thumb|300px|Zamknięty ołtarz główny w okresie Bożego Narodzenia Ołtarz główny katedry Najświętszej Marii Panny we Fryburgu Bryzgowijskim – poliptyk namalowany przez Hansa Baldunga między 1512 a 1516 dla katedry we Fryburgu Bryzgowijskim.
Zgodnie z wezwaniem katedry tematem ołtarza jest życie Maryi, względnie ekonomia zbawienia. Ołtarz pozostaje otwarty przez większą część roku kościelnego, z wyjątkiem okresu Bożego Narodzenia i wielkiego postu. Po otwarciu środkowa część ołtarza przedstawia Koronację Matki Boskiej. Oba skrzydła boczne ukazują Zesłanie Ducha Świętego na dwunastu apostołów Jezusa. Tylna część ołtarza przedstawia Ukrzyżowanie.
W okresie Bożego Narodzenia ołtarz jest zamknięty i przedstawia wtedy cztery sceny związane tematycznie z tym okresem roku kościelnego: Zwiastowanie Najświętszej Maryi Panny, Nawiedzenie Najświętszej Maryi Panny, narodziny Jezusa i ucieczkę do Egiptu. Tylna część przedstawia sceny ukrzyżowania, tablice boczne zaś – postacie dwóch świętych. Pod nimi znajduje się wyobrażenie patrona miasta, św. Jerzego.
Część przednią predelli stanowi relief wyobrażający pokłon Trzech Króli, dzieło nadreńskiego snycerza . Tylna część predelli przedstawia zarządcę katedry we Fryburgu modlącego się przed Matką Boską z Dzieciątkiem na ręku.
Ołtarz znajduje się cały czas w tym samym, historycznym miejscu. Jedynie w 1827 został przesunięty o 2,5 m w kierunku wschodnim, co było podyktowane chęcią poszerzenia miejsca w prezbiterium. Przy okazji poszerzono i podniesiono blok ołtarzowy i dodano neogotyckie drewniane dekoracje. Ozdobiono również tablice apostołów i bożonarodzeniowe misternie wyrzeźbionym w drewnie pnączem. Poza tym ołtarz otrzymał kilkumetrowe neogotyckie zwieńczenie w postaci fial i tabernakulów, które jednak uległo zniszczeniu w czasie drugiej wojny światowej i nie zostało odtworzone. Oryginalny wygląd tego zwieńczenia nie jest znany.
Wymiary ołtarza:
Strona przednia: Ołtarz otwarty: Koronacja Maryi. Część środkowa 253 x 232,4 cm, dwa skrzydła boczne, każde 288,5 x 101,5 cm Ołtarz zamknięty: Boże Narodzenie. 4 jednakowe tablice, każda 288,5 x 106 cm
Strona tylna: Ukrzyżowanie Tablica środkowa 288,5 x 237,2 cm, dwie tablice boczne, każda 288,5 x 106 cm
Strona przednia – ołtarz otwarty Koronacja Maryi thumb|Panel przedni: Koronacja Maryi Centralna część ołtarza ukazuje koronację Maryi. Korona jest atrybutem Matki Boskiej, Maryi, królowej nieba i uosobienia Kościoła Chrystusa. W sztuce od XIII w. koronacją Maryi określa się ukoronowanie jej przez Chrystusa lub Trójcę Świętą. Baldung obrał za temat ikonograficzny swego dzieła scenę, w której Matka Boska otrzymuje koronę od Trójcy Świętej – w wypełnionym muzykującymi aniołkami niebie siedzą: po lewej stronie Chrystus a po prawej Bóg Ojciec na łuku tęczy. Maryja stoi pomiędzy Chrystusem i Bogiem Ojcem, którzy wspólnie ją koronują; nad koroną unosi się gołębica symbolizująca Ducha Świętego. Umieszczenie Maryi w otoczeniu Trójcy Świętej ma podkreślać jej rolę w ekonomii zbawienia.
Siedzący po prawej stronie Maryi Chrystus ubrany jest w szeroki, czerwony płaszcz, luźno przerzucony przez ramię i spięty pod szyją złotą sprzączką. Loki brązowych włosów opadają mu na ramiona. Na piersiach, ręce i nogach widoczne są stygmaty jego męki. Na głowie ma złotą koronę, przypominającą koronę cierniową. Czerwone kamienie szlachetne, którymi wysadzana jest korona, przypominają krew przelaną podczas męki. Prawą ręką przytrzymuje leżącą na kolanach szklaną kulę, w której odbija się oblicze Maryi.
Po lewej stronie Maryi króluje siwobrody Bóg Ojciec, okryty czerwonozłotym płaszczem, narzuconym na czarną suknię, podszytą futrem gronostaja. Na głowie ma camauro obramowane złotą lamówką i złotą koronę wysadzaną drogimi kamieniami. W lewej ręce dzierży berło, a w prawej złotą koronę, którą podtrzymuje wspólnie z Synem nad głową Maryi.
