Bing Crosby, właśc. Harry Lillis Crosby Jr. (ur. 3 maja 1903 w Tacoma, Waszyngton, zm. 14 października 1977 w Alcobendas w Madrycie) – jeden z najpopularniejszych amerykańskich piosenkarzy i aktorów, uważany za główne źródło inspiracji dla gwiazd muzyki, takich jak: Frank Sinatra, Dean Martin, Perry Como, Elvis Presley, Dick Haymes, John Lennon, a z postaci bardziej współczesnych Michael Bublé. Jest rekordzistą w wielu kategoriach. Czterdzieści jeden singli piosenkarza notowanych było na pierwszym miejscu list przebojów, co stanowi niepobity rekord. Najbardziej znany z nich, utwór „White Christmas”, jest najlepiej sprzedającym się singlem w historii muzyki rozrywkowej. Piosenki w wykonaniu Crosby’ego były 14-krotnie nominowane do Oscara, a cztery z nich otrzymały to wyróżnienie. W 1948 roku amerykańskie ankiety ogłosiły go „najbardziej podziwianym żyjącym człowiekiem” (ang. „most admired man alive”), w których Crosby wyprzedził Jackiego Robinsona i papieża Piusa XII. Piosenkarz ponadto jest najczęściej nagrywanym piosenkarzem w historii. Jego kariera zbiegła się z nowinkami technicznymi, takimi jak mikrofon, co pozwoliło mu rozwinąć spokojny, intymny styl śpiewania. Był pierwszym wykonawcą, który nagrywał na taśmę magnetofonową. Finansował także rozwój taśm wideo.
Życiorys Młodość mały|Harry Lillis Crosby w wieku dziewięciu lat (1912). Syn Catherine Crosby (1873–1964) z d. Harrigan, Irlandki z pochodzenia, i Harry’ego Crosby’ego Sr. (1871–1950), mającego angielskich przodków. Jego kariera rozpoczęła się w 1925 r. i trwała aż do jego niespodziewanej śmierci (zmarł na atak serca grając w swoją ulubioną grę – golfa).
Crosby uczęszczał do Gonzaga Preparatory School w Spokane, a następnie studiował na Gonzaga University przez trzy lata, lecz nie uzyskał dyplomu. Jako student pierwszego roku grał w uniwersyteckiej drużynie baseballowej. Uniwersytet przyznał mu tytuł doktora honoris causa w 1937 roku. mały|Crosby (lata 30.) Fascynacja jazzem rozpoczęła się u niego, gdy jako młody chłopiec zobaczył koncert Ala Jolsona w 1917 r. Wtedy postanowił zostać piosenkarzem. Podczas studiów na Gonzaga University ćwiczył grę na perkusji, dzięki czemu został zaangażowany do orkiestry Musicaladers pod dyrekcją Ala Rinkera, z którą w 1926 r. wystąpił w Metropolitan Theatre w Los Angeles. Został wtedy zauważony przez Paula Whitemana, dzięki czemu 6 grudnia 1926 r. zadebiutował w Tivoli w Chicago.
Kariera wokalna i aktorska thumb|236x236px|Okładka albumu kompilacyjnego Crosby’ego St. Patrick’s Day wydanego w 1947 roku. mały|Kadr z filmu Idąc moją drogą (1944) Bing oraz Al Rinker występowali razem już w 1925 roku wraz z orkiestrą Whitemana. Natomiast gdy w 1927 roku dołączył do nich pianista i autor tekstów Harry Barris, wspólnie założyli grupę muzyczną pod nazwą The Rhythm Boys. Crosby zdobył cenne doświadczenie podczas rocznej trasy koncertowej z Whitemanem, występując i nagrywając z Bixem Beiderbecke, Jackiem Teagardenem, Tommym Dorseyem, Jimmym Dorseyem, Eddie Langiem oraz Hoagym Carmichaelem. Nabierał doświadczenia jako wokalista oraz coraz bardziej postrzegano go jako solowego piosenkarza. The Rhythm Boys rozpadł się kiedy Crosby postanowił rozpocząć samodzielną karierę i opuścił zespół. mały|The Rhythm Boys
W 1930 r. po raz pierwszy wystąpił w filmie Król jazzu (ang. King of Jazz), gdzie wykonał kilka piosenek. Później występował w wielu innych filmach, a za rolę w Idąc moją drogą (ang. Going My Way) z 1944 r. w reżyserii Leo McCareya, w 1945 r. otrzymał Oscara dla najlepszego aktora. Do Nagrody Akademii Filmowej w tej kategorii nominowany był jeszcze dwa razy: w 1946 za rolę księdza Chucka O’Malleya w filmie Dzwony Najświętszej Marii Panny, a także w 1955 za rolę Franka Elgina w dramacie Dziewczyna z prowincji. Wraz z piosenkarzem i aktorem Bobem Hopeem wystąpił w siedmiu filmach z serii Droga do... (ang. Road to...). Filmy należące do tej serii to: Droga do Singapuru (1940), Droga do Zanzibaru (1941), Droga do Maroka (1942), Droga do Utopii (1946), Droga do Rio (1947), Droga do Bali (1952) oraz Droga do Hong Kongu (1962). Crosby i Hope bardzo często pojawiali się razem na różnego rodzaju okolicznościowych koncertach (na przykład 11 lutego 1968 roku podczas otwarcia nowej hali Madison Square Garden). Ich wspólne występy oraz filmy zapewniły im dużą popularność, dlatego też często byli określani jako duet, choć oficjalnie nigdy owego nie założyli (tak jak np. Dean Martin i Jerry Lewis). mały|Bob Hope, Marquita Rivera i Bing Crosby w 1947 roku.
