Vanellus – rodzaj ptaków z podrodziny sieweczek (Charadriinae) w rodzinie sieweczkowatych (Charadriidae).

Zasięg występowania Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji, Afryce, Australii i Oceanii oraz w Ameryce Południowej i Centralnej.

Morfologia Długość ciała 20–38 cm; masa ciała 99–426 g; rozpiętość skrzydeł 55–87 cm.

Systematyka Etymologia Vanellus: średniowiecznołac. vanellus „czajka”, od zdrobnienia łac. vannus „szeroki wachlarz, wiejadło”; w aluzji do szerokich skrzydeł i zwisającego lotu. Tringa: średniowiecznołac. tringa nazwa nadana samotnikowi przez Ulissesa Aldrovandiego w 1599 roku, od trungas „wielkości drozda, białozady brodzący ptak, machający ogonem”, wspomniany przez Arystotelesa, dalej nie zidentyfikowany, ale przez późniejszych autorów identyfikowany jako bekas, pliszka lub pluszcz. Gatunek typowy: Tringa vanellus . Acanthropterus: gr. ακανθα akantha „kolec, cierń”, od ακη akē „punkt”; πτερον pteron „skrzydło”. Gatunek typowy: Charadrius malabaricus Boddaert, 1783. Chettusia: włoska nazwa Chettusia, odpowiednik rosyjskiej nazwy Keptuschka dla czajki towarzyskiej. Gatunek typowy: Charadrius gregarius . Acanthopteryx: gr. ακανθα akantha „kolec, cierń”, od ακη akē „punkt”; πτερυξ pterux, πτερυγος pterugos „skrzydło”. Gatunek typowy: Charadrius spinosus Linnaeus, 1758. Gavia: łac. Gavia „niezidentyfikowany ptak morski”, może jakiś głuptak. Gatunek typowy: Tringa vanellus Linnaeus, 1758. Sarciophorus: gr. σαρκιον sarkion „kawałek ciała”, od zdrobnienia σαρξ sarx, σαρκος sarkos „ciało, mięso”; -φορος -phoros „noszący”, od φερω pherō „nosić”. Gatunek typowy: Charadrius pileatus (= Charadrius tectus ). Belonopterus: gr. βελονη belonē „igła”, od βελος belos „strzała”; -πτερος -pteros „-skrzydły”, od πτερον pteron „skrzydło”. Gatunek typowy: Tringa cajanensis (= Parra cayennensis )Podgatunek V. chilensis. Sarcogrammus: gr. σαρξ sarx, σαρκος sarkos „ciało, mięso”; γραμμη grammē „linia, pociągnięcie pióra”, od γραφω graphō „pisać”. Gatunek typowy: Charadrius goensis (= Tringa indica ). Stephanibyx: Gr. στεφανος stephanos „korona”, od στεφανοω stephanoō „koronować”; nowołac. ibyx „czajka”, od gr. ιβυξ ibux, ιβυκος ibukos „nieznany hałaśliwy ptak”. Gatunek typowy: Charadrius coronatus . Tylibyx: gr. τυλη tulē „obrzęk, gruboskórny”; nowołac. ibyx „czajka”, od gr. ιβυξ ibux, ιβυκος ibukos „nieznany hałaśliwy ptak”. Gatunek typowy: Lobivanellus melanocephalus . Xiphidiopterus: gr. ξιφιδιον xiphidion „sztylet”, zdrobnienie od ξιφος xiphos „miecz”; -πτερος -pteros „-skrzydły”, od πτερον pteron „skrzydło”. Gatunek typowy: Vanellus albiceps . Vanellochettusia: zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Vanellus''' i Chettusia . Gatunek typowy: Charadrius leucurus . Lobipluvia: łac. lobus „płat”, od gr. λοβος lobos „płat”; „siewka”, od średniowiecznołac. plovarius lub pluviarius „siewka”. Gatunek typowy: Charadrius malabaricus . Ptiloscelys: epitet gatunkowy Vanellus ptiloscelis Synonim V. resplendens.. Gatunek typowy: Charadrius resplendens . Defilippia: prof. Filippo De Filippi (1814–1867), włoski zoolog, dyrektor sekcji zoologicznej Museo Regionale di Scienze Naturali di Torino w latach 1848–1867. Gatunek typowy: Chettusia crassirostris ; młodszy homonim