Janusz Sztumski (ur. 9 maja 1930 w Borysławiu, zm. 30 maja 2025) – polski socjolog, nauczyciel akademicki, m.in. profesor Uniwersytetu Śląskiego.
Życiorys Syn Włodzimierza „za wybitne osiągnięcia w działalności naukowej, za zasługi w pracy dydaktyczno-wychowawczej”.. Studia ukończył na Wydziale Prawa UJ oraz Wydziale Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Doktorat obronił w 1963, stopień doktora habilitowanego w 1967. W 1974 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1980 profesora zwyczajnego. Od 1955 pracował w Katedrze Logiki UMK w Toruniu. Do 1969 był kierownikiem Katedry Historii Filozofii i Myśli Społecznej, a w latach 1969–1973 zastępcą dyrektora Instytutu Ekonomii.
Od lat 70. związany z Uniwersytetem Śląskim. W latach 1974–1976 był dyrektorem Instytutu Filozofii i Socjologii, a w 1984 został zastępcą dyrektora Instytutu Nauk Politycznych i Dziennikarstwa. W latach 1977–1980 był rektorem Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie, zaś w latach 1981–1982 kierował Zakładem Socjologii Pracy Wyższej Szkoły Nauk Społecznych. Należał do PZPR od 1956. Po 1989 pracował w Instytucie Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, na Górnośląskiej Wyższej Szkoły Handlowej im. W. Korfantego w Katowicach, a także Studium Medycyny Społecznej Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika; przewodniczył Radzie Programowej Fundacji im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, a także Komisji Rozwoju i Organizacji Szkolnictwa Wyższego Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego.
Był zasłużonym dla polskiej filatelistyki i ruchu filatelistycznego. W 1958 został członkiem Polskiego Związku Filatelistów. Był wiceprezesem Zarządu Okręgu Częstochowskiego PZF. Autor artykułów na temat społecznych problemów filatelistyki publikowanych w tygodnikach społeczno–literackich w latach 70. w Bydgoszczy i w Gdańsku. Członek rzeczywisty Polskiej Akademii Filatelistyki.
Urna z prochami została złożona 7 czerwca 2025 w grobie rodzinnym na cmentarzu Kule w Częstochowie (sektor 25-Z-7).
Twórczość Był autorem podręcznika Wstęp do metod i technik badań społecznych.
Napisał ponadto: Konflikt społeczny (1987), Zarys socjologii przemysłu, wraz ze Stanisławem Czajką (1987), Propaganda – jej problemy i metody (1990), Społeczeństwo i wartości (1992), Społeczeństwo polskie w procesie demokratycznych przeobrażeń (1993), Elity w procesie transformacji społeczno-gospodarczej i politycznej Polski (1995), Elity. Ich miejsce i rola w społeczeństwie (1997, ponowne wydania 2003 i 2007), Socjologia pracy (1999), Konflikty społeczne i negocjacje jako sposoby ich przezwyciężania (2000), Pokolenie wygranych? Dzieci i młodzież w procesie transformacji społeczno-gospodarczej i politycznej Polski (2001), Stres w biznesie (2001), Zarys socjologii organizacji, wraz z Mariuszem Kolczyńskim (2003).
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1997) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal Komisji Edukacji Narodowej Złota Odznaka Honorowa Polskiego Związku Filatelistów Srebrna Odznaka „Za Zasługi dla Polskiej Filatelistyki”
Nagrody i wyróżnienia
Nagroda III stopnia Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego za wyróżniającą się pracę habilitacyjną (1967)KOMUNIKAT o nagrodach Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego przyznanych w 1967 r. pracownikom naukowo-dydaktycznym szkół wyższych za szczególne osiągnięcia Dz. Urz. Min. Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z 30 grudnia 1967 r. Nr A-13, poz. 88 [dostęp 2026-01-12]. tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego (2022)
Przypisy
Bibliografia Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 1305. Joanna Pauly, O tym, jak kwiatki brzydko pachnieć mogą, „Gazeta Uniwersytecka” 2001, nr 8 Kto jest kim w Polsce, edycja IV (zespół redakcyjny Beata Cynkier i inni), Warszawa 2001, s. 938.
Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Borysławiu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Górnośląskiej Wyższej Szkoły Handlowej im. Wojciecha Korfantego w Katowicach Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Kule w Częstochowie Kategoria:Polscy socjolodzy Kategoria:Rektorzy Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Zmarli w 2025