Marian Skrzynecki (ur. 27 września 1891 w Piotrkowie Trybunalskim7 Pułk Ułanów Lubelskich im. gen. Kazimierza Sosnkowskiego, Wydawnictwo Edipresse Polska, Warszawa 2012, , s. 77., zm. 3 października 1939 w MościskachA. K. Kunert, Z. Walkowski, Kronika kampanii wrześniowej 1939, Wydawnictwo Edipresse Polska, Warszawa 2005, , s. 146.) – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego, żołnierz Legionów Polskich, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Józefa (1849–1925) i Pauliny z Grottów (1860–1922). Jego braćmi byli Tadeusz i Walerian. W 1900 roku wraz z rodzicami przeniósł się z Piotrkowa do Częstochowy, gdzie w 1902 roku rozpoczął naukę w gimnazjum rządowym. W 1905 roku jako członek organizacji młodzieżowej „Promieniści” brał udział w strajku szkolnym, po którym został usunięty z gimnazjum. Od 1906 roku uczęszczał do gimnazjum polskiego w Częstochowie. W 1908 roku został członkiem Związku Młodzieży Postępowej (od 1910 Związek Młodzieży Postępowo-Niepodległościowej). Był członkiem Organizacji Bojowej PPS. W 1909 roku ukończył kurs instruktorów bojowych PPS w Krakowie. W 1910 roku we Lwowie wstąpił do Związku Walki Czynnej. Od 1 sierpnia 1914 żołnierz Legionów Polskich, służył w I Brygadzie Legionów, następnie w 1 pułku ułanów Legionów. Od 5 lutego do 31 marca 1917 roku był słuchaczem kawaleryjskiego kursu oficerskiego przy 1 pułku ułanów w Ostrołęce. Kurs ukończył z wynikiem dobrym. Posiadał wówczas stopień wachmistrza. Latem tego roku, po kryzysie przysięgowym, został internowany w Szczypiornie, a później w Łomży.

W Wojsku Polskim od 1918 roku. Brał udział w wojnie z bolszewikami, gdzie był zastępcą dowódcy 8 pułku ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego. Po wojnie pełnił służbę w kancelarii wojskowej Prezydenta RP. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu rotmistrza ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 305. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 – kawalerii)Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1922, s. 54, tu podano, że urodził się 9 listopada 1891 roku.. W 1927 roku ukończył kurs dowódców szwadronów w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu. Następnie był dowódcą szwadronu i kwatermistrzem 7 pułku ułanów lubelskichRocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 296, 343.. 18 lutego 1928 roku awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i 35. lokatą w korpusie oficerów kawaleriiDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 21 lutego 1928 roku, s. 47.. 31 marca 1930 roku został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza i wyznaczony na stanowisko dowódcy szwadronu KOP „Dederkały” w DederkałachDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 118. Rocznik oficerów kawalerii 1930, Główna Drukarnia Wojskowa, nakładem Przeglądu Kawaleryjskiego, Warszawa 1930, s. 59, 75.. 3 sierpnia 1931 roku został przeniesiony 8 pułku strzelców konnych w Chełmnie na stanowisko zastępcy dowódcy pułkuDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 245. Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 144, 662 tu również podano, że urodził się 9 listopada 1891 roku.. 27 czerwca 1935 roku awansował na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935 i 4. lokatą w korpusie oficerów kawalerii. 8 kwietnia 1937 roku został I zastępcą dowódcy 7 pułku ułanów w Mińsku Mazowieckim. 26 sierpnia 1939 roku objął dowództwo tego oddziału kawalerii.

Na czele 7 pułku ułanów walczył w kampanii wrześniowej. W końcu września w niejasnych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Istnieją różne wersje tego wydarzenia, według jednej został schwytany po odniesieniu ran w walce, według drugiej został aresztowany w cywilnym ubraniu przez bojówkarzy ukraińskich. 30 września 1939 roku zatrzymany przez żołnierzy Armii Czerwonej w m. Krukienice. Postrzelony podczas próby ucieczki, zmarł w szpitalu w Mościskach, gdzie został pochowany na miejscowym cmentarzu.

Marian Skrzynecki był żonaty z Magdaleną Adelą Edelman, z którą miał dwóch synów: Józefa i Piotra.

Zdaniem Andrzeja Kunerta był potomkiem naczelnego wodza powstania listopadowego Jana Skrzyneckiego, choć autorzy biogramu tego ostatniego w Polskim Słowniku Biograficznym twierdzą, że ten nie miał żadnych synów, a jedynie dwie niezamężne córkiHenryk Żaliński: Skrzynecki Jan Zygmunt. W: Polski Słownik Biograficzny (T. XXXVIII). 1998, s. 442–448.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5443 (17 maja 1922) Krzyż Niepodległości (2 sierpnia 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych dwukrotnie Złoty Krzyż Zasługi (19 marca 1935) „za zasługi w służbie wojskowej”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka za Rany i Kontuzje Krzyż Oficerski Orderu Korony Rumunii (Rumunia)Rocznik Oficerski 1928 Przydziały Oficerów, Warszawa 1928. Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (Łotwa)Dz. Pers. MSWojsk. Nr 12 z 6 sierpnia 1929 r., s. 239.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Organizacji Bojowej PPS Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Dowódcy 7 Pułku Ułanów Lubelskich Kategoria:Internowani w Łomży Kategoria:Kwatermistrzowie 7 Pułku Ułanów Lubelskich Kategoria:Legioniści internowani po kryzysie przysięgowym w Szczypiornie Kategoria:Ludzie urodzeni w Piotrkowie Trybunalskim Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie kawalerii Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Podoficerowie kawalerii Legionów Polskich Kategoria:Podpułkownicy kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Zastępcy dowódcy 7 Pułku Ułanów Lubelskich Kategoria:Zastępcy dowódcy 8 Pułku Strzelców Konnych (II RP) Kategoria:Zmarli w 1939