thumb|260px|Zbiornik retencyjny w Chocieszowie thumb|260px|Zapora suchego zbiornika retencyjnego w Stroniu Śląskim Zbiornik retencyjny (sztuczne jezioro zaporowe) – sztuczny zbiornik wodny, który powstał w wyniku zatamowania wód rzecznych przez zaporę wodną. Zazwyczaj powstają one w terenach górskich, gdzie koszt budowy zapory w węższej dolinie jest niższy. Zbiorniki te mogą pełnić wiele funkcji, w tym nawet kilka równolegle (np. funkcja energetyczna i przeciwpowodziowa, funkcja zaopatrzenia w wodę i rekreacyjna).
Funkcje zbiorników retencyjnych Podstawowe funkcje zbiorników retencyjnych to: gromadzenie wód na potrzeby ludności i przemysłu, wykorzystanie energii wodnej (hydroenergetyka), ochrona przed powodziami lub utrzymanie żeglowności rzeki poprzez zmniejszenie nieregularności przepływów wody, podniesienie przepływów niżówkowych poniżej piętrzenia, wykorzystanie w celach irygacyjnych, rozwój turystyki, rekreacji i sportu.
W odniesieniu do zbiorników retencyjnych nie powinno używać się terminu jezioro, zarezerwowanego dla naturalnych zbiorników wodnych.
Podział zbiorników sztucznych Wyróżnia się następujące rodzaje zbiorników sztucznych: Zbiorniki retencyjne – zbiorniki, których zadaniem jest magazynowanie wody w okresach jej nadmiaru w celu wykorzystania jej w innym okresie. Zbiorniki retencyjne charakteryzują się dużymi różnicami poziomów wody. Wahania stanów zależą od wielkości dopływu wody ze zlewni oraz od potrzeb gospodarczych użytkowników. Zbiorniki wyrównawcze – specyficzny rodzaj zbiorników, funkcjonują one jako zbiorniki pomocnicze przy dużych zbiornikach retencyjnych. Głównym zadaniem zbiorników wyrównawczych jest magazynowanie tzw. przepływów szczytowych ze zbiorników retencyjnych celem ich wyrównania. Zbiorniki przepływowe – powstają w wyniku przegrodzenia rzek jazami, których zadaniem jest utrzymanie w zasadzie stałego poziomu piętrzenia. Typowe zbiorniki przepływowe mają bardzo małe zdolności retencyjne i charakteryzują się w zasadzie stałym poziomem piętrzenia. Zbiorniki suche – zbiorniki przeciwpowodziowe. Budowle piętrzące, tworzące zbiorniki suche, mają urządzenia upustowe bez zamknięć. Rzeka swobodnie przepływa przez czaszę zbiornika i urządzenia upustowe do czasu, gdy przepływ staje się większy od zdolności przepustowych stopnia. Większe dopływy są magazynowane w zbiorniku, aż do osiągnięcia maksymalnego piętrzenia. Po przejściu fali powodziowej następuje samoczynne stopniowe opróżnienie się zbiornika. Pomiędzy przejściami fal powodziowych czasze zbiorników mogą być wykorzystane jako pastwiska. Zbiorniki przeciwpożarowe – zbiorniki przeciwpożarowe, stosunkowo niewielkie zbiorniki w aglomeracjach miejskich i na terenach z deficytem wody.
Przykłady zbiorników retencyjnych Polska W Polsce istnieje około stu retencyjnych zbiorników wodnych o pojemności powyżej 1 hektometra sześciennego, z czego blisko połowa uruchomiona została przed II wojną światową. Najstarszym z nich, uruchomionym w 1848 roku jest zbiornik Zapora na rzece Brdzie.
Świat Do ważniejszych zbiorników świata należą: Nasera (Egipt/Sudan), Wolta (Ghana), Kariba (Zimbabwe/Zambia), Brokopondo-Prof. van Blommesteina (Surinam), Mead (Stany Zjednoczone), Dongting Hu (Chiny).
Zobacz też stopień wodny sztuczne zbiorniki wodne w Polsce sztuczne zbiorniki wodne na świecie gospodarowanie rezerwą powodziową
Kategoria:Sztuczne zbiorniki wodne