243px|thumb|Blaszka liściowa Cyrtosperma johnstonii 243px|thumb|Kwiatostan Cyrtosperma johnstonii thumb|243px|Uprawa Cyrtosperma merkusii w Kiribati Cyrtosperma Griff. () – rodzaj roślin zielnych z rodziny obrazkowatych, obejmujący 12 gatunków, występujących na obszarze od Malezji do północnej Melanezji. Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów (kyrtos – wypukły) i (sperma – nasiono) i odnosi się do kształtu nasion tych roślin.
Morfologia Pokrój Rośliny zielne smukłe do masywnych, zwykle występujące pojedynczo, niekiedy tworzące kępy.
Łodyga Grube, skrócone, płożące kłącze.
Liście Rośliny tworzą kilka liści właściwych na ogonkach, mniej więcej cylindrycznych w przekroju, osiągających długość 3 m, pokrytych na całej długości skierowanymi do góry kolcami, zakończonych wyraźnym kolankiem. Blaszki liściowe oszczepowate do strzałkowatych, osiągające długość 4 metrów (Cyrtosperma cuspidispathum).
Kwiaty Rośliny jednopienne, tworzące pojedynczy (rzadko dwa) kwiatostan typu kolbiastego pseudancjum. Szypułki podobne do ogonków liściowych. Pochwa kwiatostanu wzniesiona, rzadko kapturkowata, sporadycznie z mocno wydłużonym, spiczastym i skręconym wierzchołkiem, czarno-purpurowa do białej. Kolba siedząca lub osadzona na trzonku. Kwiaty obupłciowe z 4–6 listkami okwiatu, taką samą liczbą pręcików o wolnych nitkach i pojedynczą, jednokomorową zalążnią, jedno-, dwu- lub (tylko u C. giganteum) wielozalążkową. Zalążki silnie kampylotropowe. Łożyska bazalne lub ścienne (parietalne).
Owoce Jagody, zielone do czerwonych. Nasiona nerkowate do spiralnie skręconych, grzebieniaste, brodawkowate, rzadko gładkie, zgrubiałe na biegunie chalazalnym, o średnicy do 5 mm.
Gatunki podobne Podolasia stipitata, o kolcach skierowanych w dół, kłączach o wyraźnych międzywęźlach i gładkich nasionach o średnicy 7 mm, oraz przedstawiciele rodzaju Lasiomorpha, o ogonkach liściowych kanciastych w przekroju, zrośniętych nitkach pręcików, tworzących stolony.
Biologia i ekologia Rozwój Wieloletnie geofity ryzomowe, hygrofity.
Siedlisko Bagna i płytkie, spokojne zbiorniki wodne.
Genetyka Liczba chromosomów 2n = 26.
Systematyka Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016) Należy do podrodziny Lasioideae, rodziny obrazkowatych (Araceae), rzędu żabieńcowców (Alismatales) w kladzie jednoliściennych (ang. monocots).
Gatunki Cyrtosperma beccarianum A.Hay Cyrtosperma bougainvillense A.Hay Cyrtosperma brassii A.Hay Cyrtosperma carrii A.Hay Cyrtosperma cuspidispathum Alderw. Cyrtosperma giganteum Engl. Cyrtosperma gressittiorum A.Hay Cyrtosperma hambalii A.Dearden & A.Hay Cyrtosperma johnstonii (N.E.Br.) N.E.Br. Cyrtosperma kokodense A.Hay Cyrtosperma macrotum Becc. ex Engl. Cyrtosperma merkusii (Hassk.) Schott
Zastosowanie Rośliny jadalne Cyrtosperma merkusii jest uprawiana na wyspach Pacyfiku z uwagi na jadalne, bogate w skrobię bulwy. Roślina ta jest podstawowym artykułem spożywczym na wyspach wulkanicznych Mikronezji.
Bulwy mogą być smażone, ugotowane lub upieczone. Są składnikiem wielu lokalnych potraw, przede wszystkim razem z bulwami kolokazji, owocami chlebowca, bananami, orzechami i kokosem.
Bulwy mogą być zbierane przez cały rok. Ważą przeważnie od kilku do kilkudziesięciu kilogramów, w zależności od kultywaru. Istnieją doniesienia o bulwach ważących nawet 180 kg. Przeciętne zbiory z roślin w wieku od 1,5 do 2 lat osiągają od 7,5 do 10 MT/ha. Nadają się do długiego przechowywania, w dołach ziemnych nawet do 30 lat bez utraty przydatności do spożycia.
Oprócz skrobi Cyrtosperma taro jest źródłem wapnia, potasu, cynku i karotenoidów.
Rośliny ozdobne Cyrtosperma johnstonii, o czerwonym unerwieniu blaszek liściowych, sporadycznie uprawiana jest jako roślina ozdobna w stawach i jeziorkach.
Przypisy
Linki zewnętrzne Zdjęcia
Kategoria:Obrazkowate