Spółgłoska zwarto-otwarta, także: sonorant – spółgłoska powstająca, gdy w czasie artykulacji dochodzi do zwarcia i równocześnie otwarcia innego kanału (ustnego lub nosowego), którym uchodzi powietrze lub zwarcia i otwarcia następują szybko po sobie.
Artykulacja Wyróżnia się zasadniczo trzy typy artykulacji zwarto-otwartej: artykulacja nosowa – w jamie ustnej dochodzi do zwarcia, ale podniebienie miękkie jest opuszczone i powietrze może uchodzić przez jamę nosową artykulacja drżąca – polega na serii szybkich zwarć i rozwarć w jamie ustnej artykulacja boczna – dochodzi do częściowego zwarcia jamie ustnej, ale powietrze może wydostawać równocześnie innym torem ustnym.
Dwie ostatnie artykulacje określa się jako płynne.
Spółgłoski zwarto-otwarte są zwykle dźwięczne i w wielu językach mogą być elementem sylabotwórczym. Cechy te zbliżają spółgłoski do samogłosek.
Przykłady W międzynarodowym alfabecie fonetycznym IPA wymienione są m.in. następujące głoski zwarto-otwarte: nosowe dwuwargowe: wargowo-zębowe: dziąsłowe: z retrofleksją: podniebienne: miękkopodniebienne: języczkowe: drżące: dwuwargowe: dziąsłowe: , z retrofleksją: języczkowe: boczna: dziąsłowe: , , z retrofleksją: podniebienne: miękkopodniebienne:
Przykłady w języku polskim W języku polskim występują następujące spółgłoski zwarto-otwarte: nosowe: , , drżące: uderzeniowe: boczna: wargowo-miękkopodniebienne: [w]
Terminologia Spółgłoski zwarto-otwarte to inaczej spółgłoski sonorne lub półspółgłoski. Spółgłoski zwarto-otwarte tworzą razem ze spółgłoskami półotwartymi klasę sonantów (rzadziej stosowana nazwa: „sonoranty”). Określenie „spółgłoski półotwarte” bywa też używane zamiennie z terminem „spółgłoski zwarto-otwarte”.
Linki zewnętrzne Spółgłoski nosowe w języku malajalam Spółgłoski boczne i drżące w języku toda
Kategoria:Sposób artykulacji