Krzysztof Edward Haman (ur. 9 stycznia 1934 w Warszawie) – polski geofizyk, profesor, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego, członek korespondent Polskiej Akademii Nauk.
Życiorys Dziadek Edward Karol Haman (1856–1922) był właścicielem domów na Powiślu w Warszawie, jego żoną była Stanisława Teofila Lober (1865–1947). Rodzina po stronie matki, Anny Horodyńskiej z Horodnian h. Korczak (1896-1983), wywodziła się z polskiego ziemiaństwa. Od strony matki jego babką była Olimpia Katarzyna Podleska h. Bogoria (1865–1957). Ojciec Stanisław Haman (1895–1936) ukończył Wyższą Szkołę Gospodarstwa Wiejskiego i po I wojnie światowej specjalizował się w hodowli koni, pracował też w polsko-niemieckiej Komisji Odszkodowań, zajmując się restytucją koni z Niemiec„Kurjer Warszawski. R.116, nr 25 (26 stycznia 1936). Współpracował z profesorem Romanem Prawocheńskim (1877–1926), znanym ekspertem w dziedzinie hipologii. Ojciec Stanisław był redaktorem czasopisma „Wiadomości Wyścigowe: organ urzędowy Towarzystwa Zachęty do Hodowli Koni w Polsce”. Od 1927 do 1936 roku był Sekretarzem Generalnym tego towarzystwa, które kupiło w 1925 roku tereny pod tor wyścigów konnych na Służewcu.
Po I wojnie światowej profesor Prawocheński wysłał Stanisława na misję rewindykacyjną do Wiesbaden w Niemczech, gdzie Stanisław spotkał swoją przyszłą małżonkę, które była jego współpracownicą. Ich najstarszy syn Janusz Haman (1923-2019) przyszedł na świat w Wiesbaden rok po ślubie. Wychowanie w rodzinie Hamanów, nadzorowane głównie przez matkę, absolwentkę gimnazjum sióstr Sacré Coeur we Lwowie, było surowe. Matka z domu wyniosła znajomość niemieckiego, francuskiego i angielskiego. W czasie pierwszej wojny matka przebywała w Wiedniu. Rodzina spędzała lata w Józefowie pod Otwockiem ze względu na korzystny dla zdrowia ojca klimat. Zimy upływały w Zakopanem, gdzie w pensjonacie Stanisława Szobera ojciec Hamanów grywał w bitwę morską z Witoldem Gombrowiczem, co było okazją do kreatywnych zmagań intelektualnych.
Ojciec umarł w wieku 41 lat na gruźlicę. Choroby nabawił się w młodości, walcząc w obronie Lwowa w 1918 roku. Janusz i Zdzisław, bracia Krzysztofa Hamana, aktywni harcerze, dołączyli do Szarych Szeregów w 1941 roku, będąc uczniami Technikum Samochodowego oraz tajnych kompletów w gimnazjum Staszica. Ich zaangażowanie w konspirację przeistoczyło się w służbę w Armii Krajowej i udział w powstaniu warszawskim, aktywności, w które zaangażowana była również ich matka. Janusz i Zdzisław walczyli w oddziale dowodzonym przez Janusza Klarnera, polskiego wspinacza wysokogórskiego. Na życie zarabiali, pracując m.in. w warsztatach samochodowych w Warszawie.
W 1937 roku rodzina najpierw mieszkała przy Alei 3 Maja pod numerem 16, a następnie przy Alei Niepodległości 210. Lokalizacja ta znajdowała się w pobliżu lotniska Mokotowskiego. Po śmierci męża Stanisława Hamana jego żona pracowała w firmie inżyniera Władysława Leśniewskiego, który prowadził Biuro Techniczno Handlowe także w Alei Niepodległości 210 (wcześniej ulica Topolowa). Firma Leśniewskiego sprzedawała m.in. wyroby Państwowych Zakładów Lotniczych. Po powstaniu warszawskim dom na Alei Niepodległości został częściowo zniszczony przez pożar. W czasie powstania warszawskiego Krzysztof Haman przebywał pod opieką wuja i ciotki, którzy spędzali lato w Świdrze koło Otwocka, po rosyjskiej stronie frontu, a następnie w Lublinie. Z braćmi i mamą spotkał się po siedmiu miesiącach. Następnie zamieszkał wraz z mamą i babcią Horodyńską na dwa lata w Bytomiu a następnie w Komorowie na kolejne dwadzieścia dwa lata. Ostatnie trzy lata liceum uczył się w warszawskim Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego, gdzie w roku 1951 zdał maturę z wyróżnieniem uprawniającym do wstępu na studia bez egzaminu i warunków natury politycznej. Zanim to nastąpiło, przeszedł przez 12 różnych szkół i prywatnych kompletów.
