Sioło Stiepanczykowo i jego mieszkańcy (albo Wieś Stiepanczykowo i jej mieszkańcy, ) – powieść Fiodora Dostojewskiego opublikowana w 1859 w „Otieczestwiennych zapiskach”. W 1860 została wydana w formie książkowej.
Geneza i recepcja Nad powieścią Dostojewski pracował dwa lata. Prace rozpoczął podczas zesłania na Syberii, jednak przerwał je na czas pisania innego utworu pt. Sen wujaszka.
Na ówczesnych Dostojewskiemu Sioło Stiepanczykowo nie wywarło wielkiego wrażenia, jednak po śmierci pisarza powieść stała się popularna, a imię bohatera Fomy Opiskina stało się powszechnie znane.
Bohaterowie Pułkownik Jegor Ilicz Rostaniew Praskowia Iliniczna, siostra Jegora Ilicza Rostaniewa Dzieci pułkownika Jegora Ilicza Rostaniewa: Iliusza i Saszeńka Student Siergiej Aleksandrowicz, siostrzeniec pułkownika Jegora Ilicza Rostaniewa Generałowa Agafia Timofiejewna Krachotkina, matka pułkownika Jegora Ilicza Rostaniewa Foma Fomicz Opiskin, rezydent i despota Nastieńka, guwernantka Jefgraf Łarionowicz Jeżewikin, ojciec guwernantki Nastieńki Panna Pieriepielicyna, przyjaciółka generałowej Krachotkinej Paweł (Paul) Siemionowicz Obnoskin z mamusią Anfisą Pietrowną Iwan Iwanowicz Mizinczikow, kuzyn Siergieja Aleksandrowicza Tatiana Iwanowna, daleka kuzynka pułkownika Rostaniewa Stiepan Alieksiejewicz Bachcziejew, ziemianin, mieszkający w sąsiedztwie Grigorij Widopliasow, lokaj pułkownika Rostaniewa Gawriła, starszy lokaj pułkownika Rostaniewa
Ekranizacje i przedstawienia teatralne W 1919 MChAT przedstawił widzom spektakl Sioło Stiepanczykowo (w roli Fomy Opiskina wystąpił Iwan Moskwin). W 1970 została wystawiona nowa wersja spektaklu w MCHAT-ie im. Czechowa (w 1973 nagrany jako serial telewizyjny). Rolę Fomy Opiskina zagrał tym razem Aleksiej Gribow. W 1989 w Związku Radzieckim został nakręcony i pokazany w telewizji serial Sioło Stiepanczykowo i jego mieszkańcy, w którym w rolę Fomy Opiskina wcielił się Lew Durow. Od 1995 w Państwowym Teatrze Akademickim im. Mossowieta grany jest spektakl Foma Opiskin, w którym główną rolę gra Siergiej Jurski. W Polsce premiera miała miejsce w 1966 w Teatrze Polskim we Wrocławiu (pod tytułem Wieś Stiepanczykowo i jej mieszkańcy, reż. Jerzy Krasowski, tłum. Jerzy Jędrzejewicz). W 1996 w Teatrze Telewizji TVP miała miejsce premiera spektaklu Ekscelencja (reż. Andrzej Kostenko) będącego telewizyjną adaptacją opowiadania Dostojewskiego. W 2006 w Teatrze Współczesnym w Warszawie przedstawienie również pod tytułem Ekscelencja (reż. Izabella Cywińska).
Nawiązania Grupa rockowa Krzyki Widopliasowa zaczerpnęła swoją nazwę właśnie z tej powieści Dostojewskiego.
Przypisy
Linki zewnętrzne «Село Степанчиково и его обитатели» – tekst w bibliotece cyfrowej В. Ф. Переверзев. Примитивные двойники: Макар Девушкин, Голядкин, мечтатель из «Белых ночей», Фома Опискин //«Творчество Достоевского», Гл. V
Kategoria:Rosyjskie powieści Kategoria:Powieści Fiodora Dostojewskiego Kategoria:Powieści z 1859