Niebuszewo-Bolinko – osiedle administracyjne Szczecina, będące jednostką pomocniczą miasta, położone w Śródmieściu. Według danych z 2022 r. na osiedlu mieszkało 19 016 osób.
Osiedle składa się z części miasta Bolinko (niem. Grünhof) oraz południowej części Niebuszewa. Na terenie Bolinka znajduje się spółdzielcze osiedle Piastowskie.
W latach 1955–1976 część obszaru dzisiejszego Niebuszewa-Bolinka zajmowało osiedle Niebuszewo IUchwała nr 670 Prezydium Rządu z dnia 7 października 1954 r. w sprawie podziału na dzielnice miasta Szczecina ().Uchwała nr 211 Rady Ministrów z dnia 14 października 1976 r. w sprawie utraty mocy obowiązującej niektórych aktów prawnych ogłoszonych w Monitorze Polskim ()..
Położenie Graniczy z osiedlami: Niebuszewo (od północy), Drzetowo-Grabowo (od wschodu), Śródmieście-Północ (od południa), Łękno (od południowego zachodu) i Arkońskie-Niemierzyn (od północnego zachodu). Granice osiedla stanowią w przybliżeniu: ul. Pawła VI, linia kolejowa nr 406, ul. Emilii Sczanieckiej, ul. Emilii Plater, ul. Stanisława Staszica, rondo Giedroycia, północno-wschodnie ogrodzenie 109. Szpitala Wojskowego, ul. Juliusza Słowackiego.
Historia W połowie XIX wieku na skutek rozwoju przemysłu w Szczecinie zaczęto zabudowywać leżący wówczas poza granicami miasta rejon dzisiejszych ulic Wyzwolenia, Krasińskiego i Janosika, należący dziś do osiedla Niebuszewo-Bolinko. Nowemu osiedlu nadano nazwę Grünhof (pol. Zielony Dwór). Brak organu administracyjnego doprowadził do upadku osiedla, które w 1859 roku włączono w granice miasta. Po tym wydarzeniu osiedle zaczęło się rozwijać – wybudowano fabrykę maszyn do szycia i rowerów Stoewer, fabrykę asfaltu i papy, fabrykę waty, browary, gazownię miejską przy ul. Boguchwały. W latach 1926–1936 w północnej części osiedla powstał zespół kilkupiętrowych, modernistycznych budynków mieszkalnych dla średniozamożnych rodzin. W 1927 r. powstała jednotorowa uliczna pętla tramwajowa nieopodal wzniesionego w tym samym roku dworca kolejowego. Znaczna część osiedla została zrujnowana w okresie II wojny światowej.
W 1945 na skutek niejasnej sytuacji administracyjnej Szczecina, niemieckie rodziny zaczęły z powrotem zasiedlać opustoszałe budynki osiedla. Zorganizowano własną administrację i wybrano burmistrza. Po przekazaniu Szczecina administracji polskiej rozpoczęto wysiedlanie ludności niemieckiej. W jej miejsce od 1946 napływała ludność żydowska, której większość wyjechała ze Szczecina do 1958 roku. Obszary zniszczone w czasie II wojny światowej zostały po wojnie zabudowane blokami oraz wieżowcami z wielkiej płyty – jednym z takich osiedli jest Osiedle Piastowskie wznoszące się przy ul. Ofiar Oświęcimia oraz przyległych ulicach. Najwięcej przedwojennej zabudowy ocalało w północno-zachodniej części osiedla. W części południowej i wschodniej zachowało się mniej zabudowy przedwojennej, są to w większości kamienice. W 2001 roku miała miejsce przebudowa skrzyżowania ulic Staszica, Piotra Skargi, Wyzwolenia, Kołłątaja – miejsce styku ulic przebudowano na rondo, które nazwano imieniem Jerzego Giedroycia.
Zabudowa Część zachodnia osiedla jest słabo zabudowana. Na jej obszarze zlokalizowane są: Ogród Dendrologiczny im. Stefana Kownasa, park im. Jacka Karpińskiego, ROD Niemierzyn, Muzeum Techniki i Komunikacji, Technopark Pomerania.
Część centralna osiedla zabudowana jest kamienicami i blokami. W obrębie ulic: Krasińskiego, Niemcewicza, Długosza, Świętej Barbary, Kołłątaja, Naruszewicza, Ejsmonda, Reja, Heleny, Rodziewiczówny, Orzeszkowej, Asnyka, Karpińskiego, Kadłubka, Boguchwały wznoszą się modernistyczne bloki mieszkalne z lat 20. i 30. XX wieku.
