Elektroenergetyczna automatyka zabezpieczeniowa – układy automatyki zajmujące się wykrywaniem stanów zakłóceniowych w systemie elektroenergetycznym i zapobieganie ich skutkom. Do stanów zakłóceniowych, którym ma zapobiegać automatyka zabezpieczeniowa, w sieciach elektroenergetycznych należą: przeciążenie sieci, obniżenie napięcia, zwarcie, wzrost lub obniżenie częstotliwości. thumb|Zabezpieczenie odległościowo-różnicowe. thumb|Zespół automatyki zabezpieczeniowej ZAZ R-IoK-2.
W normalnych warunkach pracy zabezpieczenia pozostają w stanie spoczynku. Gdy jednak pojawi się zakłócenie, ich działania wysuwają się na plan pierwszy i to zarówno pod względem funkcjonalnym, jak i czasowym. Funkcjonalnym - gdyż utrzymanie sprawności układu zabezpieczeń jest najważniejsze dla sterowania systemem elektroenergetycznym. Czasowym - w przypadku zakłóceń bowiem wszelkie inne zadania, poza zabezpieczaniem, schodzą na drugi plan.
Podział elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej Eliminacyjna (EAZe) – zajmuje się procesami eliminowania z pracy w systemie elektroenergetycznym elementów dotkniętych zakłóceniami, które nie mogą być tolerowane z uwagi na warunki bezpiecznej pracy systemu elektroenergetycznego. Restytucyjna (EAZr) – zajmuje się procesami samoczynnej zmiany konfiguracji systemu elektroenergetycznego w celu doprowadzenia go do normalnej pracy po eliminacji zakłócenia, które spowodowało naruszenie konfiguracji systemu w stanie jego normalnej pracy. Prewencyjna (EAZp) – zajmuje się procesami samoczynnego zapobiegania zagrożeniom lub innym zakłóceniom w normalnej pracy systemu elektroenergetycznego lub któregokolwiek z jego elementów. Domeną działalności tej automatyki jest eliminowanie z pracy elementów systemu elektroenergetycznego, dotkniętych zwarciami.
Wymaganie stawiane zabezpieczeniom Zabezpieczeniom stawia się cztery podstawowe wymagania: szybkość działania, czułość i selektywność, dyspozycyjność, pewność i niezawodność.
Oprócz powyższych podstawowych wymagań, zabezpieczeniom stawia się też wymagania dodatkowe, do których należą: elastyczność, łatwość obsługi, dopasowywalność, testowalność, ekonomiczność.
Rodzaje zabezpieczeń elektroenergetycznych Zabezpieczenie przekaźnikowe nadprądowe Zabezpieczenie kierunkowe Zabezpieczenie różnicowe Zabezpieczenie odległościowe Zabezpieczenie temperaturowe Zabezpieczenie ziemnozwarciowe
Bibliografia "Elektroenergetyczna automatyka zabezpieczeniowa", J. Żydanowicz, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, t. I-III, Warszawa 1979, 1985, 1987; "Automatyka zabezpieczeniowa w elektroenergetyce", J. Żydanowicz, M. Namiotkiewicz, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 1983; "Automatyka zabezpieczeniowa w systemach elektroenergetycznych", W. Winkler, A. Wiszniewski, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 1999.