Katedra Świętego Piotra w Bremie (niem. St. Petri-Dom, Dom St. Petri lub Bremer Dom) – kościół ewangelicko-luterański położony w centrum Bremy przy Rynku.
Katedra została wzniesiona głównie z piaskowca w stylu romańskim, a następnie przebudowana w stylu gotyckim od XI do XIII wieku. W XIV wieku została poszerzona o boczne kaplice. Pod koniec XVI wieku strona północna przebudowana na późnogotycki kościół halowy.
Wewnątrz świątyni wyróżniają się gotyckie stalle oraz wspaniała chrzcielnica z brązu (ok. 1220).
Katedra należy do Ewangelickiego Kościoła Bremy (niem. Bremische Evangelische Kirche), członka Kościoła Ewangelickiego w Niemczech (Evangelische Kirche in Deutschland). Do czasów reformacji była (787-1566/1648) siedzibą arcybiskupa archidiecezji bremeńskiej (Erzbistum Bremen).
Historia Średniowiecze thumb|left|100px|Miejski herb Bremy, klucz św. Piotra, patrona katedry thumb|145px|Willehad – misjonarz Fryzji i Saksonii, pierwszy biskup Bremy. thumb|left|100px|Herb arcybiskupstwa Bremy thumb|Krypta zachodnia, najstarsze wnętrze w Bremie W 789 r. anglosaski misjonarz Willehad założył biskupstwo bremeńskie i jako pierwszy biskup nowej diecezji poświęcił w następnym roku katedrę jako kościół diecezjalny. Była to budowla drewniana, położona w najwyższym punkcie wzniesienia nad Wezerą, na którym w 782 zostało założone miasto Brema. Katedra została jednak już w trzy lata po zbudowaniu (ok. 792) spalona i doszczętnie zniszczona wskutek wojny Franków z Sasami. Nie zachowały się po niej żadne ślady.
Przez trzynaście lat diecezja nie miała biskupa. Nowy biskup Willerich zarządził w 805 r. budowę nowej katedry; była to już budowla kamienna. Pozostałości tej budowli zostały odkryte w nawie środkowej dzisiejszej katedry, umożliwiły one odtworzenie przybliżonego, prostego założenia architektonicznego drugiej katedry bremeńskiej w której od 845 do 865 r. rezydował otoczony nimbem sławy Ansgar, biskup pozostających w unii personalnej diecezji bremeńskiej i archidiecezji hamburskiej. Katedra ok. 860 była prawdopodobnie trzynawowym kościołem halowym. W pierwszym roku urzędowania biskupa Adalbranda (1035–1043) rozpoczęła się przebudowa na salicką katedrę, której plan odpowiada dzisiejszemu korpusowi katedry. Ta nieukończona budowla padła jednak, podobnie jak większa część innych budynków, ofiarą wielkiego pożaru miasta, który wybuchł 11 września 1041. Płomienie zniszczyły nieodwracalnie część biblioteki katedralnej. Wprawdzie biskup zarządził natychmiastowa odbudowę. thumb|Nawa główna, po prawej stronie nawa północna Ale z powodu wysokiego stopnia zniszczenia większa część odbudowy przypadła na czas urzędowania jego następcy, Adalberta (1043–1072). Adalbert, jeden z najwybitniejszych władców epoki, brał pod uwagę w swych planach rozbudowy względnie odbudowy m.in. w styl architektoniczny poprzedniczki dzisiejszej katedry w Kolonii, tzw. Alter Dom. Ostatnie badania i analizy wykazały zbieżność w wielu punktach i wzajemne podobieństwo tego rodzaju budownictwa sakralnego. Adalbert, który spędził wiele lat we Włoszech, zapoznał się z kultura włoską, przyjął jako przykład architektoniczny dla katedry bremeńskiej katedrę w południowowłoskim mieście Benewent. Następnie zarządził on najęcie do budowy katedry rzemieślników z Lombardii, co doprowadziło do niezadowolenia w bremeńskim cechu rzemieślniczym. Adalbert usiłował jednak ukończyć budowę katedry w czasie swojego urzędowania – co mu się ostatecznie udało – i pchnął jej budowę naprzód pomimo niewielkiego zainteresowania ze strony miasta. W celu pozyskania materiału budowlanego nakazał on częściowe wyburzenie murów miejskich. Pozbawiona w ten sposób zabezpieczeń Brema została w 1064 splądrowana przez Sasów.
