thumb|Leonard Sowiński
Leonard Sowiński (ur. 7 listopada 1831 w Berezówce (parafia Kumanowce) w powiecie lityńskimЛеонард Совинский : Киевская старина №6, 188, zm. 23 grudnia 1887 w Stetkowcach na Wołyniu) – polski poeta, historyk literatury i tłumacz, działacz polityczny.
Zdaniem Piotra Chmielowskiego:
alt=Zfmek w Międzybożu. Konwikt|mały|Okno pokoju (w środku), w którym Leonard Sowiński mieszkał w szkole powiatowej na zamku w Międzybożu w latach 1839-1840 Ojciec Leonarda, Jan, był polskim szlachcicem. Matka, Pelagia Pawlicka była prawosławna, z włościan południoworuskich. Sowiński wspomina, że jego ojciec przed nabyciem majątku ziemskiego w Berezówce długie lata był nauczycielem muzyki na Podolu, m.in. w domu podkomorzego Boreyki w Pikowie. Jednym ze zdolniejszych uczniów Jana był jego brat (a stryj Leonarda) Wojciech. Leonard kończył szkołę powiatową na zamku w Międzybożu a gimnazjum w Żytomierzu.
W latach 1847–1855 studiował w Kijowie, gdzie zakończył kurs historyczno-filologiczny oraz studiował medycynę. Cały rok 1857 spędził w podróży zagranicznej. Po powrocie był korespondentem Kuriera Wileńskiego. W 1862 za przewodzenie postępowym studenckim organizacjom narodowym został skazany na sześć lat wygnania w Kursku (m.in. za agitowanie do podpisywania petycji o przyłączenie Podola do Królestwa Kongresowego). Od 1868 przebywał w Warszawie. W 1873 ukazała się powieść tragiczna „Na Ukrainie”, ale nie zyskała rozgłosu. Dzięki wydanemu w Wilnie w latach 1874-1878 czterotomowemu „Rysowi dziejów literatury polskiej” Leonard Sowiński (współautorem był Aleksander Zdanowicz) zyskał wśród współczesnych opinię jednego z najwybitniejszych historyków literatury polskiejMała encyklopedia powszechna PWN, Warszawa 1959.. W 1878 w Poznaniu ukazały się dwa tomy poezji lirycznej pióra Sowińskiego.. Jednym z jego dodatkowych zajęć było tłumaczenie obcojęzycznych poematów, m.in. „Hajdamaków” Tarasa Szewczenki.
Wybrane utwory
„Widziadła” – cykl sonetów (Kijów, 1859); „Z życia” – fragmenty poematu (Kijów, 1861); „Petro” – poemat, przedrukowany w Bibliotece Mrówki nr 9 „Na Ukrainie” – dramat (Poznań, 1857), „Na rozstajnych drogach” – powieść (1871). „Poezje” – wiersze, dwa tomy, (1871); „Satyra” – poemat (1859, wydany 1871); „Szkolne wspomnienia” (1885),
Przypisy
Linki zewnętrzne Internet archive, Adam Honory Kirkor „O literaturze pobratymczych narodów słowiańskich: odczyty publiczne w Museum”. Publikacje i rękopisy Leonarda Sowińskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy historycy literatury Kategoria:Politycy okresu zaborów Kategoria:Polscy zesłańcy do środkowej Rosji Kategoria:Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Kijowskiego Kategoria:Urodzeni w 1831 Kategoria:Zmarli w 1887