Studia i Materiały do Historii Wojskowości – rocznik ukazujący się w latach 1954–2009, początkowo w Warszawie, a następnie w Białymstoku.

Inicjatorem powołania pisma był Stanisław Okęcki. Czasopismo ma profil periodyku naukowego, poświęconego historii wojskowej, kończącej się w przeddzień wybuchu II wojny światowej. W latach 1954–1956 były wydawane przez Komisję Wojskowo-Historyczną MON, w latach 1958–1973 przez Wojskowy Instytut Historyczny. Następne tomy w latach 1976–1994 wydała Komisja Historii Wojskowej Komitetu Nauk Historycznych PAN. W latach 1995–1997 znów rocznik wydawany był przez Wojskowy Instytut Historyczny. W latach 1998–2009 czasopismo wydawał Ośrodek Badań Historii Wojskowej Muzeum Wojska w Białymstoku (tam też mieściła się redakcja). W 2012 pismo zostało zastąpione przez "Studia z Dziejów Wojskowości".

Zawartość niektórych tomów T. 1 1954 Aktualne zadania nauki wojskowo-historycznej w Polsce Adam Korta i Michał Hopman — Działalność dowódcza i wychowawcza Karola Świerczewskiego w latach wojny domowej w Hiszpanii Rudolf Švec — Braterstwo broni i idei Armii Czechosłowackiej i Wojska Polskiego Stanisław Okęcki — Powstanie warszawskie w świetle analizy położenia operacyjnego na froncie radziecko-niemieckim Waldemar Tuszyński — Walki partyzanckie w Lasach Lipskich, Janowskich i Puszczy Solskiej (czerwiec 1944 r.) Ignacy Pawłowski — Rewolucyjna działalność SDPRR i SDKPiL wśród wojska na ziemiach b. Królestwa Polskiego w przededniu rewolucji 1905—1907 roku Emanuel Halicz — Sprawa chłopska w powstaniu 1863 roku Zygmunt Młynarski — Polacy w rumuńskiej Wiośnie Ludów Marian Muszkat — Poglądy Wojciecha Jastrzębowskiego, żołnierza powstania listopadowego na sprawę „wiecznego pokoju“ Franciszka Kruk — Rewolucyjne tradycje armii rosyjskiej w świetle buntu Pułku Siemionowskiego w 1820 roku Wacław Zienkiewicz — „Militaria" 1794 roku, ich koleje, wyniszczenie, stan zachowania w naszych archiwach, cz. I Leon Tyszyński — Działalność Tadeusza Kościuszki jako inżyniera wojskowego w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych Jan Wimmer — Wojsko Polskie w przededniu wojny północnej (1699—1702) — Wojna wyzwoleńcza Ukrainy w latach 1648—1654 a lud polskihttps://web.archive.org/web/20231112002422/https://drive.google.com/uc?id=1vybbXMQaQ46nx-Jax9SEk71P6SFk73BI Janusz Sikorski — Organizacja obrony polskiego wybrzeża w latach 1632—1648 Wacław Odyniec — Lądowo-morska obrona wybrzeża polskiego w rejonie Pucka w latach 1626—1629 Marian Muszkat — Walka polskich myślicieli okresu Odrodzenia przeciwko wojnie zaborczej Jerzy Senkowski — Materiały archiwalne do historii organizacji polskiej siły zbrojnej w drugiej połowie XV wieku przechowywane w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie Jan Durdík — Źródła dyscypliny wojsk husyckich Stefan Maria Kuczyński — Bitwa pod Grunwaldem

T. 2 1956 Leszek Podhorodecki — Bitwa pod Warką (7 IV 1656). Bohdan Baranowski — Organizacja regularnego wojska polskiego w latach 1655–1660. Adam Przyboś — Działalność wojskowa Stefana Czarnieckiego w latach 1656–1660. Zbigniew Kuchowicz — Udział dragonii w walce z najazdem szwedzkim w latach 1655–1660. Zbigniew Wójcik — Źródła archiwalne dla historii polskiej sztuki wojennej w okresie najazdu Szwedzkiego 1655-1660. Tadeusz Nowak — Uwagi o technice budowania mostów polowych w Polsce w XV-XVII w.