Defilippia (Diptera). Hemiparra: gr. ἡμι- hēmi- „pół-” , od ἡμισυς hēmisus „połowa”; rodzaj Parra (długoszpon)Synonim Jacana.. Gatunek typowy: Chettusia crassirostris . Limnetes: gr. λιμνητης limnētēs „żyjący na bagnach”, od λιμνη limnē „bagno”. Nazwa zastępcza dla Defilippia . Nonnusia: Nonnus (żyjący w 400 roku), pisarz grecki, który podjął się ambasadorowania w Etiopii i na Bliskim Wschodzie (por. średniowiecznołac. nonnus „starszy mnich, tytuł papieża”, od gr. νοννος nonnos mnich). Gatunek typowy: Chettusia crassirostris . Dilobus: gr. δι- di- „podwójny”, od δις dis „dwukrotny”, od δυο duo „dwa”; λοβος lobos „płat”. Nazwa zastępcza dla Lobipluvia ze względu na puryzm. Lobibyx: łac. lobus „płat”, od gr. λοβος lobos „płat”; nowołac. ibyx „czajka”, od gr. ιβυξ ibux, ιβυκος ibukos „nieznany hałaśliwy ptak”. Gatunek typowy: Tringa lobata (= Vanellus novaehollandiae )Podgatunek V. miles.. Anomalophrys: gr. ανωμαλος anōmalos „dziwny, nierówny”, od negatywnego przedrostka αν- an-; ομαλος omalos „równy”; οφρυς ophrus, οφρυος ophruos „brwi”; w przeciwieństwie do dorosłego ptaka, młodociana czajka rdzawopierśna ma szerokie rdzawe brwi. Gatunek typowy: Lobivanellus superciliosus . Eurypterus: gr. ευρυς eurus „szeroki”; -πτερος -pteros „-skrzydły”. Gatunek typowy: Charadrius leucurus ; młodszy homonim Eurypterus (Eurypterida). Euhyas: gr. ευ eu „dobry”; rodzaj Hyas Synonim Pluvianus. (pijawnik); nowa nazwa dla Eurypterus . Microsarcops: gr. μικροσαρκος mikrosarkos „z małym ciałem”, od μικρος mikros „mały”; σαρξ sarx, σαρκος sarkos „ciało”; ωψ ōps, ωπος ōpos „oblicze”. Gatunek typowy: Pluvianus cinereus . Zonifer: gr. ζωνη zōnē „opaska, pas”; φερω pherō „nosić” (por. łac. zona „pas”; ferre „nosić”). Gatunek typowy: Charadrius tricolor . Zapterus: gr. ζα- za- „bardzo, silny”; πτερος pteros „skrzydlaty”, od πτερον pteron „skrzydło”. Nowa nazwa dla Euhyas . Afribyx: łac. Afer, Afra „Afrykanin, afrykański”, od Africa „Afryka”; nowołac. ibyx „czajka”, od gr. ιβυξ ibux, ιβυκος ibukos „nieznany hałaśliwy ptak”. Gatunek typowy: Vanellus lateralis A. Smith, 1839Podgatunek V. senegallus.. Rogibyx: John Porter Rogers (1873–1941), australijski kolekcjoner; nowołac. ibyx „czajka”, od gr. ιβυξ ibux, ιβυκος ibukos „nieznany hałaśliwy ptak”. Gatunek typowy: Vanellus cucullatus (= Vanellus tricolor (= Charadrius macropterus ). Titihoia: onomatopeja w języku zulu I’titihoya dla czajki czarnoskrzydłej. Gatunek typowy: Charadrius melanopterus . Dorypaltus: gr. δοριπαλτος doripaltos „dzierżący włócznię”, od δορυ doru, δορατος doratos „włócznia”; παλλω pallō „dzierżyć”. Gatunek typowy: †Dorypaltus prosphatus . Anitibyx: Anita Rodenkirchen-Bartsch, niemiecka ornitolożka amatorka; nowołac. ibyx „czajka”, od gr. ιβυξ ibux, ιβυκος ibukos „nieznany hałaśliwy ptak”. Gatunek typowy: Charadrius armatus Burchell, 1822. Viator: łac. viator, viatoris „podróżny, posłaniec”, od via „droga”. Gatunek typowy: †Viator picis ; młodszy homonim Viator (Gastropoda). Afrovanellus: łac. Afer, Afra „Afrykanin, afrykański”; rodzaj Vanellus Brisson, 1760. Gatunek typowy: Charadrius tectus'' Boddaert, 1783.

Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki:

Uwagi

Przypisy

Systematyka i nazwy polskie za:

Bibliografia

Kategoria:Sieweczkowate