Święty Pankracy (; ur. ok. 289, zm. ok. 304) – rzymski męczennik chrześcijański, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, jeden z trzech tzw. zimnych ogrodników.
Żywot świętego Passio, która o nim opowiada, jest odrzucana przez historyków, niemniej zaświadczony jest wczesny kult św. Pankracego.
Pankracy urodził się pod koniec III wieku we Frygii. Po śmierci rodziców przybył z wujem do Rzymu, gdzie obaj przyjęli chrzest z rąk papieża Marcelina. W tym samym czasie został ogłoszony edykt Dioklecjana o prześladowaniu chrześcijan. Pankracy poniósł śmierć na rzymskiej arenie jako nastolatek – został ścięty mieczem.
Kult świętego Jego grób znajdował się w katakumbach przy Via Aurelia. Za pontyfikatu papieża Symmachusa (498–514) wybudowano nad nimi kościół, który później stał się bazyliką św. Pankracego za Murami. Tam przechowywany jest relikwiarz z głową świętego. Część relikwii dotarła do Anglii, gdzie poświęcono mu wiele narodowych kościołów.
Abp Augustyn z Canterbury poświęcił mu swój pierwszy kościół, a relikwie podarowano królowi Nortumbrii. Na cześć świętego jego imieniem (St. Pancras) została nazwana dzielnica Londynu.
Święty Pankracy jest patronem dzieci i rycerstwa, ogrodników, młodych sadzonek, roślin ogrodowych, a nawet bólu głowy. Uważa się go za stróża przysiąg i mściciela krzywoprzysięstwa. W ikonografii jest przedstawiany z mieczem w ręku.
Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim jest obchodzone 12 maja.
Cerkiew prawosławna wspomina męczennika Pankracego 12/25 majapodwójne datowanie, tj. 25 maja według kalendarza gregoriańskiego. W Kościołach wschodnich nie jest popularnym świętym.
W Polsce, Austrii, Holandii, Niemczech, Szwajcarii i na Węgrzech św. Pankracy jest znany jako jeden z trzech zimnych ogrodników - Trzech chłodnych świętych [opublikowano: 1 maja 2003] .
Przysłowia polskie Mamert (11 maja) i Pankracy (12 maja) mrozem kwiat poznaczy. Gdy przed Pankracym nocą przymrozi, lato będzie przepadziste, a jesienią czasy dżdżyste. Gdy przed Pankracym przymrozek nocny się zdarzy, zimno wiosnę zwarzy. Jasny dzień Pankracego przyczynia wina dobrego. Gdy słoneczko przed Serwacym (13 maja) ciepło już dogrzewa, po Serwacym szron pokryje i kwiaty, i drzewa. Pankracy, Serwacy i Bonifacy (14 maja) dla drzew wielcy niedobracy.
Zobacz też kult świętych modlitwa za pośrednictwem świętego
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Przysłowia pogodowe na maj - 11-14 maja: Pankracy, Serwacy i Bonifacy
Kategoria:Męczennicy wczesnochrześcijańscy Kategoria:Święci katoliccy Kategoria:Święci prawosławni Kategoria:Święte chrześcijańskie dzieci Kategoria:Straceni przez dekapitację Kategoria:Urodzeni w III wieku Kategoria:Zmarli w IV wieku