T. 4 1958 Jan Wimmer — Materiały do zagadnienia liczebności i organizacji armii koronnej w latach 1655–1660. Leszek Podhorodecki — Kampania polsko-szwedzka 1659 r. w Prusach i Kurlandii. Tadeusz Nowak — Przegląd polskiego piśmiennictwa z dziedziny artylerii do połowy XVII wieku. Tadeusz Nowak — Praca Andrzeja dell'Aqua "O zgromadzeniu i szkole puszkarzów".

T. 5 1960 Zofia Libiszowska „Wojsko Polskie w XVII w. w świetle relacji cudzoziemskich, Tadeusz Nowak „Zagadnienie ujednolicenia sprzętu artylerii i zasady obliczania kalibrów dział w Polsce w połowie XVII w.”, Jan Wimmer „Materiały do zagadnienia liczebności i organizacji armii koronnej w latach 1648–1655”, Kazimierz Zając „Wojsko Rzeczypospolitej w latach 1668-1673”. Zdzisław Spieralski "Geneza i początki hetmaństwa w Polsce". Jerzy Ochmański "Organizacja obrony w Wielkim Księstwie Litewskim przed napadami Tatarów Krymskich w XV-XVI wieku". Stanisław Okęcki "Niccolo Machiavelli o sztuce wojennej".

T. 6, 1960 Część 1 Zdzisław Spieralski — Wymiar służby w pospolitym ruszeniu Aleksander Codello — Konfederacja wojskowa na Litwie w l. 1659—1663 Wiesław Majewski — Podhajce — letnia i jesienna kampania 1667 r. Kamilla Mrozowska — Zarys dziejów Szkoły Rycerskiej 1765—1795 Zdzisław Sułek — Bitwa pod Dubienką 18.VII.1792 r. Jan Wimmer — Materiały do zagadnienia organizacji i liczebności armii koronnej w l. 1660—1667 Seweryn Skrzyński — Inwentarz cekhauzu warszawskiego z 1784 r. Seweryn Skrzyński — Inwentarz archiwum artylerii koronnej z 1765 r. Janusz Wojtasik — Ordynacja hetmańska dotycząca taktyki wojsk polskich z początku XVIII w. Wadim B. Wiłinbachow — Wynalezienie prochu i początki jego zastosowania do celów wojennych Jan Pachoński — Wspomnienie o Ignacym Hoffelmeierze rusznikarzu i szabelniku krakowskim (1825—1889) Jan Pachoński — Sprawozdanie z działalności sekcji historii wojskowości przy oddziale Polskiego Towarzystwa Historycznego w Krakowie w 1959 r.

Część 2 Jerzy Teodorczyk — Wyprawa szwedzka z Meklemburgii do Prus Królewskich wiosną 1627 r. P. Stok — Bitwa pod Kliszowem w roku 1702 Andrzej Tomczak — Memoriał Bernarda Pretwicza do króla z 1550 r. M. Grodzicka — Zabytkowe działa spiżowe w zbiorach polskich

T. 7 1961 Część 1 Ryszard Majewski — Polski wysiłek obronny przed wojną chocimską 1621 r. Wiesław Majewski — Bitwa pod Mątwami Marian J. Lech — Autorament cudzoziemski wojsk Wielkiego Księstwa Litewskiego w epoce saskiej Jan Pachoński — Misja paryska gen. Karola Kniaziewicza Władysław Bortnowski — Związek Piotra Wysockiego (1828—1830) Władysław Zajewski — Zagadnienie „tajemnicy wojskowej” oraz stosunek wodzów naczelnych do prasy w czasie powstania listopadowego 1830—1831 r. Alina Barszczewska, Józef Smiałowski — Z dziejów partyzantki Józefa Zaliwskiego w roku 1833 w Królestwie Polskim Tadeusz Nowak — Ze źródeł do dziejów polskiej artylerii koronnej w połowie XVII w. Janusz Wojtasik — Uwagi księcia Krzysztofa Zbaraskiego, posła wielkiego do Turcji z 1622 r. — O państwie ottomańskim i jego siłach zbrojnych Janusz Kapuścik, Krystyna Szczepańska, Bożena Zielińska — Materiały bibliograficzne za lata 1956—1958

