Jan Leon Hipolit Kozietulski herbu Abdank (ur. 4 lipca 1778 [dostęp 2017-07-05]. lub 1781 w Skierniewicach, zm. 3 lutego 1821 w Warszawie) – pułkownik wojsk polskich, dowódca 3. szwadronu 1 Pułku Lekkokonnego Polskiego Gwardii Cesarskiej (1er Régiment de Chevau-Légers Polonais de la Garde Impériale), dowódca 3 Pułku Eklererów Gwardii Cesarskiej (3e régiment des éclaireurs de la Garde impériale), dowódca 4 Pułku Ułanów Królestwa Kongresowego. Baron Cesarstwa Francuskiego. Kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Uczestnik kampanii napoleońskich w latach 1806–1807 i 1808 r. w Hiszpanii. W kwietniu 1807 roku został dowódcą 3 szwadronu szwoleżerów. 30 listopada 1808 prowadził szarżę szwoleżerów na przełęczy Somosierra. Brał udział w kampanii austriackiej, w bitwie pod Wagram (1809), w kampanii rosyjskiej (1812–1813) i niemieckiej (1813–1814). Uczestnik bitwy narodów pod Lipskiem. Jego czyny są opiewane w pieśni Marsz Kozietulskiego. W 1811 roku został baronem Cesarstwa Francji.
Był kawalerem i oficerem Legii Honorowej od 1809. Odznaczony Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari w 1810Napoleon i Polacy. Warszawa: Bellona, 2005, s. 242., Orderem Zjednoczenia i rosyjskim Orderem św. Anny.
Zmarł po długiej chorobie, którą pogłębiło fałszywe podejrzenie o sprzeniewierzenie pułkowej kasy, w wieku 43 lat 3 lutego 1821 w Warszawie. W uroczystościach żałobnych uczestniczyły tysiące mieszkańców stolicy. Pochowany został w podziemiach kościoła parafialnego pw. Świętej Trójcy w Belsku Dużym.
Był członkiem loży wolnomularskiej Zum Tempel der Weisheit (Świątynia Mądrości) w Warszawie i paryskiej Saint Louis de la Martinique des Frères réunisWykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738–1821 poprzedzony zarysem historji wolnomularstwa polskiego i ustroju Wielkiego Wschodu Narodowego Polskiego: uzupełnienia i aneksy, opracował Ludwik Hass, b.r.w., s. 70..
Upamiętnienie Od jego nazwiska ukuty został w latach zaborów, a następnie powtarzany w latach PRL-u, a nawet w III RP termin Kozietulszczyzna, dla podkreślenia skłonności Polaków do niepotrzebnej brawury prowadzącej do ogromnych strat bez widocznego efektu.
Jego imieniem nazwano przedwojenny 3 Pułk Szwoleżerów Mazowieckich.
Na terenie Muzeum Okręgowego w Suwałkach znajduje się jego popiersie.
4 lutego 2024 w Belsku Dużym odsłonięto jego popiersie.
Wywód genealogiczny
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Dyplom nadania przez cesarza Napoleona I tytułu barona Cesarstwa Francuskiego płk. Janowi Kozietulskiemu z 26 IV 1811 roku Potomkowie Sejmu Wielkiego Jan Kozietulski (cykl Trzech Szwoleżerów)
Kategoria:Oficerowie 1. Pułku Szwoleżerów-Lansjerów Gwardii Cesarstwa Francuskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (Księstwo Warszawskie) Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – baronowie I Cesarstwa Francuskiego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zjednoczenia Kategoria:Polacy w wolnomularstwie francuskim Kategoria:Polscy wolnomularze (zabór pruski) Kategoria:Uczestnicy inwazji na Rosję 1812 (strona polska) Kategoria:Ludzie urodzeni w Skierniewicach Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Somosierrą 1808 (strona francuska) Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Lipskiem 1813 (strona francuska) Kategoria:Urodzeni w XVIII wieku Kategoria:Zmarli w 1821 Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny