życia stał się członkiem parafii ewangelicko-augsburskiej w Poznaniu.

Zmarł 30 kwietnia 1961 roku w niejasnych okolicznościach. Mimo konwersji, został pochowany na cmentarzu przy ul. Lutyckiej, od 1982 roku jego prochy spoczywają na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 229-3-14).

W 2016 roku poeta i redaktor naczelny Zeszytów Poetyckich, Dawid Jung, apelował o uhonorowanie pośmiertne Wojciecha Bąka.

Obecnie przyznawana jest Nagroda Poetycka im. Wojciecha Bąka.

Publikacje Poezja Brzemię niebieskie 1934 Śpiewna samotność 1936 Monologi anielskie 1938 Piąta ewangelia 1946 Syn ziemi 1946 Dłonie z wiatru 1948 Modlitewnik 1956 Poezje 1958 Zastygłe chwile 1958 Psalmy Dawidowe 1979 Pieśni brewiarza rzymskiego 1979 W Samotności 1997 – antologia, red. Roman Bąk Proza Twarze 1948 Dramat Jerzy i Barbara 1936 Tyberiusz 1937 Sługa don Kichota 1947 Święty Franciszek Piłat. Proces Chrystusa 1983 Eseje, rozważania Szkice 1960 Wyznania i wyzwania 1968 O Bogu – Człowieku i apostołach 1971

Przypisy

Bibliografia

praca zbiorowa, Ostrów Wielkopolski – dzieje miasta i regionu, Poznań 1990.

Linki zewnętrzne A. Nowaczewski, Wiersze jak namiot

Kategoria:Członkowie Towarzystwa Tomasza Zana Kategoria:Deportowani na roboty przymusowe przez nazistowskie Niemcy w Polsce 1939–1945 Kategoria:Ludzie urodzeni w Ostrowie Wielkopolskim Kategoria:Ludzie związani z Poznaniem Kategoria:Odznaczeni Złotym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Ofiary psychiatrii represyjnej w Polsce Ludowej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu parafialnym św. Jana Vianneya w Poznaniu Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polacy związani z działalnością antysemicką (PRL) Kategoria:Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego Kategoria:Polscy pisarze katoliccy Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Urodzeni w 1907 Kategoria:Zmarli w 1961