Aleksander Gąssowski (ur. w Petersburgu, zm. 22 maja 1980 w Warszawie) – polski aktor, teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser teatralny, dyrektor teatrów.
Życiorys Urodził się 7 czerwca 1910 w Petersburgu, ówcześnie na terenie Imperium Rosyjskiego. Karierę artystyczną rozpoczął w 1930 w warszawskim Teatrze dla Dzieci „Jaskółka”. W 1932 zdał aktorski egzamin eksternistyczny przy ZASP. Przed II wojną światową pracował w Polskim Radiu (1932–1939).
W 1945 występował na scenie Starego Teatru w Krakowie. Przez ponad 20 lat był dyrektorem różnych teatrów: Teatru Dramatycznego Województwa Gdańskiego w Sopocie (1945/1946), Teatru Aktorów Województwa Gdańskiego w Gdyni (1947), Teatru im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim (1947/1948), Teatru Miejskiego w Bydgoszczy (1948/1949), Teatru Polskiego w Bielsku-Białej (1949–1953), Teatru Polskiego w Poznaniu (1953–1956). W latach 1956–1959 grał i reżyserował w Teatrze im. Stefana Jaracza w Olsztynie. W latach 1959–1966 był dyrektorem Teatru Popularnego, później przemianowanego na Teatr Ziemi Pomorskiej w Grudziądzu.
Był członkiem PZPR.
W prowadzonych przez siebie zespołach również występował jako aktor i reżyserował. W latach 1967–1972 występował na deskach Teatru Polskiego w Warszawie. W 1972 przeszedł na emeryturę, ale nadal występował gościnnie.
Występował również w Teatrze Telewizji, m.in. w spektaklach: Notes Zdzisława Skowrońskiego w reż. Jerzego Antczaka (1968), Kollokacja Józefa Korzeniowskiego w reż. Maryny Broniewskiej (1969) i Epilog norymberski Jerzego Antczaka (1969) oraz w przedstawieniu Tristan 1946 według Marii Kuncewiczowej w reż. Janusza Majewskiego jako Stevens (1971) i Fantazy Juliusza Słowackiego w reż. Gustawa Holoubka jako Kajetan (1971), a także w epizodach w Profesorze Skutarewskim Leonida Leonowa w reż. Konstantego Ciciszwili (1971) i Sprawie Evy Evard według Andrzeja Struga w reż. Andrzeja Zakrzewskiego (1972).
Na ekranie zadebiutował w 1931 w filmie Dziesięciu z Pawiaka w reż. Ryszarda Ordyńskiego.
Pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera AA-9-7). mały|Grób Aleksandra Gąssowskiego na cmentarzu Rakowickim Filmografia Dziesięciu z Pawiaka (1931) Księżna łowicka (1932) Warszawska premiera (1950) – hrabia Jefimow Młodość Chopina (1951) – Grzymała Niedaleko Warszawy (1954) – Henisz, przedwojenny dyrektor huty Godziny nadziei (1955) – dyrektor teatru frontowego Nikodem Dyzma (1955) – premier Krzyżacy (1960) – Kropidło Hrabina Cosel (1968) – hrabia Antoni Albrecht Imhoff Hrabina Cosel (1968) – hrabia Antoni Albrecht Imhoff (odc. 1) Planeta Ziemia (1968) Do przerwy 0:1 (serial telewizyjny) (1969) Pan Wołodyjowski (1969) Epilog norymberski (1970) – Francois Demanthon, oskarzyciel francuski Pejzaż z bohaterem (1970) – nauczyciel w Warszawie Nie lubię poniedziałku (1971) – członek jury konkursu w „Zachęcie” Kopernik (1972) – wykładowca Akademii Krakowskiej Kopernik (1972) – wykładowca Akademii Krakowskiej (odc. 1) Czarne chmury (serial telewizyjny) (1973) – biskup (odc. 6. Intryga, odc. 7. Pantomima i odc. 10. Pościg) Nagrody i odznaczenia (1973) Wielka miłość Balzaka (serial telewizyjny) (1973) – mężczyzna na ślubuie Anny Hańskiej i Jerzego Mniszcha (odc. 6. Linoskoczki) Gniazdo (1974) – ustępujący przewodniczący rady starszych Ile jest życia (serial telewizyjny) (1974) – administrator Potop (1974) Kazimierz Wielki (1975) – Henryk z Lipy, przedstawiciel Jana Luksemburskiego Mała sprawa (1975) – podwładny ważnego gościa Noce i dnie (1975) – lekarz Bezkresne łąki (1976) Trędowata (1976) – arystokrata Lalka (serial telewizyjny) (1976) (odc. 8. Damy i kobiety) Biały mazur (1978) Rodzina Połanieckich (serial telewizyjny) (1978) (odc. 7. Powrót) Romans Teresy Hennert (1978) – ziemianin Tajemnica Enigmy (serial telewizyjny) (1979) – ambasador Wielkiej Brytanii w Bukareszcie (odc. 4. Ocalić myśl) Królowa Bona (serial telewizyjny) (1980) – Piotr Gamrat, biskup przemyski
Odznaczenia i nagrody Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1965) Złoty Krzyż Zasługi (1951). Medal 10-lecia Polski Ludowej Odznaka Zasłużony Działacz Kultury Złota Honorowa Odznaka ZSMW Złota Odznaka Zasłużonego Działacza Związku ZPKiSZ Odznaka Zasłużony dla Warmii i Mazur (1965) Medal 900-lecia miasta Grudziądza (1966)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Dyrektorzy Teatru Polskiego w Poznaniu Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Warmii i Mazur” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Urodzeni w 1910 Kategoria:Zmarli w 1980