Maryja ma oczy spuszczone w pokorze, a dłonie złożone do modlitwy. Jej jasne, kręcone włosy spływają aż do bioder. Ubrana jest w długą suknię w kolorze złota, na którą narzucony jest ciemnoniebieski, podszyty futrem płaszcz, luźno spięty przepaską, spływający ciężkimi fałdami na kłębiące się pod jej stopami obłoki.
Scenę koronacji dopełnia ożywione tło: liczne, pulchne, przypominające amorki aniołki wesoło baraszkują niczym dzieci wśród kłębiących się obłoków. Jedne z nich śpiewają, inne muzykują, jeszcze inne podskubują boskie szaty. Jeden z aniołków próbuje ukryć się w fałdach płaszcza Maryi.
Zesłanie Ducha Świętego thumb|left|150px|Lewe skrzydło ołtarza. Na pierwszym planie św. Paweł Program ikonograficzny skrzydeł bocznych ołtarza nawiązuje do zesłania Ducha Świętego na apostołów przez Syna po wypełnieniu jego ziemskiej misji. Na każdym ze skrzydeł ukazanych jest na tle czarnego nieba po sześciu apostołów ubranych przeważnie w białe szaty. Nie wszyscy z nich mają atrybuty, dzięki którym można by ich zidentyfikować.
Lewe skrzydło ołtarza zdominowane jest przez imponującą postać św. Pawła, zwanego Apostołem Narodów. Przedstawiony on jest na pierwszym planie jako łysiejący, starszy mężczyzna ze zmierzwioną brodą, ubrany w wytworną togę, zawiązaną luźno na ramionach, przepasaną sznurem z drewnianych pereł i spiętą ozdobną, czerwoną broszą. Ramiona jego przykrywa biały płaszcz. Dłonie Apostoła Narodów są złożone do modlitwy. Pod lewym ramieniem widnieje rękojeść miecza, symbolu jego męczeństwa. Towarzyszą mu jeden z czterech ewangelistów, rozpoznawalny dzięki trzymanej w ręku księdze, oraz św. Jakub Mniejszy, który jako jedyny nosi czerwone szaty, przykryte jednak, jak u pozostałych, białą narzutą. W ręku trzyma św. Jakub swój atrybut – pałkę foluszniczą. Za św. Jakubem i św. Pawłem widoczny jest św. Tomasz z włócznią. Dwaj pozostali apostołowie są częściowo zasłonięci przez pozostałych. Nad głowami wszystkich apostołów, otoczonymi aureolą, widnieją języki ognia, symbolizujące zesłanie Ducha Świętego. Na tle czarnego nieba widoczne są dalsze płomyki spadające na ziemię w postaci świetlistych smug. thumb|Prawe skrzydło ołtarza (fragment). Na pierwszym planie św. Piotr
Prawe skrzydło ołtarza zdominowane jest przez potężną postać św. Piotra. Przedstawiony on został jako łysiejący, siwy, brodaty, starzec o ogorzałej twarzy i muskularnej budowie, zdradzającej znaczną siłę fizyczną. Bystry, przenikliwy wzrok pod krzaczastymi brwiami znamionuje przywódcę Ludu Wybranego Nowego Przymierza, prawodawcę, a także nauczyciela. Św. Piotr stoi na skalistym gruncie na szeroko rozstawionych nogach, co jest wyraźnym nawiązaniem do słów Jezusa:
Przywódca apostołów ubrany jest w jasnobrązową suknię z luźno narzuconym białym płaszczem, przytrzymywanym mocno zaciśniętą lewą ręką. Potężny klucz w jego prawym ręku symbolizuje klucz do Królestwa Niebieskiego.
Za św. Piotrem stoi kolejny ewangelista - prawdopodobnie św. Jan, młody mężczyzna o pulchnej, miłej twarzy, pozbawionej zarostu i jasnymi włosami przystrzyżonymi na wzór pazia. On również ubrany jest w białą szatę, z czerwonym szalem zawiniętym wokół szyi. Obok niego stoi św. Filip z krzyżem osadzonym na długim pręcie, dalej ewangelista Mateusz, trzymający w ręku halabardę, jeden z jego atrybutów. Nad halabardą, niczym mała chorągiewka, trzepocze skrzydłami gołębica Ducha Świętego, symbolizująca boskie natchnienie ewangelistów. Dwaj pozostali apostołowie są trudni do zidentyfikowania. Jeden z nich jest niemal całkowicie zasłonięty, podczas gdy drugi, trzymający w dłoniach otwartą księgę, pozbawiony jest atrybutów, ułatwiających jego identyfikację. Podobnie jak na lewym skrzydle tak i tu ponad głowami wszystkich apostołów, okolonymi aureolą, unoszą się złociste języki ognia.
