Wilhelm Anton Souchon (ur. 2 czerwca 1864 w Lipsku, zm. 13 stycznia 1946 w Bremie) – niemiecki admirał, służący w Kaiserliche Marine w czasie I wojny światowej jako dowódca Eskadry Śródziemnomorskiej, wsławiony ucieczką przed flotą brytyjską do Konstantynopola. Zachowując dowództwo nad swymi okrętami został formalnie głównodowodzącym tureckiej marynarki wojennej i pełnił tę funkcję do 1917 roku. Po powrocie do Niemiec brał udział w niemieckich operacjach wojskowych na Morzu Bałtyckim.
thumb|Wiceadmirał Souchon w towarzystwie Limana Paszy na pokładzie SMS „Goeben”.
Życiorys Wilhelm Souchon urodził się 2 czerwca 1864 roku w Lipsku, jako potomek francuskich hugenotów osiadłych w Saksonii. Służbę w Kaiserliche Marine rozpoczął w 1881 roku. Do wybuchu I wojny światowej pełnił kolejne funkcje dowódcze, aż do objęcia 23 października 1913 roku dowodzenia, w stopniu kontradmirała, Eskadrą Śródziemnomorską (niem.: Mittelmeerdivision), składającą się z krążowników: liniowego SMS "Goeben" (okręt flagowy) i lekkiego SMS "Breslau". Na przełomie lat 1913−1914 odbył na pokładzie swej jednostki flagowej szereg oficjalnych i półoficjalnych wizyt w portach Morza Śródziemnego, m.in. w marcu 1914 roku spotykając się z arcyksięciem Franciszkiem Ferdynandem, a w maju zawijając do Konstantynopola, gdzie był uroczyście podejmowany przez sułtana Mehmeda V i ministra marynarki Dżemala Paszę.
Wobec wzrastającego napięcia międzynarodowego po zamachu w Sarajewie, admirał Souchon przygotował plany operacyjne dla swojego zespołu na wypadek rozpoczęcia działań wojennych. Po otrzymaniu wieczorem 3 sierpnia depeszy radiowej o wypowiedzeniu wojny Francji, następnego ranka przeprowadził bombardowanie portów w Philippeville i Bône. Następnie, zgodnie z otrzymanymi wcześniej rozkazami, skierował się w stronę Dardaneli i Konstantynopola. Trwający tydzień bezskuteczny pościg brytyjskiej Floty Śródziemnomorskiej za jego okrętami przyniósł mu sławę a Royal Navy wstyd. Po dotarciu do neutralnej jeszcze Turcji obydwa krążowniki zostały fikcyjnie zakupione przez tamtejszy rząd i wcielone w skład marynarki wojennej jako "Yavuz Sultan Selim" i "Midilli". Ich załogi pozostały niemieckie, choć otrzymały tureckie mundury i fezy, a Wilhelm Souchon został mianowany głównodowodzącym floty w stopniu wiceadmirała (w marynarce niemieckiej pozostał kontradmirałem).
Realizując plan wciągnięcia Turcji do wojny po stronie państw centralnych, eskadra admirała Souchona zbombardowała 29 października 1914 roku rosyjskie umocnienia w okolicy Sewastopola, zmuszając w drodze powrotnej załogę napotkanego stawiacza min "Prut" do samozatopienia. W ten sposób admirał Souchon stał się dowódcą, który wydał pierwszy w tej wojnie rozkaz oddania strzałów na dwóch kolejnych akwenach morskich. Przy istniejącej wówczas sytuacji międzynarodowej akcja ta przyniosła oczekiwany efekt: 2 listopada Rosja wypowiedziała wojnę Turcji. Podczas wojny eskadra dowodzona przez Wilhelma Souchona, wzmacniana doraźnie starszymi okrętami marynarki tureckiej, prowadziła działania na Morzu Czarnym, atakując pozycje i linie komunikacyjne Rosjan oraz wspierając operacje wojsk lądowych, co przyniosło jej dowódcy awans na wiceadmirała Kaiserliche Marine w 1915 i odznaczenie wojskowym orderem Pour le Mérite w 1916 roku.
4 września 1917 roku Wilhelm Souchon został odwołany do Niemiec, gdzie objął dowództwo 4. Eskadry Pancerników Hochseeflotte i wziął udział w operacji Albion, desancie na bałtycki archipelag Wysp Moonsundzkich. Pod koniec wojny mianowano go dowódcą bazy Kaiserliche Marine w Kilonii, gdzie wkrótce został zmuszony do oddania władzy zrewoltowanym marynarzom. Odszedł ze służby w 1919 roku.
Wiceadmirał Wilhelm Souchon zmarł w Bremie 13 stycznia 1946 roku.
Odznaczenia Odznaczenia adm. Souchona to między innymi: Order Pour le Mérite Order Orła Czerwonego II klasy z gwiazdą, liśćmi dębu i mieczami (Prusy) Order Orła Czerwonego II klasy z liśćmi dębu (Prusy) Order Orła Czerwonego IV klasy z koroną (Prusy) Order Królewski Korony II klasy z koroną (Prusy) Krzyż Żelazny I (Prusy) Odznaka za Służbę Wojskową (Prusy) Krzyż Zasługi Wojennej I klasy (Lippe) Komandor I klasy Orderu Alberta (Saksonia) Krzyż Wielki Orderu Sokoła Białego z mieczami (Saksonia-Weimar) Krzyż za Zasługi Podczas Wojny I klasy (Saksonia-Meiningen) Wielki Komandor Orderu Zbawiciela (Grecja) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Korony Włoch (Królestwo Włoch) Order Świętej Anny III klasy (Imperium Rosyjskie) Srebrny Medal Imtiyaz (Imperium Osmańskie) Order Medżydów II klasy (Imperium Osmańskie)
Bibliografia Paul G. Halpern: A Naval History of World War I. Abingdon: Routledge, 2003. . Geoffrey Miller: Superior Force: the Conspiracy Behind the Escape of Goeben and Breslau. Hull: University of Hull Press, 1996. . Spencer C. Tucker (red.): Naval Warfare. An International Encyclopedia. Santa Barbara, CA: ABC-CLIO, 2002.
Przypisy
Kategoria:Admirałowie Kaiserliche Marine Kategoria:Admirałowie Imperium Osmańskiego Kategoria:Odznaczeni wojskowym Orderem Pour le Mérite Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Czerwonego Kategoria:Urodzeni w 1864 Kategoria:Zmarli w 1946