Ankieta z 2000 roku wykazała, że ze sprzedaną liczbą biletów do kina (1 077 900 000), Crosby był trzecim najpopularniejszym aktorem wszech czasów, zaraz po Clarku Gable (1 168 300 000 sprzedanych biletów) i Johnie Wayne (1 114 000 000 sprzedanych biletów)Macfarlane, Malcolm (2001). Bing Crosby – Day by Day. Lanham, Maryland: The Scarecrow Press, Inc. pp. 670–671..
Crosby zagrał w ponad siedemdziesięciu produkcjach filmowych oraz wydał ponad sto albumów muzycznych. Dokonał ponad 2000 nagrań komercyjnych, w tym „White Christmas”, najlepiej sprzedający się singiel wszech czasów (sprzedany w ponad 50 milionach egzemplarzy według Księgi rekordów Guinnessa), a także tysięcy innych nagrań dla filmu, radia i telewizji. Crosby sprzedał na całym świecie ponad miliard płyt i albumów. W Stanach Zjednoczonych jego utwory były 41 razy umieszczane na pierwszym miejscu list przebojów, czyli o wiele więcej niż utwory The Beatles (24) czy Elvisa Presleya (18). Jego nagrania trafiły na listy 396 razy – więcej niż nagrania Franka Sinatry (209 razy) czy Elvisa Presleya (149 razy). Tylko niektóre gwiazdy muzyczne, takie jak The Beatles czy Michael Jackson mogą rywalizować z wynikami sprzedaży Binga.
Bardzo często występował w programie telewizyjnym The Hollywood Palace jako prowadzący, gdzie pojawił się obok wielu popularnych artystów, z którymi śpiewał jako gość i osoba prowadząca program. Byli to między innymi: Bobbie Gentry („Put a Little Love in Your Heart” oraz „Okolona River Bottom Band” w 1969 roku), Glen Campbell („1432 Franklin Pike Circle Hero” w 1968 roku), The Temptations („My Girl” w 1969 roku), Phil Harris i Louis Armstrong („South Rampart Street Parade” w 1965 roku).
Duży dorobek w dyskografii zapewniły mu albumy zawierające piosenki wykonane przez niego w wielu musicalach filmowych. Zazwyczaj nie były to soundtracki, lecz nowe nagrania studyjne (zwłaszcza albumy z lat 40. takie jak: Selections from Going My Way, Selections from The Bells of St. Mary’s, Selections from Welcome Stranger, Selections from Showboat, czy The Emperor Waltz), lecz piosenkarz wydał także kilka ścieżek dźwiękowych (np. High Society z 1956 oraz The Road to Hong Kong z 1962).
Otrzymał 23 złote i platynowe płyty, zgodnie z książką Million Selling Records. Amerykańskie Stowarzyszenie Przemysłu Nagraniowego nie wprowadziło programu certyfikacji złotych płyt aż do 1958 roku. Przed 1958 r. złote płyty były przyznawane przez firmy fonograficzneErich Hertz and Jeffrey Roessner, Write in Tune: Contemporary Music in Fiction (NY: Bloomsbury, 2014), 2-3..
W 1963 r. Crosby – jako pierwszy w historii – został wyróżniony nagrodą Grammy za całokształt twórczości. mały|Jedna z trzech gwiazd Binga Crosby’ego w Hollywoodzkiej Alei Gwiazd. Posiada trzy gwiazdy w Alei Gwiazd w Los Angeles w kategoriach: Radio, Nagranie muzyczne oraz Film kinowy.
Jest członkiem National Association of Broadcasters Hall of Fame w dziale radiowym.