Nauka Krzysztof Haman od najmłodszych lat wykazywał silne zainteresowanie lotnictwem. Kiedy jego bracia studiowali w Krakowie, ich współlokatorem był Adam Zientek, znany polski szybownik, co rozbudziło jego zainteresowanie lotnictwem. Podczas wizyty w Krakowie kolega braci zabrał go na krótki lot samolotem Piper Cub, co było dla niego niezapomnianym doświadczeniem. W wieku 13 lat, podczas wakacji w Jeleniej Górze, Krzysztof Haman codziennie pokonywał kilka kilometrów do szybowiska górskiego w Grunowie. W wieku 14 lat zapisał się do ówczesnej Ligi Lotniczej i ukończył teoretyczny kurs szybowcowy. Meteorologię na tym kursie wykładał Władysław Parczewski. Chociaż z powodu problemów zdrowotnych nie mógł kontynuować kariery w lotnictwie, ta wczesna fascynacja lotnictwem miała znaczący wpływ na jego dalszą karierę. Rozpoczął studia na fizyce, by później przejść na matematykę, nadal jednak utrzymując bliski związek z geofizyką.
Studia ukończył w 1956 roku pod kierunkiem Karola Borsuka na wydziale matematyczno-fizycznym Uniwersytetu Warszawskiego, pisząc pracę magisterską pt. O uniformizacji funkcji wielowartościowych. Na trzecim roku studiów, w 1954 roku, Krzysztof Haman został pierwszym asystentem zatrudnionym w Zakładzie Fizyki Atmosfery. Brał aktywny udział w Międzynarodowym Roku Geofizycznym w latach 1957–1958, organizując pomiary aerologiczne w Wietnamie. Uzyskał doktorat w 1962 roku na podstawie wyników pomiarów sondaży atmosferycznych w Wietnamie, a jego promotorem był Teodor Kopcewicz. Odbył staż w Oslo w 1967 roku. Habilitację uzyskał w 1969 roku na podstawie pracy dotyczącej dynamiki chmur konwekcyjnych. W latach 1972, 1974 oraz 1976 odbywał staże w Narodowym Centrum Badań Atmosferycznych w USA.
Od 1998 roku jest członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk. Został profesorem nadzwyczajnym w 1977 roku i profesorem zwyczajnym w 1994 roku. Odgrywa istotną rolę w rozwoju fizyki atmosfery w Uniwersytecie Warszawskim i w Polsce. Był dyrektorem Instytutu Geofizyki na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego pomiędzy 1976 a 1991 rokiem i kierownikiem Zakładu Fizyki Atmosfery w Instytucie Geofizyki od 1975 do 2000 roku. Przejął katedrę meteorologii po Teodorze Kopcewiczu. Krzysztof Haman dalej rozwinął uniwersytecką fizykę atmosfery w Polsce, zorganizował i skupiał wokół siebie studentów i współpracowników.
Jego prace naukowe są związane z mikrofizyką chmur, dynamiką chmur konwekcyjnych, fizyką chmur stratocumulus oraz szybkimi instrumentami do pomiaru temperatury. Proponował istotne metody badania oddziaływania pomiędzy prądami wstępującymi i zstępującymi w komórkach burzowych, a także rozwijał techniki holograficzne do laboratoryjnego badania chmur. Ponadto, jego badania nad chłodniami kominowymi są obecnie proponowane jako metoda tworzenia chmur w obszarach suchych, otwierając nowe możliwości w zakresie geoinżynierii i zarządzania zasobami wodnymi.
Profesor Krzysztof Haman był promotorem szeregu rozpraw doktorskich z zakresu fizyki atmosfery. Kilka z tych prac doktorskich to: Jednowymiarowy numeryczny model ewolucji czasowo-przestrzennej widma kropel w zastosowaniu do chłodni kominowej. (Koagulacja grawitacyjna w prądzie wstępującym o zmiennym profilu prędkości z wysokością) autorstwa Piotra Smolarkiewicza, obroniona w 1979 roku; Mechanizmy zróżnicowania opadu w terenie górskim autorstwa Wojciecha Grabowskiego, obroniona 2 kwietnia 1987 roku; Zachowanie się smug chłodniowych i kominowych w różnych warunkach atmosferycznych ze szczególnym uwzględnieniem procesów mieszania autorstwa Szymona Malinowskiego, obroniona 22 czerwca 1988 roku; Wpływ parametryzacji opadu na rozwój prądów zstępujących w modelach chmur konwekcyjnych autorstwa Hanny Pawłowskiej, obroniona w 1991 roku; Prognoza burzy z wykorzystaniem jednowymiarowego modelu chmury konwekcyjnej autorstwa Huu Nguyena, obroniona 29 kwietnia 1999 roku; Eksperymentalne i numeryczne badanie termodynamicznej i dynamicznej struktury warstwy wierzchołkowej stratocumulusa autorstwa Marcina Kurowskiego, obroniona 22 lutego 2010 roku.
