Hirundo – rodzaj ptaków z podrodziny jaskółek (Hirundininae) w obrębie rodziny jaskółkowatych (Hirundinidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące na wszystkich kontynentach poza Antarktydą.
Morfologia Długość ciała 12–25 cm, masa ciała 9–29 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz w publikacji własnego autorstwa zatytułowanej System przyrody w trzech królestwach: według klas, rzędów, rodzajów i gatunków, wraz z cechami charakterystycznymi, różnicami, synonimami i miejscami występowania. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) dymówka (H. rustica).
Etymologia Hirundo: , hirundinis ‘jaskółka’. Chelidon: gr. χελιδων khelidōn, χελιδονος khelidonos ‘jaskółka’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Chelidon procne T. Forster, 1817 (= Hirundo rustica Linnaeus, 1758). Herse: w mitologii greckiej Herse (gr. Έρση Hersē) to piękna córka Kekropsa, króla Aten, która podbiła serce Merkurego. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Hirundo taitensis Lesson, 1826 (= Hirundo tahitica J.F. Gmelin, 1789). Setirundo: łac. saeta lub seta ‘szczecina’; hirundo, hirundinis ‘jaskółka’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Hirundo filiferaPodgatunek H. smithii. Stephens, 1825. Hemicecrops (Hemicecropis): gr. ἡμι- hēmi- ‘pół-, mały’, od ἡμισυς hēmisus ‘połowa’; rodzaj Cecrops Boie, 1826 (jaskółka). Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Hirundo dimidiata Sundevall, 1850. Uromitus: gr. ουρα oura ‘ogon’; μιτος mitos ‘nić, pasek’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Hirundo filifera Stephens, 1825. Hypurolepis: gr. ὑπο hupo ‘pod’; ουρα oura ‘ogon’; λεπις lepis, λεπιδος lepidos ‘łuska’, od λεπω lepō ‘obierać’. Waldenia: płk. Arthur Hay, wicehrabia Walden i 9. markiz Tweeddale (1824–1878), oficer armii brytyjskiej, podróżnik, przyrodnik. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Hirundo nigrita G.R. Gray, 1845. Natalornis: prowincja Natal (obecnie prowincja KwaZulu-Natal), Południowa Afryka; gr. ορνις ornis, ορνιθος ornithos ‘ptak’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Hirundo atrocaerulea Sundevall, 1850. Hersepis: zbitka wyrazowa nazw rodzajów – Herse G.R. Gray, 1841 (jaskółka) i Hypurolepis Gould, 1868 (jaskółka). Charitochelidon: gr. χαρις kharis, χαριτος kharitos ‘wdzięk, uroczość’, od χαιρω khairō ‘cieszyć się’; χελιδων khelidōn, χελιδονος khelidonos ‘jaskółka’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Hirundo albigularis Strickland, 1849.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Hirundo nigrorufa Bocage, 1877 – jaskółka rdzawa Hirundo atrocaerulea Sundevall, 1850 – jaskółka długosterna Hirundo tahitica J.F. Gmelin, 1789 – jaskółka pacyficzna Hirundo neoxena Gould, 1842 – jaskółka australijska Hirundo albigularis Strickland, 1849 – jaskółka białogardła Hirundo smithii Leach, 1818 – jaskółka rdzawogłowa Hirundo nigrita G.R. Gray, 1845 – jaskółka modra Hirundo rustica Linnaeus, 1758 – dymówka Hirundo angolensis Bocage, 1868 – jaskółka angolska Hirundo lucida Hartlaub, 1858 – jaskółka rdzawogardła Hirundo aethiopica Blanford, 1869 – jaskółka rudoczelna Hirundo leucosoma Swainson, 1837 – jaskółka białoskrzydła Hirundo megaensis Benson, 1942 – jaskółka białosterna Hirundo dimidiata Sundevall, 1850 – jaskółka przylądkowa
Uwagi
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Jaskółkowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza