mały|Grób Łopacińskiego na cmentarzu Powązkowskim Wincenty Franciszek Łopaciński (ur. 3 października 1886 w Warszawie, zm. 22 kwietnia 1939 tamże) – polski historyk, archiwista, w latach 1922–1924 kierownik Archiwum Wojskowego.
Życiorys Urodził się jako syn Tomasza, farmaceuty i Julianny z Guzowskich. Maturę zdał w 1906 w Warszawie w gimnazjum Chrzanowskiego. W latach 1906–1910 studiował historię na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1913, na podstawie pracy Pierwszy okres wojny polsko-rosyjskiej 1831, jej charakter i znaczenie w dziejach powstania listopadowego uzyskał stopień doktora.
Od 1915 pracował jako nauczyciel historii w gimnazjach warszawskich. W 1917 został referentem w Departamencie Spraw Politycznych Tymczasowej Rady Stanu, a od kwietnia do sierpnia tego roku był sekretarzem Komisji Archiwalnej Tymczasowej Rady StanuA. Rybarski, Centralny zarząd archiwalny w odrodzonej Rzeczypospolitej polskiej, „Archeion”, T. I (1927), s. 4.. Od 1 kwietnia 1918 pracował w Wydziale Archiwów Państwowych Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego jako archiwista objazdowyA. Rybarski, Centralny zarząd archiwalny w odrodzonej Rzeczypospolitej polskiej, „Archeion”, T. I (1927), s. 6; A. Tomczak, Łopaciński Wincenty Franciszek, [w:] Słownik biograficzny archiwistów polskich, t. I 1918–1984, Warszawa–Łódź 1988, s. 128.. Pod koniec października 1918 r. wraz ze Stefanem Ehrenkreutzem miał czuwać w Lublinie nad zakończeniem kwestii rewindykacji archiwów, będących w gestii austro-węgierskiej, lecz upadek podczas tych negocjacji władz okupacyjnych spowodował bezproblemowe przejęcie tych aktA. Rybarski, Centralny zarząd archiwalny w odrodzonej Rzeczypospolitej polskiej, „Archeion”, T. I (1927), s. 9, 10.. Następnie kierował referatem archiwów prowincjonalnych. Zajmował się organizowaniem sieci archiwalnej oraz wizytował archiwa już istniejące. Był także sekretarzem Rady Archiwalnej w latach 1918–1922.
Uważany za eksperta od budownictwa archiwalnego nadzorował prace związane z projektem (niezrealizowanym) budowy gmachu centralnego archiwum w Warszawie, podczas wyjazdów studyjnych do krajów europejskich badał też urządzenia techniczne tamtejszych archiwówA. Tomczak, Łopaciński Wincenty Franciszek, [w:] Słownik biograficzny archiwistów polskich, t. I 1918–1984, Warszawa–Łódź 1988, s. 129..
W 1926 został dyrektorem Archiwum Oświecenia Publicznego w Warszawie, które pod jego energicznym kierownictwem przekształciło się ważną placówkę archiwalno-naukową.
Wincenty Łopaciński uczestniczył w kilku akcjach rewindykacyjnych, głównie z ZSRR. Razem z Adamem Moraczewskim porządkował Archiwum Potockich w Jabłonnie.
Położył duże zasługi jako sekretarz redakcji Archeionu, sam redagował dział „Kronika”, potem „Sprawozdania archiwów”, publikował też materiały do dziejów archiwów oraz sprawozdania z wyjazdów zagranicznych. Wykładał też na kursach archiwalnych. Działał w towarzystwach naukowych.
Był żonaty z Heleną Gadomską (od 1921), nie miał dzieci.
Zmarł 22 kwietnia 1939 w Warszawie w tragicznych okolicznościach. Został pochowany na cmentarzu PowązkowskimA. Tomczak, Łopaciński Wincenty Franciszek, [w:] Słownik biograficzny archiwistów polskich, t. I 1918–1984, Warszawa–Łódź 1988, s. 130. (kwatera 194-1-2,3).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (9 listopada 1931) „za zasługi położone przy organizowaniu życia naukowo-historycznego w Warszawie oraz przy organizowaniu archiwów i ratowaniu zabytków archiwalnych”.
Przypisy
Bibliografia Rybarski A., Centralny zarząd archiwalny w odrodzonej Rzeczypospolitej polskiej, „Archeion”, T. I (1927), s. 1-14.
Konarski S., Wincenty Franciszek Łopaciński [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XVIII, 1973, s. 402.
Linki zewnętrzne
Publikacje Wincentego Łopacińskiego w serwisie Polona.pl
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy archiwiści Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Urzędnicy administracji archiwów państwowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Współpracownicy Tymczasowej Rady Stanu Kategoria:Zmarli w 1939