Część wschodnią osiedla tworzy powojenne osiedle Piastowskie. Osiedle zlokalizowane jest w rejonie ulic: Ofiar Oświęcimia, Kazimierza Królewicza, Rynkowej, Świętego Marcina, Dembowskiego, Cegielskiego oraz Cyryla i Metodego.
Na terenie osiedla znajdują się m.in. następujące obiekty zabytkowe:
Muzeum Techniki i Komunikacji (dawniej zajezdnia tramwajowa Niemierzyn); budynek pofabryczny przy ul. Długosza 23; budynki fabryki Stoewera, ul. Krasińskiego 10-11; kościół Najświętszego Zbawiciela, ul. Słowackiego 1a; dworzec Szczecin Niebuszewo wraz z budynkami mieszkalnymi kolejarzy, wiatą peronową i placem przydworcowym, ul. Orzeszkowej 28, 28a, 28b; willa przy ul. Słowackiego 3 wraz z ogrodem; kamienica przy ul. Niemierzyńskiej 18a, dawna szwalnia mundurów dla motorniczych; szkoła przy ul. Niemierzyńskiej 17a.
Edukacja Stan z maja 2021 r.:
Wydział Kształtowania Środowiska i Rolnictwa ZUT-u w Szczecinie, ul. Juliusza Słowackiego 7; Wydział Teologiczny Uniwersytetu Szczecińskiego, ul. Papieża Pawła VI 2; Arcybiskupie Wyższe Seminarium Duchowne, ul. Papieża Pawła VI 2; Technikum Technologii Cyfrowych, ul. Niemierzyńska 17; Technikum Elektryczno-Elektroniczne, ul. Księcia Racibora 60-61; Przedszkole Publiczne nr 64, ul. Księcia Barnima III Wielkiego 46; Szkoła Podstawowa nr 10 im. Leonida Teligi, ul. Kazimierza Królewicza 63; Szkoła Podstawowa nr 41 z Oddziałami Integracyjnymi im. Maksymiliana Golisza, ul. Świętych Cyryla i Metodego 43; Szkoła Podstawowa nr 69 im. mjr. Henryka Sucharskiego, ul. Jana Zamoyskiego 2; Przedszkole Publiczne nr 67, ul. Hipolita Cegielskiego 9; Żłobek nr 5, ul. Kazimierza Królewicza 61.
Kultura Muzeum Techniki i Komunikacji, ul. Niemierzyńska 18a; Miejska Biblioteka Publiczna – filia nr 4, ul. Księcia Barnima II Wielkiego 25; Miejska Biblioteka Publiczna – filia nr 12, ul. Świętego Marcina 1.
Transport publiczny Przez obszar Niebuszewa-Bolinka przebiegają cztery linie tramwajowe: 2, 3, 10 oraz 12. Tramwaje linii 2 oraz 12 kończą swój bieg na jednotorowej ulicznej pętli tramwajowej „Dworzec Niebuszewo”. Oprócz tego przez teren osiedla przebiegają linie autobusowe, z których część rozpoczyna swój bieg na pętli Kołłątaja, zlokalizowanej przy rondzie Giedroycia.
W ramach projektu Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej dworzec Szczecin Niebuszewo ma się stać stacją początkową dla linii do Gryfina, Stargardu i Goleniowa oraz stacją końcową dla linii do Polic.
