Ulica Józefińska – ulica w Krakowie, w Dzielnicy XIII Podgórze, w Podgórzu.

Ulica jest jedną z najstarszych w pierwotnym układzie urbanistycznym miasta Podgórza. Wytyczono ją po nadaniu Podgórzu praw miejskich w 1784, w miejscu dawnego traktu wiodącego w kierunku Wieliczki i dalej na Ruś. Nazywana była alte Post Strasse. Obecną nazwę otrzymała na cześć cesarza rzymskiego i arcyksięcia Austrii Józefa II Habsburga.

W latach 1941–1943 znajdowała się na obszarze krakowskiego getta.

Powojenna przebudowa i przedłużenie ulicy Na Zjeździe spowodowało podzielenie ulicy Józefińskiej na dwie części.

Na skwerze u zbiegu ulic Józefińskiej, Nadwiślańskiej i Piwnej, noszącym do roku 1918 nazwę placu Cesarza Józefa II, postawiono w 2018 pomnik dawnemu prezydentowi Krakowa Juliuszowi Leo. Za czasów jego prezydentury połączono miasto Podgórze z Krakowem.

Zabudowa Zabudowa ulicy to głównie czynszowe kamienice oraz kilka obiektów użyteczności publicznej w większości z końca XIX wieku.

ul. Józefińska 2 – klasycystyczny dworek (zajazd) z końca XVIII wieku. ul. Józefińska 2a – kamienica, proj. Jakub Spira, 1936. Siedziba Żydowskiego Urzędu Samopomocy w latach 1943–1944. ul. Józefińska 4 – Zajazd „Pod Lwem”. ul. Józefińska 10–12 – późnoklasycystyczny dom z początków XIX wieku, szkoła. W czasie II wojny światowej Arbeitsamt w krakowskim getcie. Obecnie szkoła muzyczna. ul. Józefińska 14 (ul. Węgierska 18) – kamienica z 1903. Podczas wojny, w latach 1941–1945 w budynku znajdował się Szpital Żydowski. Likwidując getto w marcu 1943 Niemcy wymordowali wszystkie osoby, które się w nim znajdowały. Obecnie ma w niej siedzibę MOPS. ul. Józefińska 16 (ul. Węgierska 15) – znajdowały się tutaj zabytkowe, najstarsze podgórskie domy z końca XVIII wieku. W 2023 zostały wyburzone a na ich miejscu urządzono parking. ul. Józefińska 18 – secesyjny budynek dawnej Kasy Oszczędności Miasta Podgórza, projektował Antoni Dostal, 1909. Nad wejściem znajduje się płaskorzeźba "Oszczędność", a w zwieńczeniu herb Podgórza. Podczas II wojny światowej siedziba Żydowskiej Samopomocy Społecznej. W 1942 miejsce selekcji mieszkańców getta przeprowadzonej przez gestapoMapa Podgórza z opisem obiektów, portal: Podgorze.pl. Obecnie bank. ul. Józefińska 23 – secesyjna kamienica, projektował być może Nachman Kopald, ok. 1910. ul. Józefińska 31 – kamienica, 1875. ul. Józefińska 33 – kamienica, projektował Stanisław Serkowski, 1888. ul. Józefińska 39 – tutaj w getcie znajdował się Dom Sierot przeniesiony z ul. Dietla 64. Podczas likwidacji getta i sierocińca Niemcy wymordowali większość dzieci, zamordowano także ich opiekunów, którzy pozostali z podopiecznymi m.in. Dawida Altera Kurzmanna. Obecnie budynek nie istnieje a na jego miejscu znajduje się niewielki pomnik upamiętniający podopiecznych sierocińca.

Przypisy

Bibliografia Elżbieta Supranowicz Nazwy ulic Krakowa, Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego PAN, Kraków 1995, , s. 67 Praca zbiorowa Encyklopedia Krakowa, wydawca Biblioteka Kraków i Muzeum Krakowa, Kraków 2023, , t. I s. 586 Praca zbiorowa Zabytki Architektury i budownictwa w Polsce. Kraków, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, Warszawa 2007, , s. 186–187

Józefińska Kategoria:Dzielnica XIII Podgórze