Nowo zbudowana katedra bremeńska była przykrytą płaskim dachem bazyliką z dwoma prezbiteriami, Prezbiterium wschodnie było poświęcone Najświętszej Marii Pannie natomiast zachodnie – św. Piotrowi. Nad zachodnią fasadą kościoła wznosiły się prawdopodobnie dwie wieże, a we wnętrzu znajdowały się zachowane do chwili obecnej dwie krypty wykute przez włoskich kamieniarzy. Kryptę zachodnią poświęcono w 1066, z czego wynikałoby, że mniej więcej w tym czasie proces budowy katedry dobiegł końca. Za czasów następcy Adalberta, arcybiskupa Liemara (1072–1101) dokonano dalszych, ale w stosunku do całości budowli, już nieznacznych przebudów. Za czasów tego biskupa miał miejsce drugi pożar katedry. Mimo to świątynię udało się stosunkowo szybko odbudować, a zaistniałe straty nie były tej skali co podczas pierwszego pożaru.
thumb|upright|Strona południowa: Nawa główna i transept z XI–XIII w., kaplica gotycka z XIV w., wieża skrzyżowania po 1888 thumb|Mszał Missale secundum ritum ecclesie Bremense w zbiorach muzeum katedralnego w Bremie Podczas sprawowania urzędu przez biskupa Gebharda II zur Lippe (1219–1258) doszło do ważnej zmiany, tak z architektonicznego, jak i religijnego punktu widzenia – w 1224 r. papież Honoriusz III zatwierdził ostatecznie podwójne arcybiskupstwo w Bremie. Oznaczało to, że siedziba arcybiskupa była tylko w Bremie, katedrą metropolitalną była od tej chwili tylko katedra bremeńska, a archidiecezja hamburska nie miała odtąd własnego arcybiskupa. Kapituła katedralna w Hamburgu mogła jednak zachować pewne nabyte prawa. Bezpośrednio po tym fakcie rozpoczął się zakrojony na szeroką skalę proces przebudowy katedry, w którym uwidocznił się wyraźny wpływ rozwiązań architektonicznych regionu nadreńskiego. Płaski strop nawy środkowej zastąpiło gotyckie sklepienie sześciodzielne, nowe lub przebudowane ze starego. W fasadzie zachodniej natomiast pojawiła się pomiędzy wieżami rozeta. Dzięki tym zabiegom niskie wieże zachodnie nabrały nowego wyrazu, a sama katedra upodobniła się do innych budowli kościelnych znajdujących się pod jurysdykcją krewnych arcybiskupa Gebharda II
W XIV w. tempo prac przy rozbudowie trochę spadło. Pomimo to wzniesiono kaplice po południowej stronie kościoła, jak również podwójną kaplicę po północnej stronie wschodniego prezbiterium. W 1346 r. podwyższono wieżę północną. Otrzymała ona gotycki hełm. Funkcje parafialne i duszpasterskie katedry scedowane zostały na pobliskie kościoły Najświętszej Marii Panny i św. Wilhada. W katedrze nie odprawiano odtąd cotygodniowych nabożeństw, ale celebrowano – jak na główny kościół miejski przystało – przeważnie większe święta i uroczystości, których i tak było dużo.
Od 1497 do 1511 r., w czasach arcybiskupa Johanna III Rode von Wale, postępowała przebudowa katedry (głównie jej korpusu) na późnogotycki kościół halowy ze sklepieniem sieciowym. Jako przykład architektoniczny posłużyła tym razem katedra św. Wita w Pradze. Prawdopodobnie planowano podobną jak w katedrze praskiej nawę południową, ale zamysłu tego nie zrealizowano. Ok 1500 r. nawę południową podzielono w trakcie prac budowlanych na pojedyncze kaplice boczne. Nawa północna nie nadawała się do przebudowy na założenie halowe, więc po 1502 r. zbudowano ją od podstaw, żeby lepiej dopasować ją do całościowej koncepcji budowli. W 1522 r. budowa katedry dobiegła końca. Na przeszkodzie dalszym planom rozbudowy stanęła zbliżająca się do Bremy reformacja.
Arcybiskup Rode zalecił w 1511 r. używanie mszału Missale secundum ritum ecclesie Bremense jako jedynego obowiązującego w diecezji sposobu odprawiana mszy. Mszał ten należy dziś do najcenniejszych zbiorów katedralnego muzeum, będąc jego najstarszą księgą.
Reformacja thumb|upright|Katedra w 1532 r., obraz w ratuszu 9 listopada 1522 były augustiański zakonnik Heinrich von Zütphen wygłosił w kaplicy kościoła św. Ansgara w Bremie pierwsze reformacyjne kazanie. W reakcji na to kapituła katedralna złożyła skargę na ręce arcybiskupa Christopha von Braunschweig-Wolfenbüttel. Ten zażądał wydania Zütphena, natknął się jednak na opór rady miasta i mieszczaństwa. Do wyjaśnienia sprawy zwołano zgromadzenie stanów oraz lokalny synod kościelny, które jednak nie przyniosły pomyślnego rozstrzygnięcia konfliktu.