T. 8 1962 Maurycy Horn „Chronologia i zasięg najazdów tatarskich w latach 1605-1647”, Jan Wimmer „Materiały do zagadnienia liczebności i organizacji armii koronnej w latach 1683-1689”.

T. 9 1963 Część 1 Tadeusz Nowak (Warszawa), Artyleria polska do końca XIV w. — problematyka i stan badań 3 Zdzisław Spieralski (Łódź), Po klęsce bukowińskiej 1497 r. Pierwsze najazdy Turków na Polskę 45 Tadeusz Nowak (Kraków), Obrona Krakowa przez Stefana Czarnieckiego w roku 1655 59 Wiesław Majewski (Warszawa), Najazd Tatarów w lutym 1695 r. 125 Władysław Bortnowski (Łódź), 2 Korpus w powstaniu listopadowym (22. VIII. — 18. IX. 1831) 179 Jan Wimmer (Warszawa), Materiały do zagadnienia organizacji i liczebności armii koronnej w latach 1690—1696 237 Część 2 Andrzej Feliks Grabski — Od Poznania do Merseburga (1005—1012) 3 Jan Pachoński — Polacy w Abruzzach, Apulii i Kalabrii w 1806 r. 33 Roman Łoś — Generał Józef Longin Sowiński 105 Władysław Rostocki — Gwardia Narodowa Warszawska 1831 r. 171 Stefan Przewalski — Bitwa pod Boremlem 15—20. IV. 1831 r. 231 Eligiusz Kozłowski — Piechota w powstaniu 1863—1864 r. 257 Tadeusz Nowak — Sprzęt artylerii polskiej XVI wieku w świetle inwentarza z lat 1551—1565 281

T. 10 1964 Adam Kersten „Odsiecz Wiedeńska 1619 r.”, Leszek Podhorodecki „Kampania chocimska 1621 roku”. cz. 1

T. 11 1965 Leszek Podhorodecki „Kampania chocimska 1621 roku” cz. 2 Część 2 Stefan M. Kuczyński (Łódź), Polskie siły zbrojne za Kazimierza Wielkiego i Andegawenów Zdzisław Spieralski (Łódź), Z dziejów wojen polsko-mołdawskich . Tadeusz Nowak (Warszawa), Przegląd polskiego piśmiennictwa z dziedziny fortyfikacji i inżynierii wojskowej w XVI—XVIII w. Janusz Woliński (Warszawa), Król Jan III Sobieski i Bitwa Wiedeńska 1683 r. Jan Pachoński (Kraków), Bitwa pod Maidą 4. VII. 1806 r. Kazimierz Krzos (Warszawa), Problem utrzymania wojska i formowania nowej siły zbrojnej w Galicji podczas wojny 1809 roku Władysław Bortnowski (Łódź), Partyzantka ludowa i „mała wojna” na obszarach Rosji podczas najazdu Napoleona w 1812 roku . Janusz Woliński (Warszawa), Materiały do dziejów wojny polsko-tureckiej 1672—1676 roku Emanuel Halicz (Warszawa), Nieznany memoriał Malleta na temat obrony Księstwa Warszawskiego z listopada 1814 r.

