Henryk z Uppsali (ur. w Anglii, zm. 19 lub 20 stycznia ok. 1160 na jez. Köyliönjärvi w Finlandii) – biskup, męczennik i święty Kościoła katolickiego nazywany apostołem Finlandii.

Życiorys Jedynym źródłem wiedzy o tej historycznej postaci są późne i dość skąpe prace hagiograficzne. Na podstawie tych przekazów przypuszcza się, że Henryk z Uppsali pochodził z Anglii, a w Szwecji znalazł się w 1153 roku w świcie legata papieskiego późniejszego papieża Hadriana IV. Już jako biskup Uppsali miał towarzyszyć królowi Erykowi IX (późniejszemu św. Erykowi) w wyprawie mającej na celu chrystianizację Finlandii. Henryk podjął działania w celu zorganizowania lokalnego Kościoła i pozostał na miejscu po powrocie Eryka Jedvardssona do Szwecji wypełniając dalej misję ewangelizacyjną.

Zemsta chłopa o imieniu Lalli obłożonego przez Henryka kanoniczną karą za zabójstwo położyła kres jego działalności. Zamordowany został na zamarzniętym jeziorze Köyliönjärvi 19 stycznia około 1160 roku.

Uznany za męczennika, pochowany został w Nousiainen, które stało się miejscem pielgrzymkowym. Pierwszej translacji pod koniec XIII wieku dokonano do katedry w Turku, a w czasie trwania III wojny północnej relikwie wywieźli Rosjanie (1720 r.).

Kult Henryk był otoczony kultem w całej Skandynawii, a od XVII wieku pojawił się także w polskich kalendarzach liturgicznych. Jest patronem Finlandii.

W ikonografii artyści przedstawiają Henryka jako biskupa w mitrze i z pastorałem, a wizerunkowi świętego czasami towarzyszy postać zabójcy.

Wspomnienie liturgiczne przypada na 19. i 20. stycznia.

Zobacz też kult świętych modlitwa za wstawiennictwem świętego męczennicy chrześcijańscy święci i błogosławieni Kościoła katolickiego Henryk (imię)

Przypisy Współcześni historycy skandynawscy kwestionują udział króla w tej wyprawie, która gdzie indziej określana jest mianem „wyprawy krzyżowej” (za ).

Bibliografia

Kategoria:Apostołowie Kategoria:Kościół katolicki w Finlandii Kategoria:Biskupi rzymskokatoliccy Kategoria:Męczennicy chrześcijańscy Kategoria:Święci katoliccy Kategoria:Zmarli w XII wieku