Submodalności – w programowaniu neurolingwistycznym cechy form lub struktur (bardziej niż treści) odebranych w przekazie komunikacyjnym za pomocą systemu reprezentacji (zmysłu). Przykładowo niezależnie od treści, zarówno zewnętrzne, jak i umysłowe obrazy (reprezentacje) jakiegokolwiek rodzaju mogą mieć dowolny rozmiar, kształt, kolor czy stan. Te właściwości nazywane są właśnie submodalnościami i regulują w psychologii behawioralnej formy budowane w głowie pacjenta/klienta w celu odpowiedniego operowania subiektywnym doświadczeniem (asocjacji, dysocjacji itp.). Istnieją kategorie submodalności w zależności od użytego systemu reprezentacji: wzrokowe (kolor, odległość, wielkość), słuchowe (ton, rytm, barwa), dotykowe (siła, długość, powierzchnia), dialogu wewnętrznego.
W NLP utrzymuje się, że submodalności pełnią funkcjonalną rolę, tj. emocje, związane z nimi wspomnienia i odczucia percepcji (np. „ważność”) są przedkładane świadomości za pomocą nieświadomej części umysłu, wraz z myślami i wspomnieniami. Metafora „dystansować się” jest w tym przypadku brana dosłownie, gdyż umysłowa reprezentacja czegoś mało ważnego jest „bardziej oddalona”, niż czegoś ważnego. Celem do zrozumienia siły i funkcjonalności tych cech przekazu, jest uświadomienie pewnych krytycznych wartości, indywidualnych dla każdego człowieka. Poważna zmiana mentalna wymaga prawidłowego odczytu sygnałów świadczących o używanym systemie reprezentacji, dzięki czemu użycie submodalności w terapii będzie właściwe (preferowane). Niestety, z racji nieścisłych metod takiego odbioru, wykrycie odpowiednich sygnałów leży ciągle w rękach terapeuty.
Pomimo tego, submodalności są w metodyce NLP uważane za kluczową formę wartościowego wejrzenia w subiektywne doświadczenie. Dzięki submodalnościom istnieje duże prawdopodobieństwo zlokalizowania przyczyn nieścisłości komunikacyjnych oraz odpowiednie zareagowanie.
Bibliografia Dilts Robert T., Bandler Richard, Grinder John, DeLozier Judith, NLP. Studium struktury subiektywnych doświadczeń, Onepress, Gliwice 2006. Robbins Anthony, Obudź w sobie olbrzyma, Studio Emka, Warszawa 1996.
Kategoria:Programowanie neurolingwistyczne