T. 12 1966 Część 1 Stanisław Herbst, Stan badań nad fortyfikacją nowożytną w Polsce Jan Zachwatowicz, Kryteria konserwatorskie ochrony fortyfikacji nowożytnych Mieczysław Ptaśnik, Potrzeby i możliwości w dziedzinie ochrony nowożytnych fortyfikacji w Polsce Andrzej Gruszecki, Metoda i wyniki badań fortyfikacji bastionowej zamku w Tykocinie Jan M. Łobocki, Problemy fortyfikacji nowożytnej w praktyce urbanistycznej na ziemiach Polski historycznej od XVI do przełomu XVIII/XIX w. Tadeusz Nowak, Problem stosowania broni palnej przy obronie i zdobywaniu umocnień przez wojska polskie w XVI—XVII w. Janusz Bogdanowski, Fortyfikacja austriacka na ziemiach polskich w latach 1850—1914 Jerzy Stankiewicz, Ze studiów nad fortyfikacjami pruskimi na ziemiach polskich Janusz Bogdanowski, Twierdza Koźle. Problem planu w świetle systemu kleszczowego szkoły staropruskiej i szkoły Arad Jerzy Stankiewicz, Twierdza Kostrzyn — Zarys dziejów Edward Tomczak, Twierdza Toruń Andrzej Gruszecki, Twierdze rosyjskie na ziemiach polskich Stanisław Szymański, Niezrealizowany rosyjski projekt ufortyfikowania Grodna przed wyprawą Napoleona na Moskwę Jan Ciałowicz, Fortyfikacje na ziemiach polskich w czasie pierwszej wojny światowej Tadeusz Rawski, Niemieckie umocnienia na ziemiach polskich w latach 1919—1945 Waldemar Tuszyński, Niemieckie umocnienia przeciwpartyzanckie na ziemiach polskich w latach 1939—1945 Kazimierz Sobczak, „Festung Warschau” według koncepcji dowództwa niemieckiego jesienią 1944 r. Stanisław Szczepański, Wał Pomorski

Część 2 Janusz Sikorski (Warszawa), „Księgi hetmańskie” Stanisława Sarnickiego na tle piśmiennictwa wojskowego w Polsce XVI w. Część I 3 Jerzy Teodorczyk (Warszawa), Bitwa pod Gniewem (22.IX.—29.IX.—1.X.1626). Pierwsza porażka husarii 70 Tadeusz Nowak (Warszawa), Teoretyczne wiedza artyleryjska w Polsce w połowie XVII w. 173 Andrzej Kamiński (Kraków), Przeciwko Szwedom i Leszczyńskiemu. Działania wojsk rosyjskich na terenie Polski w 1705—1706 r. 230 Emanuel Halicz (Warszawa), Problem uzbrojenia w powstaniu styczniowym w momencie wybuchu powstania 260 Janusz Woliński (Warszawa), Materiały do dziejów wojny polsko-tureckiej 1672—1676 274 Stanisław Marian Zajączkowski (Łódź), W sprawie najazdu litewskiego na Łęczycę w 1294 r. 321 Zdzisław Spieralski (Łódź), Jeszcze o genezie i początkach hetmaństwa 332

T.13 1967

Część 2 Stanisław Herbst (Warszawa) Początki Polskiej Wojny Rewolucyjnej 1794 r. 5 Leszek Podhorodecki (Wołomin). Bitwa pod Kobyłką 26.10.1794 r. 82 Zbigniew Góralski (Lublin) Misja Lanfreya w Warszawie w 1795 r. 105 Janusz Wojtasik (Warszawa) Ostatnia rozprawa zbrojna z Turkami i Tatarami w 1698 r. część 2 109 Janusz Woliński (Warszawa) Materiały do dziejów wojny polsko-tureckiej 1672-1676 184 Zdzisław Sułek (Warszawa) Protokoły deputacji tajnej wileńskiej 1794 r. część 2 239 Emanuel Halicz (Warszawa) Dokumenty Hof-haus-staatsarchiv o współpracy policji francuskiej z władzami carskimi 294

T. 14, 1968 Tadeusz Nowak — Arsenały artylerii koronnej w latach 1632-1655 Jan Wimmer — Wojsko i skarb Rzeczypospolitej u schyłku XVI i w pierwszej połowie XVII wieku

T. 15, 1969