Władysław Wejtko (ur. 1 lutego 1859 w InflantachWedług pracy Kto był kim w II Rzeczypospolitej, pod red. prof. Jacka. M. Majchrowskiego, Warszawa 1994, wyd I Wejtko urodził się w Wilnie zm. 16 listopada 1933 w Nałęczowie) – generał major Armii Imperium Rosyjskiego, generał dywizji Wojska Polskiego.
Życiorys Kształcił się w Odessie. Ukończył Nikołajewską Akademię Wojsk Inżynieryjnych w Petersburgu. Uczestnik wojny rosyjsko japońskiej 1904–1905. Od 1916 w Korpusie Technicznym w Moskwie.
Po rewolucji październikowej działał przy organizowaniu oddziałów polskich na Wschodzie, członek Komitetu Wykonawczego Polskiej Konfederacji Wojskowej, przewodniczący komisji formowania przy rosyjskim Sztabie Generalnym w Petersburgu. Potem formował batalion saperów na Mińszczyźnie i wszedł z nim w skład I Korpusu Polski w Rosji. Po kapitulacji Korpusu organizował i dowodził samoobroną Wilna.
28 października 1918 szef Sztabu Generalnego, generał dywizji Tadeusz Rozwadowski mianował go „kierownikiem wszelkich formacyj samoobrony na Litwie i Białorusi”Władysław Wejtko, Samoobrona Litwy i Białorusi ..., s. 9.. 8 grudnia 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem stopnia generała majora ze starszeństwem z dniem 1 listopada 1916 i mianowany „dowódcą wszystkich formacyj Samoobrony krajowej Litwy i Białorusi oraz wszelkich innych polskich oddziałów wojskowych i milicyjnych na terenie Litwy i Białorusi”Władysław Wejtko, Samoobrona Litwy i Białorusi ..., s. 20.. 15 maja 1919 roku Minister Spraw Wojskowych mianował go Inspektorem Inżynierii i SaperówDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 60 z 31 maja 1919 roku, poz. 1903. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 56 z 22 maja 1919 roku, poz. 1786.. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej, w 1920 fortyfikował Warszawę. Dowódca fortyfikacji 1 Armii.
3 stycznia 1921 mianowany generałem porucznikiem z dniem przeniesienia w stan spoczynku – 1 kwietnia 1921. 26 października 1923 zatwierdzony został w stopniu generała dywizji ze starszeństwem z diem 1 czerwca 1919.
Po przeniesieniu w stan spoczynku osiadł w Warszawie, rozpoczął działalność w Towarzystwie Wiedzy Wojskowej i publikował. W 1923 w Pogotowiu Patriotów Polskich, brał udział w przygotowaniu faszystowskiego przewrotu w Polsce. Po aresztowaniu działaczy organizacji w 1924, Wejtko konsekwencji za to nie poniósł.
Był członkiem Sodalicji Mariańskiej Panów pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny, Królowej Korony Polskiej.
Awanse W Armii Imperium Rosyjskiego: podporucznik (Подпоручик) w piechocie od 1882 porucznik (Поручик) od 1885 sztabskapitan (Штабс-капитан) od 1893 kapitan (Капитан) od 1898 podpułkownik (Подполковник) od 1905 pułkownik (Полковник) od 1911 generał major (Генерал-майор) od 1915 W Wojsku Polskim: generał podporucznik generał porucznik – 3 stycznia 1921 z dniem przeniesienia w stan spoczynku – 1 kwietnia 1921 generał dywizji – zatwierdzony w stopniu 26 października 1923 ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919
Prace Ramoty i ramotki wojskowe, Polska Zjednoczona, Warszawa 1929. Samoobrona Litwy i Białorusi. Szkic historyczny, Nakładem Związku Organizacji b. Wojskowych w Wilnie, Wilno 1930. Zdrada ppłk. Grimma, Biblioteczka Historyczno-Geograficzna, tom 90, Towarzystwo Wydawnicze „Rój” Sp. z o.o., Warszawa Pojęcie wojskowe dowódcy (artykuł dyskusyjny), cz. I, Polska Zbrojna Nr 165 z 22 czerwca 1922, s. 1-2. Pojęcie wojskowe dowódcy (artykuł dyskusyjny), cz. II, Polska Zbrojna Nr 166 z 23 czerwca 1922, s. 2. Pojęcie wojskowe dowódcy (artykuł dyskusyjny), cz. III, Polska Zbrojna Nr 167 z 24 czerwca 1922, s. 2. Pojęcie wojskowe dowódcy (artykuł dyskusyjny), cz. IV, Polska Zbrojna Nr 168 z 23 czerwca 1922, s. 1-2. Zdrada ppłk Grimma, https://polona.pl/item/zdrada-pplk-grimma,MTA1Nzg0NjE/
Ordery i odznaczenia Krzyż Walecznych – dwukrotnie Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Oficer Legii Honorowej – 1921Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1717 z 28 maja 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 29, poz. 1208) Medal Zwycięstwa („Médaille Interalliée”) – 1925 odznaczenia rosyjskie
Przypisy
Bibliografia Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione. H.P Kosk, Generalicja Polska, Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 1998.
Władysław Wejtko, Samoobrona Litwy i Białorusi. Szkic historyczny, Nakładem Związku Organizacji b. Wojskowych w Wilnie, Wilno 1930.
Linki zewnętrzne Władysław Wejtko – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie Pogotowia Patriotów Polskich Kategoria:Generałowie dywizji II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – generałowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy w wojnie rosyjsko-japońskiej Kategoria:Polacy w I wojnie światowej Kategoria:Polscy członkowie Sodalicji Mariańskiej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1859 Kategoria:Zmarli w 1933 Kategoria:Członkowie Samoobrony Wileńskiej