Międzynarodowy Rok Geofizyczny Międzynarodowy Rok Geofizyczny 1957–1958, uznawany za ważne międzynarodowe wydarzenie naukowe po II wojnie światowej, miał na celu zgromadzenie obszernych obserwacji mających posłużyć przyszłej syntezie wiedzy o Ziemi, zwłaszcza jej atmosferze i klimacie. Krzysztof Haman brał udział w ekspedycji naukowej do Wietnamu, będącej częścią tego projektu. Grupą badawczą kierował profesor Roman Teisseyre (1929–2022). Wietnamsko-Polska Stacja Aerologiczna w Cha-Pa znajdowała się na szerokości 22°21'N, długości 103°50'E, i wysokości 1578 m n.p.m., w dolinie otoczonej górami. Głównym zadaniem stacji było przeprowadzanie radiosondaży. Stacja była wyposażona w sprzęt radiosondowy Vaisala z Helsinek. Personel składał się z polskich i wietnamskich naukowców oraz obserwatorów. Założona przez polskich naukowców w trakcie Międzynarodowego Roku Geofizycznego 1957–1958, Stacja Geofizyczna w Cha Pa stała się katalizatorem dla rozwoju geofizyki w Wietnamie, jednocześnie kładąc fundamenty dla trwałej współpracy między Polską a Wietnamem, która utrzymywała się nawet po zakończeniu pierwotnej misji. Z uwagi na owocne wyniki Międzynarodowego Roku Geofizycznego 1957–1958 podjęto decyzję o przedłużeniu programu badawczego na dodatkowy sezon 1958–1959. Zebrane podczas wyprawy dane posłużyły Krzysztofowi Hamanowi do opracowania pracy doktorskiej (1962), skupiającej się na nietypowym zjawisku atmosferycznym, które zaobserwował. Ta praca uznana była przez niego za najlepszą z jego licznych publikacji. Krzysztof Haman zauważył, że obserwowany przez niego gradient superadiabatyczny w górnych warstwach troposfery jest zjawiskiem realnym, a nie efektem instrumentalnym lub wynikiem stosowanej metody pomiaru. Wskazał, że to zjawisko może pojawiać się wewnątrz dużych rotorów, które formują się przez załamywanie się fal grawitacyjnych o dużej amplitudzie. Dodał, że fale te mogą być generowane przez niską konwekcję termiczną, co wyjaśnia ich częstsze występowanie w porze dziennej, gdy konwekcja jest aktywna. Krzysztof Haman zauważył również, że przy pewnych stratyfikacjach gęstości i wiatru, amplituda fal rośnie z wysokością, prowadząc do efektów nieliniowych i transformacji w wiry. Podkreślił, że w takich warstwach atmosfery tworzą się szczególnie korzystne warunki do rozwoju turbulencji. thumb|Naukowcy z różnych krajów pracują nad eksperymentem z gradem Badania gradu Po uzyskaniu doktoratu Krzysztof Haman odbył miesięczny staż w Moskwie u A. M. Obuchowa w towarzystwie Yagłoma i A. S. Monina. W tym czasie Powszechny Zakład Ubezpieczeń wystąpił do Katedry Fizyki Atmosfery z propozycją zbadania możliwości oddziaływania na chmury gradowe. Krzysztof Haman początkowo współpracował z zespołem Wysokogórskiego Instytutu Geofizycznego w Nalczyku, kierowanym przez G. K. Sułakwelidze. Teren Kaukazu był szczególnie dobrym obiektem do eksperymentalnego badania zjawisk gradowych, ponieważ w Dolinie Kachetyjskiej w Gruzji burze gradowe były częste i miały wysoce powtarzalny przebieg, co ułatwiało statystyczną ocenę wyników ewentualnego oddziaływania. Na podstawie obserwacji radarowych G. K. Sułakwelidze zwrócił uwagę na strefy wysokiej odbijalności, sugerujące wysoką i grubokroplistą zawartość wody w przedziale temperatur dopuszczających obecność przechłodzonej wody i nazwał je strefami akumulacji; opracował też jednowymiarowy model oparty na swoich obserwacjach. Krzysztof Haman rozwinął dalej ten model.