Stanisław Wincenty Maziarski (ur. 27 kwietnia 1873 w Tarnowie, zm. 7 lipca 1956 w Krakowie) – lekarz histolog.
Życiorys Urodził się w rodzinie Wincentego, profesora gimnazjum, i Honoraty z Trochanowskich (zm. 1929)Stanisław Wincenty Maziarski M.J. Minakowski, Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2024-07-22].. W latach 1891–1897 studiował medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1897 uzyskał stopień doktora wszech nauk lekarskich. W 1900 przedstawił Pracę habilitacyjną O budowie i podziale gruczołów, a następnie wyjechał uzupełniać wykształcenie do Nancy i Monachium. Po powrocie został asystentem w Katedrze Fizjologii, a od 1904 w Katedrze Histologii. W 1907 został mianowany na profesora nadzwyczajnego i powierzono mu stanowisko kierownika Katedry Histologii (zajmował je do 31 grudnia 1950), w 1911 został profesorem zwyczajnym.
W latach 1914–1918 służył jako lekarz pospolitego ruszenia w armii Austro-Węgier podczas I wojny światowej, w latach 1918–1921 w randze podpułkownika w armii polskiej. W latach 1916–1917 oraz 1922–1925 był dziekanem Wydziału Lekarskiego UJ, a w latach 1933–1936 rektorem Uniwersytetu. Od 1927 członek Polskiej Akademii Umiejętności, do 1930 członek korespondent, następnie członek czynny, w latach 1930–1948 sekretarz Wydziału IIIReprezentanci nauk medycznych, zmarli członkowie AU w Krakowie, PAU, TNW i PAN, Katedra Historii Medycyny UJ CM.
Aresztowany podczas Sonderaktion Krakau wywieziony do obozu Sachsenhausen wrócił do Krakowa w lutym 1940 w bardzo złym stanie zdrowia. Od listopada 1942 brał udział w tajnym nauczaniu, na konspiracyjnym Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego wykładał i prowadził ćwiczenia z histologii.
Prowadził badania głównie nad systematyką gruczołów oraz strukturą jądra komórkowego i jego rolą w procesie wydzielania, dotyczące ślinianek, układu wydalniczego pierścienic, tkanki mięśniowej.
Zmarł w Krakowie, pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Rakowickim (kwatera GB-wsch-6)Zdzisław Gajda Stanisław Wincenty Maziarski [w:] Polski Słownik Biograficzny tom XX wyd. 1975 s. 299–300.. mały|240x240px|Uroczystość otwarcia Szpitala Ubezpieczalni Społecznej imienia Gabriela Narutowicza w Krakowie. W pierwszym rzędzie siedzą od lewej: prof. Stanisław Maziarski, gen. A. Narbut-Łuczyński, arcybiskup A. Sapieha, wiceminister opieki społecznej W. Jastrzębski, wojewoda krakowski M. Kwaśniewski, gen. B. Mond, wiceprezydent Krakowa S. Klimecki (listopad 1934)
Życie prywatne Od 27 września 1904 był mężem Stanisławy Krzyszkowskiej, z którą miał synów: Kazimierza i Juliana. Jego wnukiem był dziennikarz Jacek Maziarski, a prawnukiem jest Wojciech Maziarski.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1936) „za wybitne zasługi na polu nauki i wychowywania młodzieży w duchu patriotycznym położone w latach 1905–1918”.
Nagrody Nagroda Państwowa I stopnia za wybitne osiągnięcia w dziedzinie histologii (1952)
Upamiętnienie W Tarnowie znajduje się ulica jego imienia.
Publikacje Podręcznik do ćwiczeń histologicznych wyd. 1913, 1823, 1938. Histofizjologia człowieka, Polska Akademia Umiejętności, Kraków, 1949.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Ludzie urodzeni w Tarnowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ofiary Sonderaktion Krakau Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy histolodzy Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Urodzeni w 1873 Kategoria:Więźniowie KL Sachsenhausen Kategoria:Zmarli w 1956