Pozostała działalność Wraz z Frankiem Sinatrą Crosby był jednym z głównych sponsorów kompleksu studyjnego United Western Records w Los Angeles.
Według Shoshany KlebanoffShoshana Klebanoff, „Crosby, Bing” American National Biography (2000).: Bing był fanem wyścigów koni pełnej krwi. Swojego pierwszego konia wyścigowego kupił w 1935 roku. W 1937 został założycielem klubu Del Mar Thoroughbred Club i członkiem jego zarządu.
Crosby był również zapalonym rybakiem. Latem 1966 spędził tydzień jako gość Lorda Egremonta, przebywając w Cockermouth i łowiąc ryby na rzece Derwent. Jego podróż została nakręcona dla The American Sportsman w American Broadcasting Company. mały|Bing grając w golfa (1975). W 1950 roku Crosby stał się trzecią osobą, która zdobyła nagrodę Williama D. Richardsona, przyznawaną nieprofesjonalnemu golfiście, który konsekwentnie wnosi wybitny wkład w golfa. W 1978 roku, on i Bob Hope zostali odznaczeni nagrodą Bob Jones Award, najwyższym wyróżnieniem przyznanym przez United States Golf Association, w uznaniu za wybitne osiągnięcia sportowe. Bing jest również członkiem World Golf Hall of Fame.
Ostatnie lata i śmierć Po powrocie do zdrowia po przebytej infekcji grzybiczej prawego płuca w styczniu 1974, Crosby rozpoczął nagrywanie nowych albumów i kolejne trasy koncertowe. W marcu 1977 roku, po koncercie w Ambassador Auditorium w Pasadenie dla CBS z okazji 50. rocznicy jego działalności w showbiznesie, Crosby spadł ze sceny do dołu orkiestrowego, co spowodowało jego kolejny miesięczny pobyt w szpitalu. Jego pierwszym występem po wypadku był koncert, który odbył się 16 sierpnia 1977, w dniu śmierci Elvisa Presleya, w Concord Pavilion w Concord, w Kalifornii, podczas którego zabrakło prądu i Bing śpiewał dalej bez wzmocnienia.
We wrześniu Crosby, jego rodzina i piosenkarka Rosemary Clooney rozpoczęli trasę koncertową po Wielkiej Brytanii w London Palladium. Podczas pobytu w Wielkiej Brytanii Bing nagrał swój ostatni album, Seasons, a także swój ostatni świąteczny program telewizyjny, Bing Crosby’s Merrie Olde Christmas, z gościem specjalnym, którym był David Bowie. Program został wyemitowany nieco ponad miesiąc po śmierci Crosby’ego. Jego ostatni koncert odbył się w Brighton Center 10 października, cztery dni przed śmiercią, z udziałem brytyjskiej artystki Gracie Fields. Następnego dnia po raz ostatni pojawił się w studiu nagraniowym i zaśpiewał osiem piosenek w BBC Maida Vale Studios oraz przeprowadził wywiad z Alanem Dellem. Później tego samego popołudnia spotkał się z Chrisem Hardingiem, aby zrobić zdjęcia do okładki albumu Seasons.mały|Grób Crosby’ego (na nagrobku widnieje błędny rok urodzenia). 13 października 1977 roku, Crosby poleciał samotnie do Hiszpanii, aby rozegrać tam parę towarzyskich meczów golfa. Piosenkarz zmarł 14 października 1977 roku na polu golfowym Golf La Moraleja w Madrycie w Hiszpanii, gdzie grał w golfa ze swoimi towarzyszami. Po skończonej grze Bing ukłonił się w stronę obserwujących go fanów i powiedział: „To była świetna gra w golfa, chłopaki”. Wracając do klubu nagle upadł i zmarł na miejscu z powodu potężnego zawału serca. Jego pogrzeb odbył się o 5.00 rano 18 października 1977 roku na Holy Cross Cemetery w Culver City w Kalifornii. Na ceremonii pogrzebowej byli obecni: żona Binga – Kathryn Grant Crosby, jego dzieci oraz rodzeństwo, a także Bob Hope, Rosemary Clooney i Phil Harris.
Życie prywatne Życie rodzinne Był dwukrotnie żonaty; po raz pierwszy z aktorką i piosenkarką Dixie Lee (1909–1952), z którą miał czterech synów: Gary Crosby (1933–1995), Dennis Crosby (1934–1991), Phillip Crosby (1934–2004) i Lindsay Crosby (1938–1989), a po jej śmierci z Kathryn Grant (1933–2024), z którą miał dwóch synów: Harry Crosby (ur. 1958), Nathaniel Crosby (ur. 1961) i córkę – Mary Crosby (ur. 1959).