Knedle ( lub , ) – szeroka i zróżnicowana regionalnie kategoria kulistych albo podłużnych klusek mącznych, ziemniaczanych, twarogowych lub chlebowych (bułczanych), gotowanych w wodzie lub na parze. Danie to stanowi jeden z fundamentów tradycji kulinarnej Europy Środkowej, w szczególności kuchni austriackiej, bawarskiej, czeskiej, południowotyrolskiej oraz polskiej.
Nazwa Polskie słowo knedel pochodzi od niemieckiego słowa Knödel oznaczającego kluskę. Nazwa Knödel używana jest w południowo-wschodnich Niemczech, Austrii, Tyrolu Południowym i obejmuje swoim znaczeniem szeroko rozumiane knedle oraz pyzy ziemniaczane i drożdżowe.
W polszczyźnie znaczenie to uległo wtórnemu zawężeniu i współcześnie w potocznym rozumieniu odnosi się niemal wyłącznie do knedli-pierogów, jednak we współczesnych polskich książkach kucharskich znajdują się przepisy na szerzej rozumiane knedle (zwł. z ciasta ziemniaczanego, bułczanego, mącznego, z manny i twarogu, nadziewane i nienadziewane). Zdarza się nawet, że mianem knedli określa np. małe, nadziewane krokiety ziemniaczane. Pyzy traktowane są zwykle jako osobna grupa potraw.
Sięgając dalej w czasie, przykładowo, w wydanej w 1931 roku książce Jak gotować: Praktyczny podręcznik kucharstwa autorstwa Marii Dislowej, czytelnik znajdzie przepisy zarówno na knedle nadziewane owocami (z ciasta ziemniaczanego, twarogowego, bułczanego) jak i nienadziewane (z ziemniaków, manny, manny i twarogu, bułek i skwarków, ciasta parzonego, tartej bułki, łoju i tartej bułki, ryżu i mięsa).
Knedle bez nadzienia W knedlach nienadziewanych dodatki smakowe są wmieszane bezpośrednio w masę wiążącą, której podstawą jest najczęściej czerstwe pieczywo lub kasza manna. Takie knedle pełnią zazwyczaj funkcję sycącego dodatku do dań mięsnych z gęstymi sosami, ale mogą być podawane jako dodatek do zup. Do grupy knedli zaliczane bywają też polskie pyzy drożdżowe (pampuchy) oraz czesko-słowackie knedliki Przykłady: knedle z czerstwej bułki i wątróbki, z kaszy manny i twarogu, z bułki, szpinaku i sera, czy też z ciasta drożdżowego i czerstwych bułek pokrajanych w kostkę i obsmażonych z wędzonym boczkiem (knedle czeskie).
Knedle nadziewane
Zobacz też
pyzy pulpety
Przypisy
. Zob. tamże: Pochodzenie.
Kategoria:Kuchnia austriacka Kategoria:Kuchnia niemiecka Kategoria:Kuchnia czeska Kategoria:Kuchnia polska Kategoria:Kluski