Ludność
Wykaz ulic i placów Istniejące ulice i place Wykaz istniejących ulic i placów położonych na obszarze szczecińskiego osiedla Łękno. Nazwy niemieckie zaczerpnięto z planu miasta Szczecina z 1937 r. NazwaDawne nazwyAdama AsnykaErichstraßeBoguchwałyJasenitzer Straße BronisławyWeidenstraßeElsenstraßeHipolita CegielskiegoAlbertstraßeCyfrowapowstała po 1945 Edwarda DembowskiegoFabrikstraßeJędrzeja MoraczewskiegoKsiędza Jana DługoszaAdolfstraßeJuliana EjsmondaLübecker StraßeGdyńskaGotenhafener Straßerondo im. Jerzego Giedroyciapowstało po 1945HelenyBremer Straße Błogosławionego Wincentego KadłubkaPölitzer StraßeZabelsdorfer StraßeFranciszka KarpińskiegoKieler Straße Kazimierza KrólewiczaUlrichstraßeBławatnaKsiędza Hugona KołłątajaFriedebornstraßeKrasińskiegoWarsower StraßeKsięcia Barnima III WielkiegoJohannisbergKsięcia RaciboraKöniggratzer StraßeTeofila LenartowiczaKallmeyerstraßeKsiędza Biskupa Adama NaruszewiczaStoewerstraßeNiedużapowstała po 1945Juliana Ursyna NiemcewiczaElysiumstraße NiemierzyńskaNemitzer StraßeWilsonaRewolucji Październikowejskwer im. Jacka NieżychowskiegoSchmuckplatz Ofiar OświęcimiaPölitzer StraßeHeinrichstraßePiusa XIElizy OrzeszkowejSchwartzkopfstraße Papieża Pawła VIWeg nach der MühlenstraßeAkademickaEmilii PlaterLange StraßeMikołaja RejaHamburger StraßeMarii RodziewiczównyKönigsberger StraßeRynkowaMarktstraßeKsiędza Piotra SkargiRoonstraßeKsiędza Stanisława StaszicaGrenzstraßerondo Sybirakówpowstało po 1945Juliusza SłowackiegoMühlenstraße aleja WyzwoleniaPölitzerstraßeJaromiraZacisznaAlte RoonstraßeJana ZamoyskiegoMessenthiner StraßeŚwiętego MarcinaMartinstraße Świętego ŁukaszaSchulgangLukasstraßeŚwiętej BarbaryDorotheenstraßeŚwiętych Cyryla i MetodegoFeldstraßeJana ŻupańskiegoSchnellstraße
Nieistniejące ulice i place thumb|Obszar nieistniejącej ul. Świętego Jana Kantego thumb|Północny fragment dawnej ul. Łęczyckiej Nieistniejące obecnie ulice położone były w południowo-wschodniej części osiedla.
Gołębia (Taubenstraße) – współcześnie alejka na skwerze Jacka Nieżychowskiego i chodnik od ulicy Świętej Barbary do Hali Piastowskiej. Świętego Jana Kantego (Auguststraße) – współcześnie na jej miejscu stoi wieżowiec nr 16 przy ul. Ofiar Oświęcimia. Krynicka (Rosenstraße) – współcześnie chodnik między blokami przy ul. Ofiar Oświęcimia 16 i 18. Mała (Kurzestraße) – boczna do ulicy Świętego Łukasza; współcześnie na jej miejscu znajduje się niezagospodarowany plac. Radłowa (Oststraße) – współcześnie chodnik przed wejściem do Szkoły Podstawowej nr 11 przy ul. Emilii Plater. Skośna (Linksstraße) – współcześnie teren boiska przy Internacie Zespołu Szkół Elektryczno-Elektronicznych przy ul. Księcia Racibora 60-61. Ślepa (Robertstraße) – łączyła ul. Cyryla i Metodego z ul. Krynicką. Współcześnie na jej miejscu blok przy ul. Cyryla i Metodego 11-17. Łęczycka (Scholwinerstraße) – łączyła ul. Boguchwały z ul. Kadłubka. Współcześnie część północna zdegradowana do roli dojazdu na podwórze bloku przy ul. Boguchwały 25-26, a południowa to dojazd na parking przychodni lekarskiej przy ul. Kadłubka. Nordstraße – łączyła ul. Księżnej Salomei z nieistniejącym odcinkiem ulicy 1 Maja. Współcześnie północna część ulicy to droga gruntowa między ul. Emilii Plater a ul. Kazimierza Królewicza, a południowa, od ul. Emilii Plater do ul. Księżnej Salomei, to część ul. Majora Władysława Raginisa.
Samorząd mieszkańców Rada Osiedla Niebuszewo-Bolinko liczy 21 członków. W wyborach do rad osiedli 20 maja 2007 roku udział wzięło 389 głosujących, co stanowiło frekwencję na poziomie 1,97%. W wyborach do rady osiedla 13 kwietnia 2003 udział wzięło 417 głosujących, co stanowiło frekwencję 2,07%.
Samorząd osiedla Niebuszewo-Bolinko został ustanowiony w 1990 rokuUchwała Nr VIII/53/90 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 28 listopada 1990 r. w sprawie utworzenia w mieście Szczecinie dzielnic i osiedli (Załącznik nr 1)..
Zdjęcia
Przypisy
Linki zewnętrzne Mapa osiedla Niebuszewo-Bolinko