mały|Robert Mitchum, jeden z odtwórców roli Philipa Marlowe’a Philip Marlowe – postać literacka, prywatny detektyw z książek Raymonda Chandlera.
Historia Po raz pierwszy pojawił się na kartkach powieści Chandlera w 1939. Ostatnie dzieło pisarza, na którego stronach występuje Marlowe, ukazało się w 1959, już po śmierci Chandlera. Postać detektywa wykorzystywali też inni pisarze.
Postaciami poprzedzającymi pojawienie się Marlowe’a w twórczości Chandlera byli Mallory, Ted Carmady, Ted Malvern i John Dalmas.
Charakterystyka postaci Marlowe urodził się w Santa Rosa. Podczas trwania akcji powieści jego rodzice już nie żyją, a on sam jest jedynakiem. Jest przystojnym mężczyzną w wieku około 38 lat, który ma duże powodzenie u kobiet (ale jak żartobliwie mówi, zwykle pędzi żywot „tybetańskiego mnicha”), nieco cyniczne poczucie humoru i skłonność do nadużywania alkoholu.
Pracę w zawodzie prywatnego detektywa podjął, kiedy wyrzucono go z pracy w prokuraturze, za jak to ujął: „odgryzanie się”. Wcześniej pracował również jako policjant i do dziś ma znajomości w tych szeregach (jego przyjacielem jest Bernard Ohls z Wydziału Zabójstw, a także porucznik Carl Randall z Centralnego Biura Kryminalistyki). Zazwyczaj ubiera się w płaszcz z wysoko podniesionym kołnierzem i nieodłącznym kapeluszem. Jest wysoki i dobrze zbudowany (185 cm wzrostu i 86 kg wagi). Mieszka w Los Angeles, w dzielnicy Hollywood – Bristol Apartments, North Bristol Avenue 1634, Hollywood. Jego biuro mieści się około 2 mile od domu na 6. piętrze Cahuenga Building. W jego biurze nie ma sekretarki. Często nosi przy sobie broń – pistolet colt, kaliber 9 mm lub rewolwer S&W model 10 (popularna „trzydziestka ósemka”). Marlowe lubi palić papierosy Camel, a czasem pali również fajkę. Ponadto pije whiskey lub brandy w relatywnie dużych ilościach. Jest dobrym graczem w szachy, gdyż analizuje gry turniejowe, które zostały zanotowane i opublikowane. Jednak jego głównym przeciwnikiem jest on sam.
Praca nie przynosi mu stałego i dużego dochodu, mimo to wykonuje ją z poświęceniem. Marlowe często znajduje się w niebezpiecznych sytuacjach, nieraz grożących śmiercią, i naraża się wielu niebezpiecznym osobom. Czasami też trafia do więzienia jako podejrzany o współudział w przestępstwie (jak w powieści Długie pożegnanie, gdzie pomógł przyjacielowi Terry’emu Lennoxowi w wyjeździe do Meksyku). Nie przyjmuje spraw rozwodowych, choć w powieści Wysokie okno wdał się w taki wątek. Po wydarzeniach opisanych w książce Playback poślubił córkę multimilionera – Lindę Loring, z którą rozwiódł się w powieści Tajemnice Poodle Springs. Z przekonania jest agnostykiem.
Świat, w którym obraca się Marlowe, jest naszkicowany w ciemnych barwach – w powieściach Chandlera panuje wszechobecny upadek moralny, a przestępstwo jest niemal społeczną normą. Na tym tle samotny i zgorzkniały idealista Marlowe, choć sam niepozbawiony wad, urasta do rangi bohatera pozytywnego. Zwykle jest jedyną postacią starającą się zadośćuczynić sprawiedliwości, którą wobec panującej anomii zazwyczaj musi samodzielnie wyznaczać i wymierzać. Niejednokrotnie styka się ze skorumpowanymi policjantami, gangsterami czy wpływowymi osobami ze świata biznesu i polityki. Nic jednak nie jest w stanie odciągnąć go od wykonania powierzonego mu zadania.
Powieści z Philipem Marlowe’em 1939 Głęboki sen (The Big Sleep, wyd. polskie 1975) 1940 Żegnaj, laleczko (Farewell, My Lovely, wyd. polskie 1969) 1942 Wysokie okno (The High Window, wyd. polskie Wacław Niepokólczycki 1974) 1943 Tajemnica jeziora lub Topielica (The Lady in the Lake, wyd. polskie 1958, Zbigniew T. Gieniewski 2000) 1949 Siostrzyczka (The Little Sister, wyd. polskie 1983) 1954 Długie pożegnanie (The Long Goodbye, wyd. polskie 1980) 1958 Playback (Playback, wyd. polskie 1986) 1959 Tajemnice Poodle Springs (Poodle Springs) – książka rozpoczęta przez Chandlera, a ukończona przez Roberta B. Parkera w 1989
Robert B. Parker, który dokończył Tajemnice Poodle Springs, napisał również autoryzowany sequel Głębokiego snu pt. Wielkie marzenie. Była to ostatnia oficjalna powieść, w której pojawia się Marlowe.
Adaptacje filmowe Postać Marlowe’a była wielokrotnie ekranizowana, a główną rolę odgrywali znani aktorzy m.in.: Wielki sen (The Big Sleep, 1946) z Humphreyem Bogartem Żegnaj, laleczko (Farewell, My Lovely, 1975) z Robertem Mitchumem Marlowe (1969) z Jamesem Garnerem Długie pożegnanie (The Long Goodbye, 1973) z Elliottem Gouldem Detektyw Marlowe (Marlowe, 2022) z Liamem Neesonem
Powieści z Philipem Marlowe kilkakrotnie były ekranizowane w polskim telewizyjnym Teatrze Sensacji (Kobra). W spektaklu Kłopoty to moja specjalność (1977) w reżyserii Marka Piwowskiego rolę Marlowe’a zagrał Jerzy Dobrowolski. W Długim pożegnaniu w reżyserii Stefana Szlachtycza w 1983 r. wystąpił w tej roli Witold Pyrkosz, w 1985 r. w Tajemnicy jeziora w reżyserii Mariusza Malinowskiego Marlowe`a zagrał Tadeusz Huk, a w zrealizowanym w 1989 roku Żegnaj, laleczko w reżyserii Laco Adamíka Piotr Fronczewski.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Fikcyjni detektywi Kategoria:Postacie z filmów kryminalnych Kategoria:Raymond Chandler