Ranking Respect Fair Play UEFA – zestawienie federacji członkowskich Unii Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA) tworzone w celu promowania zasad fair play w rozgrywkach piłki nożnej. Kryteria rankingu obejmują styl i zachowanie się w czasie meczów ligowych, pucharowych i mistrzowskich piłkarzy, działaczy i kibiców. Od 1995 roku na jego podstawie przyznawane są 3 specjalne miejsca w rozgrywkach Ligi Europy UEFA (do 2009 – Pucharu UEFA).
Zasady tworzenia rankingu Ranking Respect Fair Play tworzony jest w każdym sezonie – brane pod uwagę są wszystkie mecze rozegrane przez drużyny klubowe i reprezentacje w rozgrywkach krajowych i międzynarodowych UEFA między 1 maja a 30 kwietnia. W zestawieniu ujmowane są wyłącznie federacje, których drużyny rozegrały w tym czasie odpowiednio ustaloną liczbę spotkań. Punkty w rankingu przyznawane są przez delegatów meczowych w konsultacji z sędzią głównym i obserwatorem.
Punktacja Respect Fair Play w poszczególnych spotkaniach opiera się na 6 kryteriach: czerwone i żółte kartki – od bazowej wartości 10 punktów, odejmuje się 1 punkt za kartkę żółtą i 3 za czerwoną; w przypadku, gdy kartka czerwona została przyznana po drugiej żółtej, odejmuje się tylko 3 punkty, zaś gdy została przyznana po jedynej żółtej kartce, odejmowane są 4 punkty; gra pozytywna – można przyznać 1–10 punktów; premiowana jest gra atrakcyjna dla kibiców, uwzględnia się aspekty pozytywne (np. przyspieszanie tempa gry, preferowanie gry ofensywnej, zachowywanie płynności gry, dążenie do zdobywania kolejnych bramek po osiągnięciu oczekiwanego rezultatu) i negatywne (np. opóźnianie i spowalnianie tempa gry, taktyka oparta na faulowaniu, wymuszanie fauli); zachowanie wobec przeciwników – można przyznać 1–5 punktów; nagradzane jest przestrzeganie zasad gry i zachęcanie do tego członków drużyny (również trenerów i działaczy), pozytywne gesty wobec rywali (np. pomoc kontuzjowanemu zawodnikowi); pod uwagę należy również brać wyjątkową brutalność w grze i przewinienia niedostrzeżone przez arbitrów, jednak tak, aby nie dublowała punktacji przyznanej za kartki; zachowanie wobec sędziów – można przyznać 1–5 punktów; nagradzane jest szanowanie sędziów i respektowanie podejmowanych przez nich decyzji, np. przyjmowanie kontrowersyjnych decyzji bez protestowania; zachowanie ławki rezerwowych – można przyznać 1–5 punktów; od osób na ławce rezerwowych, w tym sztabu trenerskiego, oczekuje się starań na rzecz podniesienia poziomu sportowego i moralnego swojej drużyny, promowania zasad fair play; pod uwagę brane są np. reakcje na decyzje sędziów i współpraca z przedstawicielami mediów; zachowanie publiczności – można przyznać 1–5 punktów; premiowane jest zaangażowanie kibiców drużyn w doping zgodny z duchem fair play i tworzenie pozytywnej atmosfery widowiska, połączone z szacunkiem wobec przeciwników i sędziów; kryterium to jest brane pod uwagę tylko w przypadku obecności na trybunach znaczącej liczby widzów, w przeciwnym razie ocenę pomija się.
Tak zdobyte punkty sumuje się i dzieli przez maksymalną liczbę punktów do zdobycia. Jeśli pod uwagę brane jest kryterium zachowania publiczności, maksimum punktów wynosi 40, jeśli nie – 35. Otrzymaną liczbę mnoży się razy 10 i podaje do części tysięcznych, zaokrągloną w dół.
Przyznawanie miejsc w Lidze Europy UEFA Od 2009 każda z 3 pierwszych federacji w rankingu Respect Fair Play otrzymuje po 1 dodatkowym miejscu w I rundzie kwalifikacyjnej Ligi Europy UEFA (o ile federacje te osiągnęły próg średniej 8 punktów). Przysługują one zwycięzcom rankingów krajowych lub najwyżej sklasyfikowanym w nich drużynom, które w inny sposób nie zakwalifikowały się do rozgrywek UEFA.
W latach 1995–2008 ranking służył do przyznawania 3 dodatkowych w Pucharze UEFA. 1 z nich miał zagwarantowane jego zwycięzca, o 2 pozostałe mogły ubiegać się – poprzez losowanie – wszystkie federacje, których średnia osiągnęła co najmniej 8 punktów. Do 1998 miejsca w Pucharze UEFA były przyznawane nie konkretnym zespołom, a federacjom, które mogły nimi swobodnie dysponować – nie były wówczas jeszcze prowadzone rankingi krajowe.
Zwycięzcy rankingu Łącznie od 1995 roku dodatkowe miejsca w Lidze Europy UEFA i Pucharze UEFA przyznano na podstawie Rankingu Respect Fair Play 21 federacjom.
Rok Zwycięzcy Wybrani przez losowanie Przypisy Federacja Federacja Federacja 1995 1996 1997 1998 Rok Federacja Drużyna Federacja Drużyna Federacja Drużyna Przypisy 1999 Kilmarnock FK Bodø/Glimt Viljandi Tulevik 2000 IFK Norrköping Lierse SK Rayo Vallecano 2001 Szachcior Soligorsk Myllykosken Pallo-47 Matador Púchov 2002 SK Brann Ipswich Town Sigma Ołomuniec 2003 Manchester City RC Lens Esbjerg fB 2004 Östers IF Mika Erywań Illicziweć Mariupol 2005 Viking FK 1. FSV Mainz 05 Esbjerg fB 2006 Gefle IF KSV Roeselare SK Brann 2007 BK Häcken Lillestrøm SK Myllykosken Pallo-47 2008 Manchester City Hertha BSC FC Nordsjælland Rok Zwycięzcy 2. miejsce 3. miejsce Przypisy Federacja Drużyna Federacja Drużyna Federacja Drużyna 2009 Rosenborg BK Randers FC Motherwell 2010 Gefle IF Randers FC Myllykosken Pallo-47 2011 Aalesunds FK Fulham BK Häcken 2012 Stabæk Myllykosken Pallo-47 Twente 2013 Gefle IF Tromsø IL IFK Mariehamn 2014 Tromsø IL IF Brommapojkarna Myllykosken Pallo-47 2015 Go Ahead Eagles West Ham United University College Dublin
Nadchodzące zmiany Począwszy od sezonu 2016/17, zamiast przyznawania dodatkowych miejsc w Lidze Europy, federacje mają dostawać nagrody pieniężne. Nagrody te mają być przyznawane dla najlepszej federacji, dla federacji, która się najbardziej poprawiła i dla federacji, której widzowie zachowywali się najlepiej. Zmienione mają być także daty okresu oceny federacji - zamiast od 1 maja danego roku do 30 kwietnia roku następnego, ma to być okres od 1 lipca do 30 czerwca następnego roku. Sezon 2015/16 ma być sezonem przejściowym i punktacja ma być obliczana do 30 czerwca 2016.
Przypisy
Linki zewnętrzne
UEFA European Cup Football
Kategoria:Piłkarskie rankingi