Strona przednia – ołtarz zamknięty thumb|center|720px|Ołtarz bożonarodzeniowy – cztery sceny z życia Maryi Od pierwszej niedzieli Adwentu do 2 lutego, Święta Matki Boskiej Gromnicznej, kiedy to dawniej tradycyjnie kończył się okres Bożego Narodzenia, ołtarz jest zamknięty. Przedstawia wtedy ułożone chronologicznie cztery sceny z życia Maryi, kolejno od lewej: Zwiastowanie Najświętszej Maryi Panny, Nawiedzenie Najświętszej Maryi Panny, Boże Narodzenie i Ucieczkę do Egiptu.
Zwiastowanie Najświętszej Maryi Panny Wielkoformatowy obraz ukazuje pokój Maryi, którego sufit wspierają dwie potężne kolumny. Pokój jest urządzony skromnie, umieszczono w nim tylko parę mebli. Maryja klęczy przy pulpicie, na którym leży otwarta księga. Odwraca się na bok, zaskoczona nagłym pojawieniem się Archanioła Gabriela. Został on przedstawiony w dynamicznej pozie jako młodzieniec z rozwianymi, rudymi włosami, ubrany w mieniącą się, zieloną szatę, ze skrzydłami szeroko rozpostartymi, opadając na ziemię i stawiając swe stopy na wyłożoną kafelkami podłogę. W lewej ręce trzyma berło, a prawą unosi w geście pozdrowienia anielskiego, aby przekazać Maryi brzemienne w skutki orędzie.
Scenę zwiastowania oświetlają trzy źródła światła. Twarz i ręce Maryi oświetlone są przez światło dnia wpadające do wnętrza przez niewidoczne na obrazie otwarte okno. Z tyłu, w tle, płonie na stole mała świeczka. Poprzez kolumny przedziera się potężny, nieziemski strumień światła, w którym widnieje złoty blask gołębicy Ducha Świętego i świetlisty kształt mającego się narodzić za jego sprawą Dzieciątka Jezus.
Na dalszym planie umieszczony jest stół przykryty białym, płóciennym, wykończonym frędzlami obrusem, stojący przed łożem przesłoniętym ciężką, czerwoną kotarą. Na stole znajdują się: dwa naczynia z przezroczystego szkła, złoty świecznik z zapaloną świeczką i gliniany wazon z konwaliami. Wszystkie te przedmioty mają swoje mariologiczno-chrystologiczne przesłanie: konwalie symbolizują czystość, pokorę i skromność Maryi, naczynia na wodę i wino oraz szklane cyborium symbolizują Stary Testament zaś płonąca świeca – Jezusa Chrystusa, który podobnie jak ona jest również światłem, tyle że duchowym, znakiem zwycięstwa światła nad ciemnością i życia nad śmiercią. Dlatego mówił on sam o Sobie, że jest Światłem:
Nawiedzenie Najświętszej Maryi Panny Tematem drugiego w kolejności obrazu jest scena z Ewangelia według św. Łukasza, opisująca spotkanie Maryi i jej krewnej, Elżbiety (Łk 1, 39–45). Obie kobiety spotykają się w jasny, pogodny poranek, pod błękitnym niebem, w zielonym, górzystym krajobrazie. Ich postacie wypełniają całą szerokość obrazu. Obie podają sobie ręce na znak przywitania. Starsza z nich, Elżbieta, jako mężatka nosi biały czepiec. Ubrana jest w długą, pofałdowaną, czerwoną suknię z białym wyłogiem na piersi, przykrytą czerwoną narzutą. Widać jej zaokrąglony brzuch znamionujący zaawansowaną ciążę. Maryja została przedstawiona jako młoda dziewczyna o zachwycającej urodzie, również będąca w widocznej ciąży. Jest ubrana w suknię koloru białego, z prostym, zaokrąglonym dekoltem. Jej ramiona są luźno przykryte ciemnoniebieską narzutą, spiętą na piersiach ozdobną przepaską. Puszyste włosy spływają na ramiona, a przykrywający je delikatny welon rozwiewa podmuch wiatru. U jej stóp widać kilka białych królików, które symbolizują wiosnę, budzenie się do życia, płodność natury i wskazują na brzemienny stan obu kobiet. Rosnące za nimi na pagórku młode, zielone drzewko może być w tym kontekście rozumiane jako nowotestamentowe drzewo życia i drzewo krzyża, na którym umarł Chrystus.
Boże Narodzenie thumb|150px|Boże Narodzenie (fragment) – Maryja pochylona nad Dzieciątkiem Jezus O ile obraz przedstawiający scenę Nawiedzenia jest zdominowany przez czerwień, biel i błękit, to obraz Bożego Narodzenia wypełnia niemal w całości jedna barwa – ciemnogranatowa barwa nocy, którą rozświetla promieniujące światłością Dzieciątko Jezus, leżące w białym płótnie, w centrum obrazu. W jego blasku widać również twarze Maryi i Józefa oraz aniołki podtrzymujące z troską i oddaniem płótno z nowo narodzonym.