Błąd systematyczny, obciążenie – błąd wynikający z zastosowanej metody pomiaru lub innych przyczyn (na przykład niedających się wykluczyć, ale znanych zjawisk mających wpływ na pomiar), zwykle zmieniający wyniki pomiaru jednostronnie.
Podstawowe przyczyny powstawania błędów systematycznych to: zmiany obiektu badanego po dołączeniu do urządzenia lub układu pomiarowego wykonanie przyrządów pomiarowych – skalowanie lub wzorcowanie, montaż wpływ otoczenia na stanowisko pomiarowe.
W zależności od parametru mierzonego i sposobu pomiaru przyczyny te mogą mieć większe lub mniejsze znaczenie. Ocena błędów systematycznych należy do obserwatora wykonującego pomiary, co pozwala na eliminację lub ich ograniczenie już w początkowej fazie pomiarów.
Błędy systematyczne powodują zawyżanie lub zaniżanie wartości zmierzonej wielkości fizycznej. Wynika z tego, że w przypadku powtarzanego pomiaru otrzymany rozrzut wyników będzie taki jak dla błędu przypadkowego, lecz wszystkie wartości będą zawyżone lub zaniżone. Z tego względu przy wielokrotnym powtarzaniu pomiaru nie jest możliwe wykrycie błędu systematycznego.
Z reguły błędy systematyczne są trudne do uchwycenia, niemniej jednak można je wykryć stosując niezależne metody pomiaru.
Zobacz też rachunek błędów niepewność pomiaru
Bibliografia
Andrzej Bielski, Roman Ciuryło, Podstawy metod opracowania pomiarów, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2001.
Kategoria:Rachunek błędów