Źródło innowacji jest pojęciem, które w literaturze ma wiele różnych ujęć. Źródło innowacji „obejmuje zarówno impulsy, przyczyny, jak i miejsca (instytucje, grupy osób), tworzenia nowej wiedzy technicznej oraz czynniki warunkujące ten proces”Innowacje i transfer technologii. Słownik pojęć, Praca zbiorowa pod red. K. B. Matusiaka, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2005, , s. 341–342.. K.B. Matusiak wskazuje, że źródłem innowacji jest wiele aspektów, które warunkują powstanie nowej wiedzy technicznej.
Pierwsze klasyfikacje źródeł innowacji Jedną z pierwszych klasyfikacji źródeł innowacji przedstawił P.F. Drucker. Wyodrębnia on siedem źródeł okazji do innowacji. Pierwsze cztery źródła znajdują się wewnątrz organizacji:
nieoczekiwane zdarzenie – nieoczekiwane powodzenie, niepowodzenie lub zdarzenie zewnętrzne, niezgodność między rzeczywistością i wyobrażeniem o niej, innowacja wynikająca z potrzeby procesu, zmiany w strukturze przemysłu lub strukturze rynku.
Pozostałe trzy źródła okazji do innowacji mają związek ze zmianami w otoczeniu przedsiębiorstwa lub przemysłu i są to:
demografia (zmiany w populacji), zmiany w postrzeganiu, nastrojach, wartościach, nowa wiedza w dziedzinie nauk ścisłych i innych.
Miejsca powstania innowacji Z punktu widzenia przedsiębiorstwa literatura wymienia źródła innowacji według kryterium miejsca ich powstaniaOsęka M., Wipijewski J., Innowacyjność przedsiębiorstw. Ekonomiczne i organizacyjne determinanty, PWN, Warszawa 1985, s. 24–27.:
1. Zewnętrzne (egzogeniczne) źródła innowacji:
projekty innowacyjne opracowane przez placówki Polskiej Akademii Nauk oraz uczelnie, projekty innowacyjne opracowane przez instytuty resortowe przy współpracy uczelni, projekty innowacyjne opracowane przez instytuty branżowe, ośrodki doświadczalne, biura projektowe, opracowania nowych konstrukcji wyrobów dostarczane w ramach licencji, ośrodki specjalistyczne organizujące zjazdy, targi, wystawy, wydające literaturę i czasopisma.
2. Wewnętrzne (endogeniczne) źródła innowacji:
projekty innowacyjne opracowane przez komórki organizacyjne zakładowego zaplecza technicznego, projekty innowacyjne zgłaszane przez pracowników przedsiębiorstwa, takie jak: wynalazki, wzory użytkowe, udoskonalenia i usprawnienia organizacji pracy.
Transfer technologii Nieodłącznym pojęciem związanym ze źródłem innowacji jest transfer technologii. Jest to proces przeniesienia określonej wiedzy technicznej i jej zastosowania z kraju dawcy do kraju biorcy. Transferowi towarzyszą konieczne zabiegi adaptacyjne. Tak więc wiedza techniczna, która była wykorzystana w jednym kraju, jest świadomie wykorzystana w innym kraju.
Know-how Coraz większą popularnością cieszy się know-how, czyli pakiet nieopatentowanych informacji praktycznych wynikających z doświadczenia i badańRozporządzenie Komisji Europejskiej nr 772/2004 z dn. 7.04.2004 r. w sprawie stosowania art. 81, ust. 1 Traktatu Europejskiego dotyczącego transferu technologii.. Umowa know-how upoważnia do korzystania z określonych praw podmiotowych. Jedna ze stron (przekazujący, dostawca, udzielający) zobowiązuje się do przekazania drugiej (zamawiającemu, odbiorcy) wiedzy technicznej lub organizacyjnej o charakterze poufnym lub tajnym, bezpośrednio użytecznej w działalności gospodarczej w zakresie określonym w umowie.
Dobrami chronionymi umową know-how mogą być np.:
nieopatentowane wynalazki, niezarejestrowane wzory użytkowe, informacje techniczne dot. stosowania patentów lub wzorów użytkowych, doświadczenie administracyjne i organizacyjne związane z własnością przemysłową.
Przypisy
Bibliografia Drucker P.F., Innowacja i przedsiębiorczość. Praktyka i zasady, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1992. Osęka M., Wipijewski J., Innowacyjność przedsiębiorstw. Ekonomiczne i organizacyjne determinanty, PWN, Warszawa 1985. Pomykalski A., Zarządzanie innowacjami, PWN, Warszawa – Łódź 2001.
Kategoria:Innowacje