W następstwie przychylnej reformacji postawy włodarzy miasta trzy klasztory bremeńskie (św. Pawła, św. Jana i św. Katarzyny) zostały zamknięte. Od 1524 r. obok księży katolickich w kościołach parafialnych zaczęli urzędować również protestanccy duchowni; wkrótce potem w kościołach tych zaprzestano odprawiania mszy katolickich. W 1534 r. wprowadzony został, zarządzony przez Lutra nowy, protestancki porządek kościelny (niem. Kirchenordnung). Około 1532 katedra została zamknięta, ponieważ reformacja zdaniem jej liderów nie spotkała się z pozytywnym przyjęciem wśród członków kapituły zaś w Niedzielę Palmową katedra została zajęta przez grupę zrewoltowanych mieszczanZwei wertvolle Bücher w: Schätze aus dem Bremer St. Petri Dom – Führer durch das Dom-Museum, s. 49–50.. Zamknięcie katedry zostało odwołane po 15 latach, kiedy reformacyjny kapłan polowy i teolog Albert Hardenberg został mianowany nowym kaznodzieją katedralnym. Jego nominacja wywołała jednak różnorakie spory między luteranami a zwolennikami innego reformatora Filipa Melanchtona i w konsekwencji Hardenberg został 18 lutego 1561 wydalony z Bremy. thumb|left|upright|Katedra w 1603 r., panorama Wilhelma DilichówUrbis Bremae Et Praefecturaru(m), Quas Habet, Typ(us) Et Chronicon (online w bibliotece uniwersytetu w Bremie). thumb|upright|Katedra w 1695 r.: wieża południowa (z prawej) zawaliła się w 1638, natomiast północna po pożarze w 1656 została zadaszona tymczasowym, niewysokim dachem namiotowym (fragment rysunku Dahlbergha) Potem katedra została zamknięta po raz drugi w ciągu 29 lat. Hardenberg otrzymał jednak poparcie większości mieszczan, burmistrza oraz niektórych członków rady miasta. Wprawdzie większość rajców chciała postąpić wbrew temu stanowisku, jednak ruch mieszczan w 1562 r. wyszedł zwycięsko z tej próby sił. Doprowadziło to do tego, iż liczni przeciwnicy Hardenberga opuścili miasto. Tym konfliktem o podłożu religijnym zajmowały się: lokalna konferencja archidiecezjalna, Sąd Kameralny Rzeszy, jak również Hanza, której Brema była wówczas członkiem. Hanza w 1563 podjęła decyzję o bojkocie handlowym Bremy, jak też o wykluczeniu miasta z hanzeatyckiego zrzeszenia kupieckiego (niem. Kaufmannsvereinigung).
W 1576 r. Brema została jednak z powrotem członkiem Hanzy. Po 1566 r. kapituła katedralna zaczęła wybierać na miejsce urzędującego w katedrze arcybiskupa luterańskich administratorów. Wypełniali oni jednak niemal te same zadania, co ich katoliccy poprzednicy.
Spory zostały zażegnane dopiero w lutym 1568, a większość przeciwników Hardenberga powróciła do miasta. Wiara luterańska z biegiem czasu zapuściła korzenie w Bremie, co odizolowało miasto od jego wciąż katolickiego otoczenia. Katedra należała w tym czasie do archidiecezji bremeńskiej, nie zaś do miasta.
W 1581 r. Brema przyłączyła się do genewskiego nurtu reformacji. W 1595 r. miasto otrzymało nowy, niemiecko-reformowany porządek kościelny (tzw. Consensus Bremensis), a ok. 1600 wprowadziło do użytku Katechizm Heidelberski.
Czas upadku thumb|left|upright|Katedra między 1638 a 1642, plan miasta Mateusza Meriana starszego 27 stycznia 1638 zawaliła się będąca w złym stanie technicznym niska, południowa wieża katedralna. Nie miała ona wtedy żadnego wysokiego, spiczastego hełmu, lecz tylko niepozorne zadaszenie. Waląc się zniszczyła dwa, dobudowane do niej, niewielkie domy. Pod gruzami zginęło osiem osób. thumb|upright|Katedra między 1880 a 1888 r. Pomimo częściowego zniszczenia katedra wkrótce potem, na polecenie luterańskiego administratora (względnie arcybiskupa) Fryderyka III Oldenburga, otwarła swoje podwoje dla wiernych, po raz pierwszy po 77 latach jako kościół parafialny. 11 listopada tego samego roku otrzymała możliwość posługi diakonackiej.