Wspólna Polsko-Niemiecka Komisja Podręcznikowa (niem. Gemeinsame Deutsch-Polnische Schulbuchkommission) – została założona pod patronatem komisji UNESCO w Polsce i Niemczech w roku 1972. Celem, jaki wyznaczyli sobie eksperci z obu państw jest wymiana naukowo-dydaktyczna w obszarze historii, geografii i dydaktyki. Praca komisji opiera się głównie na analizie podręczników szkolnych z obu państw, a wyniki tejże analizy są poddawane konstruktywnej ocenie w czasie konferencji naukowych oraz w seriach wydawniczych pod egidą komisji. Obecnie głównym zadaniem organizacji jest badanie sposobu narracji historycznej w podręcznikach do historii w obu krajach, oraz intensyfikacja dialogu między oboma narodami, tak żeby zoptymalizować przebieg zajęć w obu krajach i stworzyć jeden, wspólny, europejski schemat nauczania. Opiekę nad komisją do roku 2020 sprawowało Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk w Berlinie ze strony polskiej, od strony niemieckiej odpowiedzialny jest Instytut im. Georga Eckerta ds. Międzynarodowych Badań nad Podręcznikami Szkolnymi w Brunszwiku.
W roku 2018 na konferencji podręcznikowej w Zamościu powołana została polsko-niemiecka Grupa Robocza Nauczycieli i Nauczycielek przy Komisji Podręcznikowej. Grupa ukonstytuowała się w ciągu kolejnych dwóch lat. Obecnie zajmuje się ona opracowywaniem scenariuszy lekcyjnych na potrzeby projektu podręcznikowego. W grudniu 2020 Prezydium Komisji Podręcznikowej podjęło decyzję o włączeniu przedstawicielek Grupy Roboczej w skład Prezydium.
Konferencje Polsko-niemiecka komisja podręcznikowa organizuje co dwa lata konferencję naukową, która odbywa się na przemian raz w Polsce, raz w Niemczech. Pierwsza taka konferencja odbyła się w 1972 roku w Warszawie, podczas której zaprezentowano 14 zaleceń przedstawienia stosunków polsko-niemieckich w podręcznikach do historii i geografii. Liczba zaleceń zwiększyła się do 17 w czasie kolejnego spotkania komisji w Brunszwiku.
Od roku 2016 w konferencji biorą udział także nauczyciele. Ich praca, dzięki warsztatom oraz stworzeniu wspólnej grupy roboczej łączy obszary praktyki zawodowej nauczyciela z akademickim badaniem właściwości podręczników szkolnych.
Poza tym, co roku dochodzi do spotkań prezydium Komisji, składającego się z 10 polskich i 10 niemieckich ekspertów i ekspertek w dziedzinie historii i geografii. Członkowie prezydium są wybierani przez kooptację. Również spotkania prezydium odbywają się naprzemiennie w obu krajach.
Publikacje Członkowie komisji w ramach swojej działalności dokonali selekcji wielu podręczników godnych polecenia, które zostały wydane między 1972 a 1995 rokiem. Dodatkowo w 2001 roku ukazał się tom: Opinie polskich i niemieckich historyków i geografów w sprawie szkolnych podręczników do historii i geografii. Również każda konferencja obfituje w publikacje poradników dla nauczycieli i innych, pojedynczych publikacji.
Polsko-niemiecki podręcznik do historii W 2008 roku szefowie MSZ Polski i Niemiec (Radosław Sikorski i Frank-Walter Steinmeier) zlecili komisji pracę nad wspólnym podręcznikiem do historii. Grupa projektowa razem z wydawnictwami Eduversum z Niemiec oraz WSiP z Polski stworzyły koncept zbioru książek „Europa – nasza historia”, którą w tym samym roku przedstawili Frank-Walter Steinmeier i Witold Waszczykowski. W roku 2020 projekt podręcznikowy został zakończony opublikowaniem czterech tomów podręcznika w języku polskim oraz niemieckim. Podręcznik został stworzony w oparciu o nowatorskie koncepcje dydaktyczne, które wynikły z polsko-niemieckiego dialogu podręcznikowego, m.in. otwarta wizja historii, kontrowersyjność oraz wielość perspektyw. Nie powiela przy tym ani polskiej, ani niemieckiej tradycji dydaktycznej, ale wyznacza nowy sposób pisania historii europejskiej.
Nagrody Komisja otrzymała w roku 2002 polsko-niemiecką nagrodę za szczególne zasługi dla rozwoju stosunków między oboma państwami, którą przyznaje się w ramach umowy o dobrym sąsiedztwie z 1991 r.
9 czerwca 2017 Komisja otrzymała też Nagrodę Viadriny za polsko-niemiecki projekt podręcznika przyznawaną przez Europejski Uniwersytet Viadrina we Frankfurcie nad Odrą.
Przewodniczący Na stanowisko przewodniczącego komisji mogą zostać wybrani jedynie członkowie prezydium komisji. Przewodniczącymi komisji byli:
Ze strony niemieckiej 1972-1974: 1974-1987: 1987-2000: Klaus Zernack 2000-2012: od 2012: Hans-Jürgen Bömelburg
Ze strony polskiej 1972-1984: Władysław Markiewicz 1984-1990: Antoni Czubiński 1991-1997: Janusz Tazbir 1992-1997: Marian Wojciechowski (p.o.) 1997-2007: Włodzimierz Borodziej 2007-2020: Robert Traba od 2020: Violetta Julkowska
Zobacz też Günter Berndt
Przypisy
Bibliografia Gemeinsame deutsch-polnische Schulbuchkommission (2001). Hinweise zur Behandlung Deutschlands und Polens in den Geographie-Schulbüchern beider Länder. Internationale Schulbuchforschung, 129-134. Pick, D. (2018). “Europa- nasza historia”. Podręcznik dla Polski i Niemiec |. Public History Weekly. The Open Peer Review Journal. Ruchniewicz, K. (2005). Der Entstehungsprozess der gemeinsamen deutsch-polnischen Schulbuchkommission 1937/38–1972. na. Strobel, T. (2016). Transnationale Wissenschafts- und Verhandlungskultur: Die Gemeinsame Deutsch-Polnische Schulbuchkommission 1972–1990 (Vol. 139). Vandenhoeck & Ruprecht. Wystawa „Podręczniki szkolne na celowniku nauki i polityki. 35 lat wspólnej polsko-niemieckiej komisji podręcznikowej” Joanna Wojciechowska, „Wspólny podręcznik polsko-niemieckiej historii”, Gazeta Wyborcza, 2.06.2007
Linki zewnętrzne Polsko-niemiecki podręcznik do historii „Europa. Nasza historia” Strona główna Polsko-Niemieckiej Komisji Podręcznikowej Polsko-Niemiecka Komisja Podręcznikowa na stronie Instytutu im. Georga Eckerta
Kategoria:Organizacje edukacyjne Kategoria:Stosunki polsko-niemieckie